Đảo chánh ở Honduras

0 Thanh Niên Online

(TNO) Rạng sáng 28.6 (giờ địa phương), quân đội đã tấn công vào tư dinh Tổng thống cánh tả của Honduras là ông Manuel Zelaya (ảnh), bắt sống vị nguyên thủ quốc gia, buộc ông rời quyền lực và đi lưu vong ở Costa Rica, giữa khi tình hình căng thẳng trước việc ông Zelaya muốn tái tranh cử.

Đảo chánh ở Honduras

Quân đội đã chặn con đường chính gần tư dinh của ông Zelaya ở thủ đô Tegucigalpa. Trong khi đó, Tổng thống Zelaya đã đến Costa Rica.

Tuyên bố tại một cuộc họp báo ở phi trường San Jose của thủ đô Costa Rica, ông Zelaya cho biết: “Tôi bước ra khỏi phòng ngủ mà còn mặc bộ đồ pajama, và vẫn với bộ đồ này khi quân đội tiến vào. Họ chĩa súng vào người tôi và nói là sẽ nổ súng nếu như tôi không bỏ cái điện thoại di động xuống”. Tổng thống Zelaya gọi đó là một hành động bắt cóc, và tuyên bố rằng, ông vẫn còn là Tổng thống của Honduras.

Honduras là nước Cộng hòa ở Trung Mỹ, phía Tây giáp Guatemala, Tây Nam giáp El Salvador, Đông Nam giáp Nicaragua, phía Nam là Đại Tây Dương. Phía Bắc là vịnh Honduras. Diện tích 110.000 km2, dân số khoảng 7.500.000 người, thủ đô Tegucigalpa.

Cũng trong ngày chủ nhật 28.6, Quốc hội Honduras đã bầu Chủ tịch Quốc hội là ông Roberto Micheletti thay thế ông Zelaya tiếp theo sau hành động của quân đội lật đổ Tổng thống Zelaya. Một nghị quyết của Quốc hội được thông qua và tuyên bố ngay tại tòa nhà Quốc hội, với nội dung lên án Tổng thống Zelaya là đã đưa đất nước đến một tình trạng nguy hiểm vì đã khước từ lệnh của Tối cao Pháp viện chống lại một cuộc trưng cầu dân ý để sửa đổi hiến pháp.

Với việc bỏ phiếu bằng giơ tay, các vị nghị sĩ đã cách chức ông Zelaya và bổ nhiệm Chủ tịch Quốc hội Micheletti thay thế, theo đúng quy định của Hiến pháp Honduras. Trước đó, Quốc hội đã chấp thuận đơn xin từ chức của Tổng thống Zelaya nhưng ông Zelaya nói đó là một văn kiện giả mạo.

Tại Honduras, các đài truyền hình hiện không phát sóng và điện bị cúp nhiều nơi ở thủ đô Tegucigalpa, trong khi máy bay quân sự đang vần vũ trên bầu trời thủ đô.

Ông Carlos Sosa, Đại sứ Honduras tại Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) nói trong một cuộc phỏng vấn bằng tiếng Tây Ban Nha của đài CNN rằng, đây là một ngày lịch sử. Ông Sosa đã được thông báo về tình trạng của gia đình Tổng thống Zelaya sau khi quân đội tiến chiếm phủ tổng thống.

Tình hình của Honduras trở nên căng thẳng khi Tổng thống Zelaya muốn tổ chức trưng cầu dân ý để ông có thể tái tranh cử tổng thống. Tuy nhiên, Tối cao Pháp viện nước này đã tuyên bố việc trưng cầu dân ý như thế là bất hợp pháp, và trong tuần qua, quân đội đã nói là không phụ giúp tổng thống trong việc phân phối phiếu bầu cho cử tri. Tổng thống Zelaya đã phản ứng với việc cách chức vị Tư lệnh quân đội, dẫn đến sự gia tăng căng thẳng, và mọi việc đã diễn ra đúng vào ngày chủ nhật 28.6 là ngày tiến hành trưng cầu dân ý.

Nhiệm kỳ tổng thống của ông Zelaya kết thúc vào tháng 1 năm tới, theo sau cuộc bầu cử tổng thống Honduras vào tháng 11 này. Nhưng cuộc trưng cầu dân ý ngày 28.6 sẽ cho phép cử tri nước này sửa đổi hiến pháp trong cuộc bầu cử tháng 11. Các nhân vật đối lập lên án việc ông Zelaya muốn sửa đổi hiến pháp để tái tranh cử.

Là đồng minh thân cận với Tổng thống Chavez của Venezuela, Tổng thống Zelaya thường chỉ trích chính sách của Mỹ ở châu Mỹ La tinh, nhất là lệnh cấm vận đối với Cuba. Tuy nhiên, hiện nước này vẫn nhận viện trợ phát triển hằng năm hơn 200 triệu USD từ Washington, cũng như vẫn lệ thuộc vào thị trường Mỹ trong việc tiêu thụ phần lớn hàng xuất khẩu của họ.

    Nhà Trắng đã nhanh chóng bác bỏ bất cứ dính líu nào vào vụ lật đổ Tổng thống Zelaya. Hiện Mỹ có khoảng 550 đến 600 quân nhân trú đóng ở căn cứ không quân Soto Cano của Honduras với nhiệm vụ chống buôn lậu ma túy, hỗ trợ các chiến dịch cứu trợ và nhân đạo.

    Ngay sau khi có tin về vụ đảo chính, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tuyên bố là ông “quan tâm sâu sắc” đến việc quân đội Honduras bắt giữ Tổng thống Zelaya và buộc ông đi lưu vong ở Costa Rica. Tổng thống Obama kêu gọi tất cả phe phái ở Honduras cần phải tôn trọng tiến trình dân chủ, quy định của luật pháp và Hiến chương Dân chủ liên châu Mỹ. Theo Tổng thống thì mọi căng thẳng và tranh chấp cần phải được giải quyết bằng con đường đối thoại hòa bình, và tránh mọi sự can thiệp từ bên ngoài. 

    Một viên chức cao cấp của Mỹ cũng cho biết là trong những ngày qua, chính quyền của Tổng thống Obama đã tìm mọi cách ngăn chặn việc lật đổ Tổng thống Zelaya. Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh là chính quyền Washington sẽ không ủng hộ bất cứ việc chuyển giao quyền lực nào một cách không dân chủ ở đất nước Trung Mỹ này. Liên minh u châu đã mạnh mẽ lên án việc quân đội Honduras lật đổ Tổng thống hợp hiến Zelaya.

Tuyết Linh

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm