Theo dự kiến đổi mới chương trình - sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015, cùng ngữ văn, toán, ngoại ngữ, giáo dục công dân sẽ là môn học bắt buộc từ tiểu học đến hết THPT.

Để giáo dục công dân thành môn chính
Tiết thỉnh giảng môn GDCD của thầy Trần Tuấn Anh (Trường THCS Bạch Đằng, Q.3) tại Trường THPT tư thục Nhân Việt, Q.Tân Phú. Đây là một trong những giáo viên có sáng tạo trong giảng dạy môn học này - Ảnh: M.Luân

Trên thực tế, hiện nay việc dạy và học môn giáo dục công dân (GDCD) ở trường phổ thông hết sức buồn chán, nội dung nào cũng có thể lồng ghép vào môn học này còn học sinh (HS) học cốt đủ điểm để lên lớp.

Chán vì thiếu thực tiễn

Nói về những kiến thức GDCD đang học, N.H.T - HS lớp 7 Trường THCS Chu Văn An, Q.1, TP.HCM, nhận xét: “Có nhiều bài học khó hiểu, khi kiểm tra chúng em đều phải cố học thuộc lòng hết các khái niệm và nhiều lúc cảm thấy chưa cần thiết”. Còn giáo viên Nguyễn Thành Long, Trường THCS Nguyễn Gia Thiều, Q.Tân Bình, cũng nhìn nhận: “Nhiều nội dung biên soạn chưa phù hợp với độ tuổi của HS. Chẳng hạn ở lớp 7 (12 tuổi) HS phải nắm hết kiến thức về quốc hội, HĐND các cấp ở các bài về bộ máy nhà nước sau đó làm bài tập với các câu hỏi muốn đăng ký tạm trú, kết hôn... phải đến những cơ quan nào? Hay như ở bài Quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo, các em phải nghe giảng về tình hình tôn giáo ở Việt Nam, các đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước”.

Ở lớp 10, hầu hết HS đều choáng với môn GDCD vì những nội dung thuộc phạm trù triết học như thế giới quan duy vật, phương pháp luật biện chứng, cách thức vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng… Trực tiếp giảng dạy, bà Nguyễn Thị Ngọc Ánh, Trường THPT Thủ Thiêm (Q.2), cho rằng: “Vừa bước chân vào một bậc học, phải tiếp nhận những kiến thức như vậy khó cho các em vì nó khá trừu tượng”. Đồng tình với quan điểm này, ông Lê Đình Hoe, Hiệu trưởng Trường THPT Quang Trung (huyện Củ Chi), thẳng thắn: “Nội dung hết sức nặng nề. Những kiến thức trùng lắp sẽ được học ở bậc học cao hơn thì nên để lúc đó dạy chắc chắn phù hợp với nhận thức của HS hơn”.

Một giáo viên ở Q.3 nhận định: Khi phải tiếp nhận những kiến thức vượt quá lứa tuổi, khó hiểu, mơ hồ, lâu dần các em sẽ cảm thấy chán ngán. Đó là chưa kể tâm lý môn phụ, không thi nên không tránh khỏi việc HS ngủ gật trong lớp.

Cái gì cũng đưa vào GDCD

Ông Nguyễn Phạm Đại, Hiệu trưởng Trường THPT Tân Bình (Q.Tân Phú), nói: “Môn này còn “gánh” thêm quá nhiều nội dung khác như: phòng chống tội phạm, giáo dục giới tính, bảo vệ môi trường, giáo dục pháp luật, giáo dục về an toàn giao thông, giáo dục chính sách quốc phòng... Thấy dư luận xã hội lên tiếng HS thời nay thiếu kỹ năng gì là lập tức môn GDCD có “hàng đính kèm”. Đưa quá nhiều nội dung làm HS bội thực còn giáo viên nhiều khi không biết dạy gì. Vì thế, giáo viên cho biết việc giảng dạy nhiều lúc rất nặng tính hình thức”.

Trên thực tế, việc lồng ghép hoạt động khác vào bộ môn này hoàn toàn không hiệu quả vì thời lượng quá ít. Với 1 tiết/tuần may ra chỉ đủ để giáo viên giới thiệu kiến thức trọng tâm chứ khó lòng dẫn chứng thực tế hay phối hợp hoạt động.

