Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng

0 Thanh Niên Online

* Kiên quyết rút giấy phép cho thuê đất rừng trọng yếu Hôm qua (11.6), không khí nghị trường đã trở lên “nóng” nhất, kể từ đầu phiên chất vấn, với những câu hỏi đầy “gai góc” liên quan đến vấn đề cho nước ngoài thuê đất  trồng rừng.

Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng

Không phải trách nhiệm của Bộ(?)

Không lòng vòng, ĐB Nguyễn Văn Tuyết (Yên Bái) mở đầu phiên chất vấn: Việc tiến hành rà soát, kiểm tra, đánh giá cho thuê đất trồng rừng khi nào xong? Sau khi rà soát xong có cho các tỉnh tiếp tục cấp giấy chứng nhận đầu tư mới và ký hợp đồng cho thuê đất đối với các dự án trồng rừng của nước ngoài?

Cùng mối quan tâm trên, ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị) nhận định, việc cho nước ngoài thuê đất dài hạn là lợi bất cập hại, không có tầm nhìn xa. ĐB Tiến đặt câu hỏi: “Các địa phương lý giải đã thực hiện đúng luật đầu tư nhưng việc làm này có phù hợp với pháp luật và an ninh quốc gia, pháp luật về biên giới, pháp luật về bảo vệ môi trường, pháp luật về tài nguyên rừng?”.

Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 1Trong diện tích 305.353 ha
Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 2
vừa qua đều là đất được quy hoạch để trồng rừng sản xuất, không có rừng tự nhiên cũng như những khu đất để trồng rừng đặc dụng hoặc phòng hộ.
Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 3

Bộ trưởng Cao Đức Phát

Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát cho biết, số liệu tổng hợp tới cuối năm 2009, có 10 địa phương đã xem xét và có văn bản chấp thuận các dự án đầu tư trên tổng diện tích là 305.353 ha nhưng đây mới là chấp thuận chủ trương. Còn trên thực tế mới có văn bản giao để cho thuê 50 năm là 15.664 ha và đồng ý để liên doanh, liên kết giữa các doanh nghiệp ở trong nước và bà con nông dân trong nước với các nhà đầu tư trên diện tích 18.160 ha, trên thực tế các nhà đầu tư đã trồng 15.183ha, khoanh nuôi 542 ha.

Bộ trưởng Phát cho rằng, theo Luật Đầu tư cũng như Luật Đất đai, việc xem xét cho thuê đất cũng như chấp thuận các dự án đầu tư trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc thẩm quyền của UBND các tỉnh. Vì thế, các bộ chỉ có ý kiến khi được các địa phương có yêu cầu.

Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 4Toàn quốc có 19 dự án nước ngoài được cấp phép trồng rừng tại 18 tỉnh nhưng Bộ NN-PTNT nói là 10 tỉnh. Với diện tích đất rừng là trên 398.374 ha, Bộ NN-PTNT thông báo là 305.353 ha. Hầu hết đất nằm ở vị trí khu vực trọng yếu về quốc phòng an ninh, có khu vực là rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn.


Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 5
Ông Lê Quang Bình (Chủ nhiệm UB Quốc phòng, An ninh của QH)

Lý giải về chủ trương cho nước ngoài thuê đất rừng, Bộ trưởng Phát nói: “Cách đây 5, 10 năm, tình hình của đất nước ta có khác, đất trống đồi núi trọc rất nhiều, vì thế nên đã có chủ trương và ghi ở trong các văn bản rằng chúng ta hoan nghênh và khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài vào trồng rừng nhất là ở vùng sâu, vùng xa và coi đây là lĩnh vực ưu tiên. Hưởng ứng chủ trương đó, một số nhà đầu tư nước ngoài đã đến. Tuy nhiên, hiện nay tình hình đã thay đổi, nhiều doanh nghiệp và nhân dân chúng ta cũng có nguyện vọng trồng rừng và đất đai để trồng rừng hạn chế hơn, vì thế nên chúng ta rất phải cân nhắc. Tuy nhiên giải quyết những trường hợp các nhà đầu tư đã đến, các địa phương đã có cam kết, chúng ta cần thực hiện theo đúng các quy định của luật pháp, xem các trường hợp cụ thể, có tính đến lợi ích tổng hợp cả về kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường và an ninh quốc phòng”.

ĐB Lê Như Tiến  (Quảng Trị) “truy”: “Bộ trưởng có vai trò, trách nhiệm gì

Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 6Thực sự Bộ trưởng Phát không nắm được vấn đề. Bộ trưởng là tư lệnh cho lĩnh vực, Bộ trưởng nói rằng chỉ có hơn 300.000 ha dự kiến cho thuê chứ chưa phải cho thuê, nhưng nếu như dư luận không phát hiện kịp thời, đương nhiên việc này sẽ cho thuê. Cho thuê gần 400 nghìn ha, có nghĩa bằng diện tích của tỉnh Tây Ninh mà ở trên vẫn chưa biết thì như vậy trách nhiệm tổng tư lệnh trong quản lý ngành, lĩnh vực của đồng chí tới đâu?.
Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 7
ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh)

trong việc cấp đất này khi phát hiện ra sự bất hợp lý và có dấu hiệu sai phạm ?”. Bộ trưởng: “Các địa phương đã có giấy chứng nhận đầu tư nhưng điều đó không có nghĩa là toàn bộ diện tích 305.353 ha đã được giao cho các nhà đầu tư. Mà trên cơ sở giấy chứng nhận này thì các nhà đầu tư phối hợp với chính quyền cấp huyện, cấp xã tiến hành khảo sát làm rõ từng khu đất cụ thể và chỉ giao khi đất đó không có chủ quản lý hoặc không đáp ứng những yêu cầu khác, trên thực tế đã và đang làm như vậy”.

Ông Phát cũng cho biết, các địa phương có thiếu sót là khi cấp giấy chứng nhận đầu tư chỉ căn cứ vào những thông tin khảo sát sơ bộ nên đã có những nơi cấp cả những diện tích đã giao cho một số ít bà con nông dân hoặc thậm chí giao cho dự án khác. 

Về trách nhiệm của mình, ông Phát nói: “Theo luật pháp hiện hành, chúng tôi quản lý nhà nước về rừng, vì thế nên các địa phương thường chỉ hỏi và có ý kiến đối với Bộ khi có liên quan đến việc giao rừng. Trong diện tích 305.353 ha vừa qua đều là đất được quy hoạch để trồng rừng sản xuất, không có rừng tự nhiên cũng như những khu đất để trồng rừng đặc dụng hoặc phòng hộ”.

Hầu hết đất cho thuê nằm ở khu vực trọng yếu

Phiên chất vấn trở nên căng thẳng khi ông Lê Quang Bình - Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh của QH cung cấp thông tin: “Ủy ban Quốc phòng - An ninh đã tiến hành đi khảo sát, tuy đi không hết nhưng thông qua đi một số địa phương và thông tin ở Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thì hiện nay, toàn quốc có 19 dự án nước ngoài được cấp phép trồng rừng tại 18 tỉnh nhưng Bộ NN-PTNT nói là 10 tỉnh. Với diện tích đất rừng là trên 398.374 ha, Bộ NN-PTNT thông báo là 305.353 ha”.

Dứt khoát rút giấy phép nếu không hợp lý

Được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng yêu cầu, ông Võ Hồng Phúc - Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đăng đàn, chia sẻ giúp Bộ trưởng Bộ NN-PTNT. Ông Võ Hồng Phúc cho biết: “Chúng tôi đã đi kiểm tra, hướng xử lý của chúng tôi là dừng tất cả các dự án triển khai về lâm nghiệp lại. Những cái nào hợp lý, quy mô vừa phải thì cho tiếp tục, cái nào không hợp lý, không đúng, diện tích quá nhiều, vào vùng quốc phòng an ninh dứt khoát rút giấy phép. Chúng ta rút phép được không? Thưa QH là được”, người đứng đầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định, và giải thích: “Giấy phép đầu tư đều phải căn cứ vào Luật Ðất đai. Đất trồng rừng giao cho dân rồi làm sao lấy lại để giao cho nhà đầu tư được. Đất rừng tự nhiên phải theo Luật Lâm nghiệp, Nghị quyết 66 là 500 ha rừng tự nhiên phải trình QH, QH không cho phép, cho nên chúng tôi sẽ xử lý theo cách những dự án bất hợp lý, có ý đồ chiếm dụng nhiều đất đai thì rút giấy phép”.

Đặc điểm của đất giao thì trong báo cáo của Bộ NN-PTNT không nói rõ, nhưng theo ông Lê Quang Bình: “Hầu hết đất nằm ở vị trí khu vực trọng yếu về quốc phòng an ninh, có khu vực là rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn”.

Ông Bình đề nghị, tới đây Chính phủ cần xem phân cấp lại, nếu giao cho các địa phương thì Chính phủ phải có cơ chế kiểm tra kiểm soát, còn nếu không kiểm tra, kiểm soát được thì những trường hợp đã cho nước ngoài thuê đất phải báo cáo và được sự đồng ý của Chính phủ thì mới được giao.

Không có phản ứng nào về con số “vênh” mà ông Bình đưa ra, Bộ trưởng Cao Đức Phát bày tỏ sự nhất trí với ý kiến của ông Lê Quang Bình là cần phải xem xét kỹ về vấn đề phân công, phân cấp đối với các địa phương trong việc quyết định chủ trương đầu tư.

Ở một khía cạnh khác, ĐB Trần Việt Hưng (Hòa Bình) bức xúc trước việc cho thuê rừng với giá rẻ như cho không, ví dụ 1m2 đất mà giá cho thuê một năm chỉ với 2,75 đồng. Vì mất đất nên nhiều người dân đã phá rừng nguyên sinh để sản xuất, không có việc làm đã gây nhiều tệ nạn xã hội ở nông thôn miền núi.

Căng thẳng việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng - ảnh 8

Tuệ Nguyễn – Hải u

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm