40 năm hải chiến Hoàng Sa: Nghe 'Thuật hoài' trước khi xung trận

3
(TNO) Trong tâm trí của ông Ngô Thế Long, một trong những sĩ quan trực tiếp tham gia Hải chiến Hoàng Sa tháng 1.1974, giọng đọc thơ sang sảng của Hạm trưởng tàu HQ-4, trung tá Vũ Hữu San, trước khi xung trận, khiến ông Long không thể nào quên...

(TNO) Tôi hỏi ông Ngô Thế Long, cựu trung úy Hải quân Việt Nam Cộng Hòa, một trong những sĩ quan trực tiếp tham gia Hải chiến Hoàng Sa tháng 1.1974: “Điều gì còn đọng lại trong ông sau 40 năm xảy ra trận hải chiến ấy?”. Đang trầm ngâm, ông Long chợt sôi nổi hẳn: “Đó là giọng đọc thơ sang sảng của Hạm trưởng tàu HQ-4, trung tá Vũ Hữu San. Ông đọc bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão trước khi chúng tôi xung trận. Đã 40 năm rồi mà tôi vẫn không thể nào quên “không khí” của buổi tối hôm trước ngày xảy ra trận hải chiến Hoàng Sa”.

Chuyên đề: 40 năm hải chiến Hoàng Sa

40 năm hải chiến Hoàng Sa: Nghe Thuật hoài trước khi xung trận
Ông Ngô Thế Long trò chuyện với phóng viên Thanh Niên Online - Ảnh: Nguyễn Chung

Ông Long nhớ lại: “Tôi là sĩ quan nhân viên trên Khu trục hạm Trần Khánh Dư HQ-4. Đây được xem là chiến hạm hiện đại nhất của Hải quân Việt Nam Cộng hòa lúc bấy giờ. HQ-4 có giàn ra đa không thám, hải thám, chuyên đi tuần dương khắp vùng lãnh hải từ vĩ tuyến 17 trở vào. Khoảng trung tuần tháng 1.1974, chúng tôi nhận lệnh đi tuần dương khu vực miền Trung chứ cũng không biết là sẽ tham gia bảo vệ Hoàng Sa và phải đương đầu với Hải quân Trung Quốc. Cho đến khi tàu chúng tôi tiếp cận khu vực Hoàng Sa cùng với tàu HQ-10, HQ-16, HQ-5 thì mới biết là sắp có chiến sự. Không khí bấy giờ khá nặng nề, bên nào đạn cũng lên nòng, chỉ chờ lệnh trên là khai hỏa”.

 

Ông Ngô Thế Long, 70 tuổi, sinh ra tại huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, trong một gia đình viên chức nghèo. Cha ông là nhân viên hỏa xa từ thời Ngô Đình Diệm. Đang là sinh viên Trường đại học Y khoa Sài Gòn, Ngô Thế Long phải tạm gác bút để vào quân đội Việt Nam Cộng hòa sau đợt tổng động binh năm 1968. Ông Long hiện sinh sống tại thôn Trung Hiệp, xã Cam Hiệp Bắc, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa.

Ông Long kể rằng, từ chiều 18.1.1974, trong “lòng chảo” của Hoàng Sa, tàu hải quân của Trung Quốc và tàu hải quân Việt Nam Cộng Hòa đã “so kè” nhau. Tàu Trung Quốc liên tục cản mũi tàu Việt Nam Cộng Hòa, còn tàu của Việt Nam Cộng Hòa thì cố tránh “va chạm” và chờ lệnh. Theo ông Long, các chiến hạm của Việt Nam Cộng Hòa chủ trương “ôn hòa” trong khi tàu Trung Quốc thì luôn khiêu khích.

“Chúng tôi dùng loa, đèn tín hiệu, để gửi cho phía Trung Quốc thông điệp rằng đây là phần lãnh hải của Việt Nam Cộng Hòa. Thấy không có dấu hiệu gì để họ “lùi”, một số sĩ quan trên tàu chúng tôi, nhất là số anh em ở khu vực Chợ Lớn có biết tiếng Hoa đã dùng loa để nói với họ bằng tiếng Hoa rằng, các ông không được xâm phạm lãnh hải của chúng tôi, yêu cầu các ông rút khỏi khu vực này. Tuy nhiên, phía Trung Quốc không những không “lùi” như yêu cầu của chúng tôi mà họ còn lấn tới. Một cuộc hải chiến không thể tránh khỏi sắp xảy ra và chúng tôi đã chấp nhận nó như mọi người đã biết”, ông Long nhớ lại.

Ông Long kể: Đêm đó, trung tá Vũ Hữu San, sau bữa cơm chiều vội vàng, ông tập họp tất cả anh em binh sĩ trên tàu lại và nói rằng, đây là trận hải chiến mà chúng ta không chờ đợi nhưng buộc phải cầm súng để bảo vệ lãnh hải quốc gia. Ông San nói: “Như các bạn đã biết, ông cha ta từ bao đời nay bị giặc phương Bắc ức hiếp nhưng luôn luôn biết cách đứng lên để bảo vệ bờ cõi thiêng liêng của mình. Sau trận thủy chiến của quân và dân nhà Trần thế kỷ 13 thì đây là lần đầu tiên người Việt Nam chúng ta đánh giặc phương Bắc bằng thủy quân nhưng bằng tàu sắt. Trận chiến này, các bạn, kể cả tôi có thể ngã xuống nhưng chúng ta không được lùi bước, như cha ông ta đã từng đánh giặc để bảo vệ bờ cõi”. Như để khích lệ tinh thần quân sĩ một lần nữa, trung tá Vũ Hữu San đã đọc bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão, một danh tướng nhà Trần, triều đại đã 3 lần đánh tan quân xâm lược Nguyên-Mông:

“Múa giáo non sông trải mấy thu
Ba quân hùng khí át sao Ngưu
Công danh nam tử còn vương nợ
Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu”

“Tất cả anh em sĩ quan và binh lính trên tàu, sau khi được “lên dây cót” như thế, ai cũng hồi hộp chờ khai hỏa. Chúng tôi, kẻ mặc áo lính 10 năm, người mới nhập ngũ, từng kinh qua trận mạc nhưng có lẽ đây là lần đầu tiên trong đời binh nghiệp, trận đánh này mang một ý nghĩa hoàn toàn khác: chống kẻ thù ngoại bang đang xâm lăng bờ cõi nước ta, nó hoàn toàn khác với những lần nổ súng trước đó. Đấy thật sự là một cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc đúng nghĩa nhất của từ này. Và trận hải chiến không mong đợi ấy đã mang lại cho chúng tôi một kết cục buồn; 74 đồng đội chúng tôi đã ngã xuống nhưng đã không bảo vệ được phần lãnh hải thiêng liêng của Tổ quốc”, ông Long ngậm ngùi.

“Nhưng điều tôi muốn nói là, dù chúng tôi đã thất bại, dù danh xưng trong trận hải chiến ấy chưa được lịch sử hôm nay công nhận chính danh, nhưng máu đã đổ xuống Hoàng Sa ngày ấy là máu của người Việt Nam chống quân Trung Quốc xâm lược như ông cha ta đã từng đổ xuống từ hàng ngàn năm qua để bảo vệ bờ cõi”, ông Long nói.

Trần Đăng

>> Hải chiến Hoàng Sa - 40 năm nhìn lại
>> Hải chiến Hoàng Sa - 40 năm nhìn lại - Kỳ 2: Hành quân giữ đảo
>> Hải chiến Hoàng Sa - 40 năm nhìn lại - Kỳ 3: Tương quan lực lượng
>> Hải chiến Hoàng Sa - 40 năm nhìn lại - Kỳ 4: Nổ súng chống giặc
>> Hồ sơ ngoại giao Mỹ về Hải chiến Hoàng Sa - Kỳ 1: Bàn cờ nước lớn
>> Hồ sơ ngoại giao Mỹ về Hải chiến Hoàng Sa - Kỳ 2: Hoàng Sa ở Hội đồng Bảo an LHQ
>> Hồ sơ ngoại giao Mỹ về Hải chiến Hoàng Sa - Kỳ 3: Toan tính của Trung Quốc
>> Hải chiến Hoàng Sa qua hồi ức một cựu quân nhân (kỳ 1)
>> Hải chiến Hoàng Sa qua hồi ức một cựu quân nhân (kỳ 2)
>> Hải chiến Hoàng Sa qua hồi ức một cựu quân nhân (kỳ 3)
>> Hải chiến Hoàng Sa qua hồi ức một cựu quân nhân (kỳ 4)
>> Hải chiến Hoàng Sa qua hồi ức một cựu quân nhân (kỳ 5)
>> Hải chiến Hoàng Sa qua hồi ức một cựu quân nhân (kỳ 6)
>> Hải chiến Hoàng Sa 1.1974: Trận chiến không chỉ 30 phút
>> Tài liệu Trung Quốc về Hải chiến Hoàng Sa: Lần đầu hé lộ về vũ khí
>> Tài liệu Trung Quốc về Hải chiến Hoàng Sa: Tưởng Giới Thạch không hợp tác với đại lục?
>> Danh sách các quân nhân Việt Nam Cộng Hòa hi sinh trong Hải chiến Hoàng Sa 1974
>> Hải chiến Hoàng Sa: Tuyên cáo ngày 14.2.1974 của Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa
>> Hải chiến Hoàng Sa - 40 năm nhìn lại - Kỳ 5: Bỏ mình vì nước
>> Hải chiến Hoàng Sa - 40 năm nhìn lại - Kỳ 6: Không quân Việt Nam Cộng Hòa lên kế hoạch giành lại Hoàng Sa
>> Hải chiến Hoàng Sa: Tuyên cáo của Bộ Ngoại giao VNCH ngày 19.1.1974
>> Một sự thật khác về Hải chiến Hoàng Sa (?)

Bình luận 3

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
chinh

chinh

Xin các cấp thẩm quyền nghiên cứu đưa sự kiện Hoàng Sa và cả bài thơ vào sách giáo khoa để lớp con em biết được hùng khí của cha ông như thế nào.
nguyen duc dang

nguyen duc dang

Thật là bất khuất, đọc mà nước mắt rơi. Hởi các anh hùng! cho dù thất bại nhưng nay người dân Việt đã biết đến và cảm phục quý anh vô vàn, những chiến sĩ ngã xuống vì Hoàng Sa và Trường Sa thân yêu.
Nguyễn Nam Long

Nguyễn Nam Long

Ở tận trời Tây, đọc bài thơ Thuật Hoài và Hải chiến Hoàng Sa mà nghe tim mình ứa máu, Các anh đã chiến đấu và chết trong vinh quang, các anh đã Hy Sinh Trong Hương Khói Vẻ Vang, cả dân tộc Việt Nam dù ở bất cứ nơi nào đều nhớ đến các anh, những chàng trai đất Việt, tuy không giử được Hoàng Sa nhưng trận hải chiến đó là một chứng tích khẳng định chủ quyền với giặc tàu và là bằng chứng cho chính quyền hiện nay để có thể đưa ra hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc.
Các anh thật không hổ thẹn và xứng đáng là con cháu của Đức Thánh Trần, của Lão Tướng Lý Thường Kiệt.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Đồ án “Người mẹ thắp lửa - Ngọn lửa tưởng niệm và thắp sáng hy vọng” được chọn xây dựng Khu tưởng niệm nghĩa sĩ Hoàng Sa - Ảnh: Trung Hiếu chụp lại đồ án

Khu tưởng niệm Hoàng Sa: Nhắc nhớ nghĩa sĩ Việt Nam

Đề cập đến những sự kiện sẽ được khắc tên tại trong khu tưởng niệm nghĩa sĩ Hoàng Sa sẽ được xây dựng ở đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), ông Nguyễn Văn Đông, Trưởng ban Tuyên giáo Lien đoàn Lao động (LĐLĐ) VN cho biết: “Người dân đất Việt không tiếc máu xương để bảo vệ chủ quyền. Khu tưởng niệm được làm trên tinh thần đó chứ không làm riêng sự kiện gì”.

Người quản nội trưởng trên khu trục hạm HQ-4

Người quản nội trưởng trên khu trục hạm HQ-4

(TNO) Không lâu sau cuộc hải chiến Hoàng Sa năm 1974, người quản nội trưởng trên khu trục hạm HQ-4 ấy trở về với quê hương, ruộng vườn. Mặc dù 40 năm đã qua đi, ký ức về trận hải chiến bi hùng để bảo vệ biển đảo của tổ quốc vẫn chưa bao giờ nguôi trong ông.
Hải chiến Hoàng Sa 1974: Sống chết gạt bỏ sang một bên

Hải chiến Hoàng Sa 1974: Sống chết gạt bỏ sang một bên

(TNO) Ông Phạm Ngọc Roa (64 tuổi, thôn Tân Hưng, xã Tân Thành, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng), một người trực tiếp chiến đấu trong trận hải chiến Hoàng Sa cách đây 40 năm, nhớ lại: Khi ấy, chúng tôi rất quyết tâm, sống chết gạt bỏ sang một bên...
Hải chiến Hoàng Sa 1974: Căm phẫn vì lẽ cạn tình

Hải chiến Hoàng Sa 1974: Căm phẫn vì lẽ cạn tình

(TNO) Một tháng trước khi xảy ra Hải chiến Hoàng Sa 1974, Trung đội địa phương quân Việt Nam trấn giữ Hoàng Sa còn cứu giúp ngư dân Trung Quốc gặp bão biển, nhường họ từng miếng cơm, nước uống, vậy mà sau ngày 19.1.1974, máy bay Trung Quốc bắn chặn cả tàu Việt Nam ra vớt xác.