Ngày 1.6, những tưởng Hai phương trời, Một hướng nhìn tại Hội Nhiếp ảnh TP.HCM (122 Sương Nguyệt Ánh, TP.HCM) lẽ ra đã là triển lãm ảnh đầu tiên tại Việt Nam của nhiếp ảnh gia nổi tiếng thế giới Nick Út sau 32 năm xa quê hương, thì kết cuộc nó lại... kết thúc tiu nghỉu, "không kèn không trống". Nhiều bạn bè, người hâm mộ Nick Út, trong đó có những khách mời là lãnh sự quán nước ngoài...  lúc đầu nôn nóng chờ đợi triển lãm của anh, giờ đâm ra ngỡ ngàng không hiểu vì sao triển lãm bị hủy bỏ?

Điều bất ngờ là Hai phương trời, Một hướng nhìn - dự định triển lãm chung của Nick Út với nhiếp ảnh gia Huỳnh Ngọc Dân ngưng không phải vấn đề gì về nội dung ảnh, hồ sơ cấp phép... từ phía cơ quan quản lý mà lại do quyết định từ... Hội Nhiếp ảnh TP.HCM. Ông Đồng Đức Thành - Phó chủ tịch thường trực Hội Nhiếp ảnh TP.HCM dùng từ "tạm hoãn" để lý giải quyết định của Hội, lý do được ông nêu ra là có những "hạt sạn" trong khâu tổ chức. Theo lời ông Đồng Đức Thành, khi đặt vấn đề triển lãm tại Hội, giữa ông và ông Nick Út, Huỳnh Ngọc Dân có thỏa thuận rằng Hội phải được thông qua nội dung thư mời, thành phần khách mời triển lãm, thế nhưng khi tiến hành phía ông Nick Út, Huỳnh Ngọc Dân đã đơn phương in thiệp mời, mời khách mời... dẫn đến những thiếu sót.

Ai đã từ chối triển lãm của Nick Út ? - ảnh 1
Ông Nick Út (phải) đang trao đổi với PV Thanh Niên  Ảnh: T.D

Thiếu sót đầu tiên được ông Đồng Đức Thành chỉ ra là trên thiệp mời giới thiệu đây là triển lãm "Ảnh Nghệ thuật - Báo chí quốc tế", ông Thành không đồng ý đây là triển lãm "ảnh nghệ thuật", cũng như chữ "quốc tế" trong thiệp mời này. Thứ hai, ông cho rằng những dòng giới thiệu về Nick Út trong thư mời như "...bức ảnh bé gái Phan Thị Kim Phúc chụp trên đường di tản cuộc chiến tranh ở Trảng Bàng, Tây Ninh đã đưa cuộc chiến trên màn hình lịch sử thế giới", "Nick Út đã ba lần bị thương trong chiến trường hành nghiệp"... là không rõ nghĩa về chính tả. Thứ ba, logo của Hội in ngang hàng với các đơn vị tài trợ là không được phép... Hơn nữa, trong thành phần khách mời của Nick Út và Huỳnh Ngọc Dân có những khách mời là lãnh sự quán nước ngoài nhưng không được báo trước nên ông Đồng Đức Thành giải thích rằng Hội sẽ bị động về mặt tiếp đón cho đúng nghi thức. Ông Thành cũng nói khi Nick Út và Huỳnh Ngọc Dân đem ảnh tới trình với Hội thì đó vẫn là những tấm ảnh trên giấy chứ chưa có dòng chữ chú thích nào. Vì những sự "cập rập" đó nên (mặc dù biết ông Nick Út ngày 3.6 sẽ về Mỹ) ông Đồng Đức Thành nói rằng Thường vụ Hội quyết định "tạm hoãn" triển lãm... để chờ dịp thuận tiện hơn.

Khi được trao đổi những nguyên nhân trên, Nick Út - với thâm niên 41 năm làm việc cho hãng tin AP tỏ ra khá bất ngờ: "Khi chúng tôi gặp anh Đồng Đức Thành thì anh ấy tỏ ra rất vui vẻ khiến tôi nghĩ rằng triển lãm sẽ suôn sẻ, nào ngờ... Nói những bức ảnh chúng tôi đưa đến không có chú thích là không đúng, bởi những bức ảnh này tôi chuẩn bị rất kỹ từ bên Mỹ, với sự ghi chú về thời gian, địa điểm rõ ràng. Còn nói chữ "quốc tế" thì tôi làm việc cho hãng tin AP, chụp ảnh nhiều nơi trên thế giới, cộng với anh Huỳnh Ngọc Dân là nhiếp ảnh gia Việt Nam, thế là đủ nghĩa quốc tế rồi".

Bà Huỳnh Ngọc Vân - Phó giám đốc Bảo tàng Chứng tích chiến tranh thì cảm thấy tiếc nuối: "Ở bảo tàng chúng tôi đã triển lãm nhiều ảnh của những nhiếp ảnh gia Nhật nổi tiếng trong chiến tranh Việt Nam, nhưng một người Việt Nam nổi tiếng như anh Nick Út lại chưa được triển lãm tại quê hương khiến tôi cảm thấy đáng tiếc". 

Tuy nhiên, Nick Út đón nhận sự việc bằng thái độ điềm tĩnh hơn là cú sốc: "Có thể tôi sẽ không buồn. Tháng trước tôi triển lãm ở Đức, tháng 9 tới tôi sẽ triển lãm ở Mexico, bởi vì tôi luôn nhận được những lời mời từ khắp nơi trên thế giới. Chỉ có điều lúc nào tôi cũng tự nhủ tôi là người Việt Nam, tôi yêu quê hương tôi, yêu mảnh đất này... nên tôi muốn triển lãm ở đây. Nhưng Hội đã làm như vậy thì lần sau họ có mời tôi cũng sẽ từ chối". Đó là những tâm sự đầy tự trọng của một người mà tên tuổi đã được khẳng định trong làng nhiếp ảnh thế giới.

Nick Út từng đoạt giải Pulitzer năm 1973, Lâm Đức Hiền từng đoạt giải World Press Photo năm 2001 là hai giải thưởng danh giá nhất của nhiếp ảnh thế giới. Trong khi những triển lãm của Lâm Đức Hiền được tổ chức tại Việt Nam trong những năm gần đây đã tạo được tiếng vang lớn thì triển lãm đầu tiên của Nick Út đã bị "chặn" lại trước cửa Hội Nhiếp ảnh TP.HCM chỉ vì... không "nể" nhau cái giấy mời (!). Trong khi đất nước cần sự phát triển, cần sự đóng góp tài năng và kinh nghiệm của mọi người con nước Việt trên toàn thế giới cho mọi ngành nghề, mọi lĩnh vực... thì cách cư xử câu nệ câu chữ, "lễ nghi" mà Hội Nhiếp ảnh TP.HCM đã dành cho ông Nick Út khiến chúng tôi không khỏi tự hỏi: Hội đang đứng ở đâu trong thế giới này?

Quang Thi

Bình luận