Tạo cú hích
Nếu hỏi doanh nhân mong muốn gì, kỳ vọng gì để có thể cạnh tranh với doanh nghiệp các nước trong hội nhập, sẽ nhận được rất nhiều câu trả lời.
Nhưng nếu hỏi các doanh nhân sợ nhất điều gì, hầu hết đều có chung một câu trả lời: đó là thủ tục hành chính và sự bất bình đẳng trong môi trường đầu tư.
Một số điều các doanh nghiệp (DN), doanh nhân mong muốn có thể chưa giải quyết được ngay. Ví dụ như vấn đề hạ lãi suất. Thực tế lãi vay hiện nay đã giảm khá mạnh so với những năm trước. Ông chủ một tập đoàn thép lớn thú thật, lãi vay của tập đoàn thậm chí còn thấp hơn là lãi suất tiết kiệm ở một số kỳ hạn, nhờ chỉ số tín nhiệm tốt.
Nhưng so với các nước trong khu vực và trên thế giới thì mức lãi vay tại VN hiện nay vẫn quá cao, vẫn là gánh nặng làm giảm sức cạnh tranh của DN. Dù vậy, trong bối cảnh lạm phát có dấu hiệu quay trở lại, tăng trưởng tín dụng cuối năm đang nóng lên thì việc giảm lãi suất nếu có, cũng chỉ mang tính "động viên" là chính, chưa đủ để tạo cú hích cho các DN.
Tương tự vấn đề tiếp cận vốn. Rất nhiều DN, nhất là các DN vừa và nhỏ cho biết đầu quý 4 là thời điểm rất cần vốn để chuẩn bị hàng cho dịp cuối năm. Ngân hàng cũng đang ứ vốn nhưng lại rụt rè, không dám cho vay. Lý do nợ xấu mới tăng trong khi nợ xấu cũ chưa giải quyết triệt để nên tiền vẫn chạy lòng vòng trong hệ thống nhà băng mà không thoát ra nền kinh tế.
Mong muốn tạm thời có thể chưa giải quyết nhưng "nỗi sợ" của DN thì lại hoàn toàn nằm trong khả năng của chúng ta. Đầu tiên là thủ tục hành chính. Nói chính xác thì đây thực sự là nỗi ám ảnh của tất cả DN. Còn nhớ thời điểm cuối tháng 3.2014, công bố của nhiều tổ chức quốc tế về việc DN Việt mất tới 876 giờ/năm, cao gấp 5 lần các nước ASEAN-6 chỉ 171 giờ, để làm thủ tục nộp thuế đã thực sự gây sốc cho dư luận, dù không ai xa lạ với điều này.
Tương tự, thời gian xuất khẩu trung bình của các nước ASEAN-6 là 14 ngày và thời gian nhập khẩu là 13 ngày; trong khi tại VN DN phải mất tới 21 ngày để làm thủ tục xuất khẩu và 21 ngày để làm thủ tục nhập khẩu. Hàng loạt các nghiên cứu trong nước sau đó chứng minh, nếu rút ngắn được một ngày thông quan, chúng ta sẽ tiết kiệm được hàng tỉ USD chi phí cho DN.
Công cuộc cải cách hành chính mạnh mẽ đã được triển khai ngay sau đó với mục tiêu giảm giờ nộp thuế cũng như thủ tục hải quan xuống bằng khu vực, rồi làm mạnh sang các lĩnh vực khác như bảo hiểm, xây dựng... Tuy nhiên, sau gần 3 năm kết quả vẫn chưa được như mong muốn. Minh chứng rõ ràng nhất là tỷ lệ kiểm tra chuyên ngành của VN quá cao so với các nước trong khu vực và trên thế giới, trong đó có rất nhiều quy định vô lý đến nực cười. DN cứ kiến nghị, cứ bức xúc, cứ họp hành, hội thảo... vẫn không ăn thua.
Hay chuyện các DN nhà nước, DN đầu tư nước ngoài được hưởng quá nhiều ưu đãi tạo sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh cũng được nói cả chục năm nay. Thế nhưng đến tận giờ phút này vẫn tồn tại các điều kiện, các thủ tục để bảo vệ các "DN quan doanh" và cứ vốn ngoại, đặc biệt quy mô lớn là được hưởng thuế thấp, giá thuê đất rẻ...
Rõ ràng, việc cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, bình đẳng là hoàn toàn nằm trong tay chúng ta và việc này sẽ tiết kiệm rất lớn chi phí cho DN, giúp họ nâng cao sức cạnh tranh trong môi trường hội nhập ngày càng khốc liệt hiện nay. Rất tiếc, quan điểm, sự quyết liệt mới chỉ ở tầm Chính phủ. Còn đây đó các bộ, ngành, địa phương vẫn liên tục tạo ra các rào cản làm yếu, làm nản lòng DN.
Đã đến lúc phải quyết liệt giải quyết “nỗi sợ” để tạo cú hích cho môi trường đầu tư nói chung và cộng đồng DN nói riêng có cơ hội phát triển, đột phá.

Nguyên Hằng

Bình luận