Vụ cháy quán karaoke ở Hà Nội ngày đầu tháng 11 với 13 người chết và 4 căn nhà bị thiêu rụi đã khởi động lại ý thức trách nhiệm của nhà quản lý đối với các cơ sở dịch vụ.
Nhưng khởi động lại không có nghĩa là sẽ ổn.
Các mệnh lệnh quản lý dường như đã được tung ra tức thời ngay sau vụ cháy. Ngay trong tháng 11 này, Hà Nội đã ra quân tổng kiểm tra 1.600 quán thì chỉ có 1.240 quán có giấy phép và phần lớn các quán đều không đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh. Vậy là lòi ra hàng trăm cơ sở kinh doanh karaoke không phép và cả nghìn cơ sở không đáp ứng đủ điều kiện quy định. Hôm qua, TP.HCM cũng bắt đầu tổng kiểm tra các cơ sở dạng này.
Các phản ứng quản lý nói trên tuy mang đậm kiểu cách “mất bò mới lo làm chuồng” nhưng dẫu sao cũng là cần thiết và kịp thời để ngăn chặn các thảm họa tương tự vụ cháy ở Hà Nội.
Nhưng trong đầu người dân một câu hỏi quan trọng vẫn luôn treo lơ lửng. Có thật sự là đã “lo làm chuồng” sau khi “mất bò” chưa? Có thật sự ra quân tổng kiểm tra là để xử lý triệt để vấn đề hay chỉ là một hoạt động “ra quân” rồi khi “thu quân” đâu lại vào đấy.
Kiểm tra mà lòi ra hàng trăm cơ sở kinh doanh được cấp phép nhưng không đáp ứng các điều kiện thì rõ ràng là việc kiểm tra cấp phép theo cách lâu nay làm đã không còn hiệu lực thực tế nữa rồi. Phải mạnh dạn chọn một cách kiểm tra cấp phép khác hơn trên cơ sở của tiền kiểm và công khai thông tin. Cần làm như một số quốc gia, là các cơ sở dịch vụ đều phải niêm yết công khai ngay mặt tiền các thông tin về năng lực đáp ứng như sức chứa, an toàn cháy nổ để người dân tham gia kiểm tra, giám sát. Cách làm này sẽ giúp hạn chế những tiêu cực có thể phát sinh do thỏa hiệp giữa người có chức trách kiểm tra với đối tượng chịu kiểm tra.
Kiểm tra mà lòi ra hàng trăm cơ sở kinh doanh không phép thì có nghĩa là đã có sự thỏa hiệp giữa chủ cơ sở kinh doanh với cơ quan quản lý. Cơ sở kinh doanh gắn biển treo đèn sáng choang, chưa kể người vào người ra tấp nập, chẳng thể nói cơ quan quản lý không biết. Vậy giờ kiểm tra rõ rồi thì có xử lý triệt để hay không? Ai đã làm ngơ cho hàng trăm cơ sở dịch vụ không phép như thế.
Kiểm tra là một công cụ quản lý của nhà chức trách. Nhưng kiểm tra phát hiện ra các bất cập, các tiêu cực mà không xử lý triệt để thì chẳng khác nào chẩn ra bệnh trầm kha mà chỉ bôi chút dầu gió gọi là.
“Mất bò thì phải lo làm chuồng”. Nhưng muốn vậy thì các nhà quản lý phải thẳng thắn và can đảm bước ra khỏi cái chuồng chật hẹp của những lợi ích cá nhân để thực thi trách nhiệm vì cộng đồng, vì người dân.
Ra quân tổng kiểm tra là cần thiết, nhưng xin đừng chỉ ra quân làm phép.

TS Huỳnh Văn Thông

Bình luận