Nghề làm tượng Phật ở P.12 (Q.6, TP.HCM) có lịch sử trên 100 nămẢNH: AN HUY
Tại con hẻm 1017 Hồng Bàng (P.12, Q.6, TP.HCM) hiện đang bảo tồn, phát triển nghề làm tượng truyền thống trên 100 năm. Tượng nơi đây chủ yếu là tượng Phật, thánh thần…
Cha truyền con nối
Gọi là làng nghề truyền thống nhưng thực chất nơi đây hiện chỉ có hơn 10 hộ mở cơ sở đúc tượng theo kiểu cha truyền con nối, tập trung khu vực xung quanh chùa Giác Hải (chân cầu Ông Buông, Q.6). Theo đó, các hộ sống tại khu vực trừ một vài người đứng ra làm chủ, còn lại hầu như đều làm thuê cho các cơ sở tại đây.
Những người ba đời đúc tượng Phật miệt mài hơn 100 năm giữa Sài Gòn - ảnh 1
VIDEO: Làng nghề đúc tượng Phật cả trăm năm giữa Sài Gòn
Dọc theo con hẻm 1017 Hồng Bàng hiện không khó để nhìn thấy hàng chục tượng dọc lối đi đang trong giai đoạn hoàn thành, với đủ loại hình dáng và kích cỡ khác nhau. Theo đó, những người thợ lành nghề nơi đây cũng miệt mài ngồi cạnh lề đường làm công đoạn tô màu, chà nhám, khắc họa chi tiết… Không khí lao động ở trong con hẻm nhỏ trở nên nhộn nhịp, sôi động.
Những người ba đời đúc tượng Phật miệt mài hơn 100 năm giữa Sài Gòn - ảnh 3
Nhiều tượng Phật đang trong giai đoạn hoàn thành được dựng dọc con hẻm 1017 Hồng Bàng (Q.6) ẢNH: AN HUY
Tượng được làm theo đơn đặt hàng của các đền chùa khắp nơi trên cả nước. Ngoài ra, tượng còn được xuất ngoại sang Anh, Mỹ, Úc…
Được xem là người gạo cội trong nghề đúc tượng tại địa phương, ông Mai Văn Tuấn (60 tuổi, ngụ 1017/8 Hồng Bàng) cho biết, nghề đúc tượng Phật tại địa phương không biết hình thành và có nguồn gốc từ thời gian nào, ông chỉ biết mình là đời thứ ba nối nghiệp, phát triển nghề của gia đình.
Những người ba đời đúc tượng Phật miệt mài hơn 100 năm giữa Sài Gòn - ảnh 4
Những thợ đúc tượng hầu hết là người dân ở tại địa phương ẢNH: AN HUY
Lúc nhỏ, ông Tuấn đã thấy các thành viên trong nhà làm nghề đúc tượng Phật. Năm lên 10 tuổi, ông cũng bắt đầu phụ cha làm những công đoạn nhỏ sản xuất tượng như: chà nhám, đắp cát tạo mẫu… và ông cảm thấy yêu công việc, học hỏi cha theo nghề từ đó.
Đến năm 20 tuổi, ông đã trở thành một thợ trẻ lành nghề có thể sản xuất được những bức tượng đơn giản. Sau khi cha mất đi, ông nối nghiệp và mở rộng cơ sở đến ngày nay.
“Tôi chỉ nghe mấy cô bác lớn tuổi kể lại trước đây ở địa phương sản xuất tượng Phật bằng gỗ mít, được một vị sư trong chùa Giác Hải ở nơi khác về đây làm và truyền nghề cho các đệ tử. Tuy nhiên, đến những năm 1960, tượng Phật đã được sản xuất bằng vật liệu xi măng và thạch cao. Đến nay, trong gia đình chỉ còn mình tôi theo nghề và mướn mấy thợ ở khu vực làm tượng, trả lương mỗi người từ 5 – 7 triệu đồng/tháng. Con cái tôi đều đi học và có nghề nghiệp riêng”, ông Tuấn cho biết.
Những người ba đời đúc tượng Phật miệt mài hơn 100 năm giữa Sài Gòn - ảnh 5
Để tạo ra được một tượng Phật phải trải qua nhiều công đoạn ẢNH: AN HUY
Theo ông Tuấn, tại khu vực chùa Giác Hải này khi đất nước thống nhất thì chỉ có hai cơ sở làm tượng. Sau đó, những năm tiếp theo, một số thợ lành nghề trưởng thành từ hai cơ sở này ra mở xưởng sản xuất riêng. Đến nay, đã có hơn 10 cơ sở trải dài trong con hẻm 1017.
“Muốn làm và theo nghề này cần phải siêng năng, sáng dạ và tiếp thu lẹ. Có những đứa theo tôi học nghề được thời gian cũng ra mở cơ sở làm ngon lành, nên học nghề làm tượng nói chung cũng không khó”, ông Tuấn chia sẻ.
Nghề không giàu nhưng sống khỏe
Cách đó không xa là cơ sở làm tượng Mai Văn Lai có thâm niên trên 100 năm, được ông Mai Văn Tình (54 tuổi) nối nghiệp cha tiếp tục mở rộng sản xuất.
Ông Tình cho biết nghề này cũng như bao nghề khác, nếu yêu thích và siêng năng thì có thể theo được. Nói khó thì chỉ là đối với những ai mới vào nghề, còn những ai trải qua rồi mới cảm thấy dễ. Tùy theo đơn đặt của khách mà người thợ sử dụng các khuôn mẫu khác nhau để làm. Nghề này nói là làm giàu thì không thể, nhưng có thể nuôi sống được bản thân và gia đình, con cái ăn học đầy đủ.
Những người ba đời đúc tượng Phật miệt mài hơn 100 năm giữa Sài Gòn - ảnh 6
Tượng Phật nơi đây được đặt hàng từ khắp các tỉnh thành cả nước và xuất ngoại ẢNH: AN HUY
Tượng hiện nay được làm bằng hai chất liệu chính là xi măng và thạch cao. Để làm ra một bức tượng, tùy theo độ lớn nhỏ mà người thợ phải miệt mài từ 10 ngày đến một tháng, thậm chí vài tháng. Sản phẩm được làm ở đây đa số là tượng các đức Phật như: Quán Thế Âm Bồ Tát, Thích Ca, Di Lặc, A Di Đà…
Ông Huỳnh Khánh Sơn (59 tuổi), một thợ tại địa phương có 20 năm hoạt động trong nghề cho biết, muốn làm ra một bức tượng hoàn chỉnh thì phải trải qua rất nhiều công đoạn. Tùy kích thước tượng, người thợ sẽ thiết kế những mẫu khuôn khác nhau.
Những người ba đời đúc tượng Phật miệt mài hơn 100 năm giữa Sài Gòn - ảnh 8
Ông Nguyễn Khánh Sơn đang lắp những cánh tay tượng Phật lại với nhau ẢNH: AN HUY
Trước tiên người thợ làm khuôn bằng cách đắp cát theo hình thù tượng và đổ xi măng lên để khô tạo khuôn. Các bộ phận của tượng cũng được đúc riêng, sau đó ghép lại với nhau hoàn chỉnh.
Tiếp đến là khâu chà giấy nhám làm láng tượng và quét qua một lớp sơn lót nền, sau đó phun lên một lớp màu tinh dầu trắng để khô, và tô màu cho tượng. Trong đó, giai đoạn tạo khuôn mặt cho tượng có hồn quyết định sự thành công của bức tượng và khẳng định tay nghề của thợ … Sau khi hoàn chỉnh, tượng sẽ được đóng thùng và giao hàng bằng ô tô, tùy theo tượng mà có mức giá từ vài triệu đến vài chục triệu đồng.

An Huy

Bạn đọc phản hồi (4 nhận xét)

TRẦN QUANG DINH

* Chữ duyên ! Nam Mô A Di Đà Phật . Nam Mô Quán Thế Âm Bồ Tát .

Ngô Diệu Phát

A Di Đà Phật

tonydo

Hồi xưa muốn đề cập đến tượng Phật;Bồ Tát hay chư vị hộ Pháp;tiêu diện;Thập Diện;Ngọc hoàng 18 la Hán làm bằng ciment giá nới vưa túi tiền chùa an nghèo thì thường nhắc 2 nhóm thợ trong chùa giác Hải và nhóm Ngoài;tiêu biểu là ông Mai Văn lai;kẻ hèn nầy từng order tượng Lộ thiên Bồ Tát Quan Âm tại lò Đúc nầy;phải nói hối trước đó lúc trổ bằng cây thì mặt tương na ná theo tượng Trung Quốc;nhưng từ khi có nhóm thợ Giác Hải Ngoài tượng được canh cải khuôn mặt gọn lại tô điểm sáng sủa hào tướng hơn[sẳn đây nói luôn bên đường Hưng Phú-chánh Hưng có Nghệ Nhân Minh Dung bậc Thầy kỳ tài hể cho ông tô điểm khuôn mặt Phật thì tưởng như sống;có ảnh hưởng nét văn hoá nam Truyền PG;nay chánh điện chùa Ấn quang tại chánh điện là di vật của ong 6Minh Dung 1 kiệt tác có 1 ko hai tại VN

Lê Văn Nhung

Việc nhìn thấy tượng Phật là tâm như có gì đó rất tôn kính. Nhưng khi đi ngang qua những nơi đúc tượng, thấy nhiều tượng Phật để ngoài đường, nắng gió, mưa sa, tôi cảm thấy có gì đó như bị sốc, lòng cảm thấy không an.

Bình luận