Nên gắn liền với cuộc sống

Trước thực tế này, ông Nguyễn Phạm Đại khẳng định: “Nếu không thay đổi ngay nội dung giảng dạy thì từ HS, giáo viên và ngay chính phụ huynh cũng bị sốc khi GDCD trở thành môn học bắt buộc sau một thời gian dài dạy và học theo kiểu đối phó, thờ ơ”.

Cụ thể hơn, ông Trần Văn Đức, Hiệu trưởng Trường THPT Long Trường (Q.9), đề nghị: “Để trở thành một trong 4 môn học bắt buộc thì ngay từ bây giờ chương trình GDCD phải có sự thay đổi. Nội dung học phải thực tế, gắn với hơi thở của cuộc sống thì mới làm HS hứng thú. Bên cạnh đó, giáo viên cần thay đổi phương pháp giảng dạy, đừng tự bằng lòng với sự yếu thế của môn học mà phải làm sao để mỗi khi chuông reo đến giờ dạy của mình HS lại náo nức”. Trong khi đó, bà Lê Thị Hồng Anh, chuyên viên Phòng Công tác HS-SV Sở GD-ĐT TP.HCM, cho rằng: “Cần chắt lọc, cô đọng lại. Bên cạnh đó nên giảm bớt khái niệm, phạm trù mà tăng cường những bài học kinh nghiệm, những mẩu chuyện, bài báo, tin tức. Đã gọi là GDCD thì nên tập trung vào giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho HS. Sau khi đã chuẩn bị cho HS một nền tảng đạo đức vững chắc cùng với kỹ năng sống thì lúc đó chắc chắn các em dễ dàng tiếp nhận những kiến thức cơ bản như triết học, kinh tế chính trị…”.

Bích Thanh

Bạn đọc phản hồi (4 nhận xét)

tam giao, Nghệ An

Bao giờ môn GDCD mới trở thành môn học bắt buộc? Thời Bộ trưởng Quân (giữa thập niên 90 của thế kỉ trước) đã có dự kiến đưa môn này thành môn thi tốt nghiệp bắt buộc. Rồi Bộ trưởng về hưu thì ai cũng quên. Bắt học sinh học môn này bắt buộc với nội dung chương trình như hiện nay là tra tấn cả thày lẫn trò. Những điều cần giáo dục học sinh thì có thời lượng ít, nội dung nghèo nàn, nặng về lí thuyết. Lớp 10 đã phải học triết. Lớp 11 đã phải học các thành phần kinh tế, chủ nghĩa xã hội, nhà nước pháp quyền XHCN, nền dân chủ XHCN... Học trò phải học quá nhiều môn, áp lực thi ĐH...khiến cho chúng chán học vì bị nhồi nhét quá nhiều thứ vào đầu...(Lại còn học tự chọn nữa nên hôm nào cũng 5 tiết học triền miên)...Vậy nên tôi càng chán nghề, chán các nhà quản lí chuộng thành tích giả tạo. Nhưng học sinh vẫn thích những giờ học của tôi vì tôi tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống, giá trị sống, đạo đức Hồ Chí Minh, pháp luật ...vào giảng dạy! Một câu chuyện cảm động về lòng nhân ái có sức mạnh lớn hơn mấy lời giáo huấn cứng nhắc, giáo điều... Mong rằng sau này các nhà giáo dục được chọn cử đảm nhiệm viết sách xin các vị đứng ở góc độ người học, người dạy để viết. Đặc biệt phải coi nội dung giá trị sống, kĩ năng sống, đạo đức là nội dung chủ đạo của chương trình. Những bài giảng chính trị xin đưa vào hoạt động ngoài giờ lên lớp. Con người ta biết yêu bố mẹ, người thân, biết yêu gia đình, quê hương...thì chắc chắn sẽ yêu nước, yêu chế độ.

Thu Sáng

Tôi nghĩ nên đưa môn giáo dục công dân thành môn bắt buộc, vì đó là môn học gắn với thực tế nhất, giúp con người hình thành nhân cách.

Vũ Yên Trang

Biết bao giờ GDCD mới tìm được chỗ đứng cho mình với cách dạy học như hiện nay giáo viên môn khác cũng dạy được giáo dục công. Giáo dục Việt Nam không có cái nhìn mới về môn này thì tình trạng học sinh vi phạm pháp luật còn nhiều

VU YEN TRANG

Tình trạng học môn GDCD ở Việt Nam hiện nay sẽ khó thay đổi khi còn tình trạng giáo viên môn khác cũng dạy công dân

Bình luận