Xe máy đang chiếm hơn 80% tổng lượng giao thông mỗi ngày ở TP.HCM /// Ảnh: Ngọc Dương
Xe máy đang chiếm hơn 80% tổng lượng giao thông mỗi ngày ở TP.HCMẢnh: Ngọc Dương
Xe máy đang chiếm hơn 80% trong tổng lưu lượng giao thông mỗi ngày tại TP.HCM, trong khi xe buýt chỉ chiếm 10%.
Xe máy đang chiếm hơn 80% trong tổng lưu lượng giao thông mỗi ngày tại TP.HCM, trong khi xe buýt chỉ chiếm 10%. Làm thế nào để đến năm 2030, xe buýt sẽ là chủ lực và ngưng toàn bộ xe máy đi vào một số khu vực trung tâm TP.HCM là bài toán không đơn giản.
Xe buýt phải là chủ lực
TS Lương Hoài Nam, chuyên gia giao thông, cho rằng việc xe máy chiếm hơn 80% tại TP.HCM không phải vì người dân thích đi xe máy mà vì lâu nay chính quyền thất bại trong phát triển hệ thống giao thông công cộng (GTCC). Vậy nên, để năm 2030 có thể loại bỏ được xe máy khỏi giao thông đô thị, điều kiện cần và đủ là phát triển đủ phương tiện GTCC cho đại đa số (khoảng 90% dân số) đi lại. Để làm được điều đó, xe buýt phải là chủ lực. Theo TS Nam, có nhiều loại phương tiện GTCC bổ trợ mà TP.HCM có thể lựa chọn phát triển như tàu điện ngầm, xe điện, taxi... nhưng xe buýt vẫn phải là ưu tiên hàng đầu, mang tính chiến lược và chủ lực. “Tàu điện ngầm có thì tốt, nhưng giới hạn về số bến, số tuyến và rất tốn tiền. Thực tế cho thấy, ở các đô thị trên thế giới, xe buýt là phương tiện GTCC chủ lực, với mạng lưới rộng nhất, độ phủ lớn nhất về số tuyến, số bến”, ông nói.


Thay thế xe máy bằng xe buýt - ảnh 1
Khi không còn xe máy trên đường, hạn chế được xe cá nhân thì TP.HCM sẽ không thiếu đường cho xe buýt chạy
Thay thế xe máy bằng xe buýt - ảnh 2

TS Lương Hoài Nam

Một thực tế là phát triển xe buýt ở TP.HCM dù có nhiều chương trình hỗ trợ, bù giá nhưng vẫn không hiệu quả. Nguyên nhân là xe buýt chạy chậm, không đúng giờ, không ít lần gây tai nạn nên ít được người dân lựa chọn. "Về góc độ kinh tế, không ai muốn đầu tư vào một “kẻ thất bại” nên hệ thống xe buýt lại càng xuống cấp", ông Nam nhận xét và cho rằng, hạn chế rồi loại bỏ hẳn xe máy ở TP.HCM sau 10 - 15 năm là để đường thông, hè thoáng cho xe buýt chạy nhanh, đúng giờ, có nhiều chuyến, nhiều tuyến, an toàn; đồng thời để xe buýt có thị trường lớn, khi đó các nhà đầu tư sẽ sẵn sàng tham gia.
TS Nam còn đề xuất nên phát triển cả phương tiện GTCC công suất nhỏ như “buýt mini”, xe điện, xe lam chạy theo tuyến nhưng không cần bến. Ngoài ra, người dân cũng có thể di chuyển bằng xe đạp ra bến xe. "Đoạn đường đi bộ tối đa giữa nhà dân và bến buýt phổ biến dưới 1 km là thuận tiện", TS Nam nói.
Đồng quan điểm trên, PGS-TS Nguyễn Trọng Hòa, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, phân tích: “Ở VN, sử dụng xe máy quá nhiều tạo nên một văn hóa xe máy, khiến người ta lười vận động. Vì vậy, cần lập tức thay đổi”.
Rút ngắn lộ trình xuống 2025
Thống kê của Viện Chiến lược và phát triển GTVT, tính đến tháng 7.2017, TP.HCM có gần 7,3 triệu xe máy và 2.985 xe buýt. Theo tính toán, để cấm xe máy thì đến năm 2030, số lượng xe buýt TP cần có gấp khoảng 10 lần hiện nay. Do vậy, cần thêm một nguồn vốn lớn để đầu tư mở rộng đường sá, bến bãi cho xe buýt trong khi vốn cho hạ tầng đang là bài toán nan giải của TP hiện nay. TS Lương Hoài Nam cho rằng không nên quá lo ngại vấn đề này. Ông dẫn chứng: Số lượng phương tiện ô tô con bình quân ở VN là 140 chiếc/1 km đường, bằng 1/2 so với Singapore (280 chiếc/1 km đường) và gần 1/3 so với Hồng Kông (350 chiếc/1 km đường); trong khi bình quân hiện có khoảng 2.000 xe máy/1 km đường. Nếu “quy đổi” 2.000 xe máy/1 km đường thành ô tô con, cộng với 140 ô tô con/1 km đường hiện có thì mật độ phương tiện cá nhân bình quân lên hơn 500ô tô/1 km đường. “Cao như vậy không tắc đường mới lạ”, ông đánh giá và kết luận: “Khi không còn xe máy trên đường, hạn chế được xe cá nhân thì TP.HCM sẽ không thiếu đường cho xe buýt chạy”.
Từ đó, ông Nam đề xuất TP cần phát triển sớm các hạng mục hạ tầng cho xe buýt bao gồm các làn đường dành riêng; các ga buýt và các trạm trung chuyển buýt (khoảng 30 ga, trạm). “Nếu dựa vào xe buýt là chủ lực, kết hợp các loại GTCC công suất nhỏ thì không cần chờ đợi các tuyến tàu điện ngầm, TP.HCM có thể thay thế hoàn toàn xe máy vào năm 2025”, ông Nam khẳng định.
PGS-TS Nguyễn Trọng Hòa cũng cho rằng TP.HCM đặt lộ trình cấm xe máy đến 2030 là quá lâu, nên rút ngắn lộ trình xuống năm 2025. Trong lộ trình này, ông Hòa đề xuất bước đầu cần thực hiện tốt công tác thông thoáng vỉa hè, ngõ hẻm. “Nếu quyết tâm dẹp hết quán cóc, chợ cóc, giành lại vỉa hè thì không thiếu chỗ cho người đi bộ, cho xe buýt đặt bến”, ông Hòa khẳng định.
Liên quan đến lộ trình hạn chế xe cá nhân, một chuyên gia giao thông đưa 2 giải pháp. Thứ nhất là “gây khó khăn” cho các phương tiện cá nhân. Thứ hai là chỉ tập trung đầu tư xe buýt, kết nối các tuyến xe buýt đến khu vực trung tâm, các điểm người dân đi làm, đi học. Đặc biệt hạn chế taxi; dần thay thế xe máy, xe tải con, xe tải nhẹ bằng xe buýt. Khi xe buýt đã có đà phát triển rồi sẽ dần tiến đến cấm phương tiện cá nhân.

Hà Mai

Bạn đọc phản hồi (9 nhận xét)

anh

các bác ra ý tưởng toàn ở trên mây thôi ạ xuống xe bus xong đi bộ vào các ngóc ngách tầm 2 km các ông có đi đc ko ạ, các ông chắc toàn ô tô đỗ cửa nên nghĩ người dân toàn có nhà mặt đường nên xe bus đỗ cửa xuống xe là vào nhà. nguồn gốc của quá tải xe máy các ông cần xem lại đi nhé dân biết các ông cố tình không biết... cạn lời

nguyen

Các bác làm luật toàn đi ô tô nên suốt ngày chỉ quanh đi quẩn lại chuyện cấm xe máy. Thử lấy ví dụ bức ảnh trong bài báo này nhé, người lái xe Toyota ở phía trước bức ảnh đi nguyên 1 chiếc ô tô nhưng chỉ chở 1 người tham gia giao thông, choán diện tích bằng 4-5 chiếc xe máy nhưng khả năng di chuyển lại kém xa (Vì ô tô là 1 khối thống nhất, không thể chia ra 4-5 phần để lách qua lách lại được). Trong khi ở nước ngoài người ta hạn chế đều, ô tô muốn đi vào nội thành giờ cao điểm cũng phải đủ số người trên xe nếu không sẽ bị phạt. Nếu đã đề ra giải pháp thì hãy làm cho đồng bộ, đừng đánh vào nhóm lợi ích kiểu như thế

Phạm Quang Tâm

Xe buýt có đi vào được ngõ nghách không?

lBN

các phương án nghiên cứu chưa thấy nói nếu số người không đi xe máy sẽ chuyển sang mua ô tô và khả năng tắc đường , ô nhiễm là như thế nào

PGS TS Hoàng Văn Khoan

Ở thành phố, ưu tiên đầu tư mạng xe buýt, loại bỏ xe máy, hạn chế tối đa taxi và ô tô cá nhân bằng cách: Đầu tiên lập bản đồ các đường xe buýt lớn và buýt mini có thể khai thác được. Lập bản đồ các hẽm đến tận ngóc ngách dân cư. Dự kiến các bãi trông xe đạp tại tất cả các đầu hẽm xe buýt tiếp cận được. Lập dữ liệu cơ cấu dân cư tham gia giao thông. Các nhà khoa học, các nhà hoạch định chính sách đề xuất giải pháp nhà nước và doanh nghiệp tham gia đầu tư mô hình TPP. Giải pháp sẽ không viễn vông. Người lao động không cần xe máy, người giàu không lạm dụng ô tô. Trẻ nhỏ người già đi lại dễ dàng an toàn. Môi trường đẹp.

Mr D

Không cần phải lộ trình giảm xe cá nhân làm gì, cứ làm 1 làn đường riêng ở xe buýt ở tất cả tuyến đường, chấp nhận thời gian đâu dân sẽ kêu ca phàn nàn về việc kẹt xe cá nhân. Còn xe buýt chạy nhanh, không tắc, bổ sung thêm nhiều tuyến thì dần dần họ chuyển qua dùng thôi.

Bình luận