Quyền tự do cư trú

22
Hộ khẩu là một trong những phương thức quản lý dân cư, tuy so với rất nhiều cách quản lý bây giờ thì đó là phương thức rất lạc hậu. Hiện trên thế giới chỉ có 3 nước áp dụng quản lý dân cư theo cách này (Việt Nam, Triều Tiên và Trung Quốc).

Nhưng lạc hậu chưa phải là khuyết điểm lớn nhất mà điều đáng bàn là chúng ta đang dùng phương thức quản lý cũ kỹ này để hạn chế quyền nhân thân của công dân. Hiến pháp và bộ luật Dân sự quy định công dân có quyền tự do đi lại, tự do cư trú và làm việc. Nhưng hộ khẩu và sự phân biệt đối xử giữa những người có hộ khẩu và chưa có hộ khẩu đang giống như cánh cửa hẹp cản trở người dân thực hiện quyền này.

Những người cư trú diện KT3 ở các thành phố lớn khổ trăm bề, từ việc khai sinh, xin học cho con, khám chữa bệnh đến xin cấp chứng minh thư, hộ chiếu, giấy phép xây dựng… Mà việc đăng ký hộ khẩu thường trú thì mới được hé mở một chút theo luật Cư trú năm 2006, lại đang bị siết lại theo luật sửa đổi năm 2013. Trong khi, trên thực tế mục tiêu hạn chế di dân về các đô thị lớn của việc “siết” điều kiện đăng ký thường trú hoàn toàn không đạt được. Bất chấp các điều kiện nhập khẩu khắt khe của luật Cư trú, luật Thủ đô, theo báo cáo của ngành công an, dân số Hà Nội vẫn tăng cơ học khoảng 5 vạn người mỗi năm; có những xã cận khu công nghiệp, nhân khẩu thường trú chỉ 2.000, nhưng nhân khẩu nhập cư lên tới gần 40.000 người. Số người ngoại tỉnh về Hà Nội mua nhà cư trú ổn định nhưng chưa đủ điều kiện đăng ký hộ khẩu lên tới hàng trăm ngàn người và còn tiếp tục tăng.

Người ta sinh sống ở đâu thì cũng phải đi làm, đi học, đi bệnh viện ở đó, thế là sinh ra chạy chọt, xin xỏ. Hành vi “chạy chọt”, ngụy tạo các hợp đồng lao động, hợp đồng thuê mượn nhà để đăng ký hộ khẩu là hành vi bất hợp pháp nhưng chưa chắc đã bất hợp lý. Bởi vì pháp luật trong trường hợp này đã được sử dụng để hạn chế nhu cầu chứ không phải để điều chỉnh hành vi.

Tháng 6.2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án về đơn giản hóa thủ tục hành chính và các cơ sở dữ liệu quản lý dân cư 2013 - 2020, với mục tiêu hiện đại hóa công tác quản lý dân cư. Các loại giấy tờ quản lý dân cư như giấy khai sinh, hộ khẩu, hộ tịch, chứng minh thư... được mã hóa trong một loại giấy tờ, gọi là thẻ công dân. Đây là bước đầu tiên quan trọng để có thể thay đổi phương thức quản lý dân cư từ thủ công sang điện tử. Nhưng nếu như không thay đổi bản chất: sự phân biệt đối xử giữa người có hộ khẩu và chưa có hộ khẩu trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội thì coi như vấn đề xung đột giữa pháp luật và cuộc sống vẫn chưa được giải quyết. Cần phải đặt trọng tâm của cải cách này vào việc quản lý dân cư theo địa chỉ cư trú thay vì theo hộ khẩu.

Trong điều kiện ở Việt Nam, việc kiềm chế làn sóng di dân ra các thành phố lớn vẫn có thể cần đặt ra. Nhưng phải bằng các công cụ thuế, phí để hoàn toàn trao quyền quyết định chọn cư trú ở thành phố hay về quê cho công dân, không nên và không thể sử dụng các biện pháp cấm cản hay hạn chế nhu cầu như đang làm.

An Nguyên

>> Đẩy nhanh tiến độ cấp mã số công dân
>> Cấp thí điểm mã số công dân từ tháng 10

Bình luận

User
Gửi bình luận
PVHua

PVHua

Tự do cư trú đã được ghi trong Hiến pháp. Chỉ những ai phạm tội bị Tòa án tuyên mới bị chỉ định cư trú. Đất lành chim đậu, đó là lẽ tự nhiên, người dân phải tự tìm cuộc sống an bình cho mình, an cư lạc nghiệp> hạn chế cư trú hay cản trở cư trú chỉ là thể hiện một số bất lực của địa phương.
Nga

Nga

Cám ơn bài của tác giả. Tôi cũng là nạn nhân của hộ khẩu đây. Li dị chồng mà không có hộ khẩu chính vì chồng cũ cố tình vắng mặt. Vậy là mọi việc liên quan tới giấy tờ, con cái cùng các cơ hội đều đi theo nó. Nhờ chính quyền can thiệp thì cũng kéo dài vì luật phải có chủ hộ đồng ý. Buồn mà chưa biết làm sao. Bạn đọc Nga
liennguyen

liennguyen

Tôi đau lòng nhất là người Việt Nam từ tỉnh này sang tỉnh khác mưu sinh mà lại là dân "nhập cư" ... ngay trên đất nước của mình, cũng vì "hộ khẩu". Rồi con của họ nếu có mang theo không được quyền học hành bình thường như những đứa trẻ "sở tại", phải học với giá " cắt cổ " của trường dân lập , nếu không có tiền thì vào các lớp tình thương trong khi chúng có thể học tốt hơn ở các trường bình thường khác, lý do : không hộ khẩu !, Chưa kể đến trường hợp đau yếu của những người "nhập cư " này nữa , vấn đề "trái tuyến, hộ khẩu sẽ được đặt ra với họ trong cơn thập tử nhất sinh. Ngoài ra, các vấn đề phát sinh từ bất hơp lý của việc quản lý người theo hộ khẩu khác tôi hoàn toàn đồng ý với tác giả .
Quang Minh

Quang Minh

Phê phán thì rất dễ nhưng tìm ra phương án quản lý thay cho hộ khẩu thì không đơn giản. Nếu quản lý không tốt thì bao nhiêu vấn đề nảy sinh: trường học, bệnh viện bao nhiêu cho đủ ai được học hoặc chữa bệnh ai không bởi vì hiện nay tất cả điều này đều "ăn" theo hộ khẩu.\nĐề nghị mọi người hiến kế phương án thay thế hộ khẩu., chứ không phê phán chung chung.
Anh

Anh

người dân đã nộp thuế để nhà nước làm việc đó rồi bạn, nhân dân yêu cầu kết quả ...
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Cứu trợ đồng bào

Cứu trợ đồng bào

Miền Trung máu chảy ruột mềm, hơn lúc nào hết đang rất cần sự chung tay của đồng bào trong và ngoài nước về cả nguồn lực vật chất lẫn tinh thần.
Treo quyền lợi

Treo quyền lợi

Hàng loạt các quy hoạch lộ giới treo từ đường vào hẻm, các dự án treo từ trung tâm ra ngoại thành... Nghĩa là hàng vạn, hàng triệu người dân đang bị treo quyền lợi, nhà nước thất thu thuế...
Bản lĩnh doanh nghiệp Việt

Bản lĩnh doanh nghiệp Việt

“Chỉ có phong ba, bão táp mới tạo ra những thuyền trưởng tài ba”, câu nói đó chưa bao giờ lại đúng như hiện tại.
/form>