Tại buổi họp báo trước khi diễn ra Lễ khai ấn đền Trần 2013, Phó viện trưởng Viện Văn hóa dân gian, ông Dương Hồng Quang, người chủ trì đề án Tổ chức lễ hội đền Trần, cho biết đến nay lễ hội đền Trần đã thoát khỏi 3 khủng hoảng là khủng hoảng về hình ảnh, khủng hoảng về giá trị và khủng hoảng về trật tự lễ hội. Ông Quang khẳng định đang đi đúng hướng trả lại lễ hội về cho cộng đồng trong công tác tổ chức lễ hội đền Trần, và có thể tin lễ hội đền Trần sẽ dần tìm lại vị trí một lễ hội lớn của cả nước. Còn bà Cao Thị Tính, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.Nam Định, Trưởng ban Tổ chức lễ hội đền Trần thì khẳng định rất chắc chắn về một lễ hội an toàn, trang nghiêm, đậm tính truyền thống. Tuy nhiên, có mặt tại lễ hội năm nay, nhất là đêm khai ấn, người ta sẽ thấy sự thật không hoàn toàn đúng như những gì đã tuyên bố. Trong khi ban tổ chức khẳng định năm nay chỉ cho 1.000 người được vào bên trong khuôn viên đền để đảm bảo lễ rước, đóng ấn trang nghiêm, trật tự, nhưng vào thời điểm khai ấn, trong sân đền Thiên Trường, Cố Trạch có tới gần vạn người.

 
Khai ấn đền Trần vẫn là lễ của quan - ảnh 1

Bỏ mặc sự tôn nghiêm, người dự lễ giẫm đạp lên nhau, đạp cả vào lư hương... để ném được tiền vào kiệu ấn hoặc giật được một món đồ trên mâm lễ

Khai ấn đền Trần vẫn là lễ của quan - ảnh 2

Đáng nói là nếu trả lễ hội về cho cộng đồng thì người dự khai ấn phải là cộng đồng. Nhưng có mặt ở đêm khai ấn, số lượng cán bộ, quan chức chiếm áp đảo. Điểm mặt thấy đủ lãnh đạo các ban ngành của tỉnh Nam Định, rồi quan chức T.Ư và các địa phương khác. Ngoài ra, hầu như thẻ cũng chỉ được cấp cho thân nhân, người nhà cán bộ vì trong sân đền, chúng tôi gặp rất nhiều những “cậu tú, cô chiêu” mặt búng ra sữa.

Rất dễ nhận ra điều này vì trước lễ khai ấn vài ngày, trong danh sách phát thẻ của UBND TP có đủ các ngành, địa phương đến lấy thẻ, phân rõ đâu là của lãnh đạo, đâu là để ngoại giao. Mỗi ngành của Nam Định được cấp bình quân khoảng 10 thẻ. Chương trình khai ấn cũng không thấy tính cộng đồng ở đâu mà vẫn đậm đặc trách nhiệm của quan chức. Trừ nghi lễ rước ấn do cư dân Tức Mặc thực hiện và việc thủ nhang đền Trần đóng ấn, mọi nghi thức khác như tế, lễ, đóng ấn, tuyên cáo… đều do quan chức chính quyền đảm nhiệm.

Nổi bật là cảnh ném tiền, tranh cướp đồ lễ diễn ra trong sân đền Thiên Trường. Bỏ mặc sự tôn nghiêm, người dự lễ giẫm đạp lên nhau, đạp cả vào lư hương... để ném được tiền vào kiệu ấn hoặc giật được một món đồ trên mâm lễ rồi quay sang hả hê khoe hay than thở, buồn bã vì tiền ném trúng hay không trúng kiệu ấn.

Sự kiện vỡ trận, người đi lễ phá rào xông vào khu vực khai ấn trước sự bất lực của công an đêm 14 tháng giêng cũng là một minh chứng rõ nét cho sự lộn xộn, mất trật tự của lễ hội đền Trần năm nay.

Khai ấn đền Trần vẫn là lễ của quan
Chen nhau giành ấn, giựt lộc ở đền Trần - Ảnh: Đức Văn

Có tiền mới nhận được ấn

Sự suồng sã với thần linh thể hiện rõ khi trước ngày khai ấn, đếm sơ sơ đã đạt số lượng gần 50 hòm công đức được đặt khắp nơi trong di tích đền Trần. Chiều 14 tháng giêng, nhà đền bày hai hàng bàn chạy dọc lối vào đền Thiên Trường, Cố Trạch với các chồng phiếu ghi công đức được in sẵn các mức đóng từ 50.000 đồng trở lên. Rồi nhân viên phục vụ nhà đền năm nay bán ấn trấn trạch, lệnh bài và cả thẻ cầu may cho xe ô tô để thu thêm kinh phí.

Đến buổi sáng, tuy việc phát ấn đã được tổ chức khá tốt nhưng thực chất người dân vẫn phải bỏ tiền thì mới được nhận ấn. Chúng tôi thử không cầm tiền trên tay, chờ mãi cũng không được đưa ấn, bỏ 20.000 đồng tôi được 1 ấn, cầm 100.000 đồng tôi được 10 lá ấn. Vẫn biết nhà đền cũng cần kinh phí để chuẩn bị giấy mực đóng ấn, nhưng cách làm tốt hơn là để chiếc hòm cho người dân tùy tâm để tiền, ai xin ấn đều được, còn ở đây, dường như không có tiền thì không có ấn, nhiều tiền sẽ được nhiều ấn.

Văn Đông

Bạn đọc phản hồi (8 nhận xét)

Hong Kien

Sao không phát Hịch tướng sỹ kèm theo ấn của vua Trần ? Chắc là vắng ngay .

nguunguyen

Thật chẳng coi được tí nào? Chả ra sao!

Nguyen Quang, Ha Noi

Người Việt mình dở quá. Cái gì cũng tranh nhau. Trước cửa thần thánh mà chẳng giữ gìn gì cả, mạnh ai người ấy giành giật. Họ cầu may hay muốn tranh được Thăng quan tíến chức. Thôi cứ để cho các quan tranh nhau còn dân thì vào đó làm gì nhỉ ?

Phùng Ngọc Quang, Tây Sơn - Bình Định

Ấn là của quan chứ đâu phải là của dân mà cấp cho dân.

Năm An Nhứt

Mượn danh nghĩa "Văn hóa dân tộc", "Uống nước nhớ nguồn"...nhiều nơi tổ chức lễ hội rầm rộ mang tính "kinh doanh" hơn là "truyền thống" và ý nghĩa thực chất của lễ hội dần dần bị mai một! Đi đình, chùa, miểu, các đền thờ di tích lịch sử... khách tham quan chỉ thích cầu danh, cầu lợi, đỗ đạt, tiến chức...cho bản thân mình mà thôi! Ban Tổ chức thì cứ nhắm vào doanh thu sau lễ hội qua việc cho thuê hàng quán ăn uống, bãi đổ xe, các thùng tiền công đức... tha hồ đặt phắp nơi! Không hiểu với sự bát nháo như thế thì các vị thánh nhân, thần, Phật...sẽ nghĩ sao khi chính các vị cũng bị dựng lên cho sự mua bán tâm linh?

Trần Việt

Dở quá. Nhưng không phải người Việt mình ai cũng dở vậy đâu. Ở Hội An cũng xin xăm, xin lộc rất đông mà người ta xếp hàng trật tự, cùng lắm có chen lấn chật chội tí thôi. Chẳng có giành giựt cướp bóc hay mua bán như ở đây đâu. Bởi một lý do đơn giản là vì di tích ở Hội An do tư nhân hoặc các tập thể quản lý chứ không do nhà nước, vì vậy các hoạt động cũng do họ tự tổ chức, đâu vào đấy hết. Còn cái gì nhà nước tổ chức thì như thế đó.

Quang

«Tôi đồng ý với bạn Hồng Kiên ! Nếu như những người được ấn mà đọc và hiểu được bài Hịch Tướng sĩ của TQT thì có lẽ họ chẳng dám đến xin Ấn đâu !

HB

Khoảng 50 hòm công đức như bác đếm sơ sơ là hòm ghi rõ là "tiền dầu nhang nhà đền". Nếu không có các hòm đó thì nhân dân vẫn đặt tiền lên các ban thôi ạ... người nhà đền sau đó phải gom để bỏ vào hòm... không đặt các hòm như vậy thì bác muốn trên các ban tiền lẻ chất thành đống, bay rơi linh tinh sao? Cái thứ hai là: Cháu ghi công đức từ 6h sáng đến 8h tối là đã có lệnh nghỉ rồi, nhưng nhiều người sau đó cứ nài nỷ ghi cho bằng được... Bàn ghi công đức bên đền Cố Trạch chính thức là có bố trí 5 bàn thôi ạ, mỗi bàn 2 người ghi không kịp nghỉ tay, ...ghi mệnh giá để đỡ mất thời gian... nhiều người công đức ít hơn vẫn được ghi vào sổ, chỉ có điều người hành hương nhiều mệnh giá của các tờ phiếu ghi công đức 10k, 20k, 30k hết từ chiều 13 cơ. ....nhiều người cũng không cần ghi sổ, không ghi thẻ, đặt lên các ban hoặc bỏ hòm hàng trăm nghìn... như vậy là do tâm của người đến Đền chứ... nói như vậy để thấy rằng nhà đền không bố trí các hòm công đức để lưu danh thì người ta vẫn công đức vì tâm họ muốn thế, không nhẽ để tiền bay lung tung thì mới là không xuồng xã....không thể nói bố trí nơi ghi công đức và các hòm dầu nhang là xuồng xã với thần linh được...hừ Có một số nhận xét và miêu tả mang tính phiến diện và chủ quan quá....Không phục!

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết