Đề thi môn văn, khối C - Một vài cảm nhận

0 Thanh Niên Online

Mới xem qua đề, thí sinh có thể không ngạc nhiên, bối rối. Tất cả đều nằm trong chương trình văn học Việt Nam hiện đại, học ở hai lớp 11 và 12, liên quan đến những tác phẩm hay, nổi tiếng: Tiếng hát con tàu (của Chế Lan Viên), Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài), Đây mùa thu tới (Xuân Diệu) và Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu).

Đề thi môn văn, khối C - Một vài cảm nhận

Đọc kỹ đề, sẽ thấy không đơn giản. Câu 1 (nêu ý nghĩa hình ảnh “con tàu” và địa danh “Tây Bắc” trong bài Tiếng hát con tàu- 2 điểm) khá “hiền lành”, nặng về kiểm tra kiến thức, gần như ai cũng làm được, nếu nhớ lời thầy giảng.

Đề thi môn văn, khối C - Một vài cảm nhận - ảnh 1Những câu sau, chừng mực nào đó cách ra đề đã đổi mới, “văn chương” hơn, đòi hỏi thí sinh phải có năng lực cảm thụ tinh tế và phân tích sắc sảo. Ai đó chỉ chăm chăm thuộc lòng các bài văn mẫu sẽ chỉ “vờn” quanh đề, khó đáp ứng được yêu cầu của đề.

Câu 2 (5 điểm), thí sinh không thể vội vã “bê” vào bài tất cả những gì đã biết về nhân vật Mị. Yêu cầu của đề khá hẹp và sâu. Cũng là phân tích nhân vật này nhưng phải tập trung làm rõ một ý tưởng của nhà văn Tô Hoài: sức sống của con người là bất diệt. Dù “lay lắt, đói khổ, nhục nhã, Mị vẫn sống âm thầm, tiềm tàng” và quan trọng hơn cả:  “mãnh liệt”.

Hai câu tự chọn (IIIa và IIIb) có “độ khó” khá cân bằng. Câu IIIa, thể bình giảng, tưởng dễ mà khó. Bốn câu đầu trong bài Đây mùa thu tới là bức tranh thuỷ mặc tài hoa về một cảnh thu. Bình về vẻ đẹp tiêu sơ của cảnh, được thôi! Thế nhưng ẩn sâu trong cảnh ấy là gì? Sẽ khó được điểm cao nếu không cảm thông và làm rõ được cảm xúc, tâm trạng của nhà thơ Xuân Diệu khi sáng tác bài này.

Câu IIIb, dành cho học sinh theo chương trình phân ban thí điểm có cái khó riêng. Liệu khi làm bài, dù trình bày sơ lược thôi, thí sinh có nêu được tầm quan trọng của tình huống trong truyện ngắn hiện đại? Và khi phân tích tình huống đặc biệt trong Chiếc thuyền ngoài xa, liệu thí sinh có để ý đến 2 tầng ý nghĩa?

Thứ nhất, như tác giả cảnh báo, vẻ đẹp kỳ ảo của mặt biển mù sương dễ làm người ta mất tỉnh táo, không thấy được số phận bi kịch của vợ chồng ngư dân: người đàn ông vũ phu, cục súc là nạn nhân của đói nghèo, lam lũ nhưng rất có thể- và thực tế đã trở thành kẻ hung bạo, thản nhiên hành hạ những người thân khốn khổ của mình.

Thứ hai, tác giả như muốn “đánh động” người cầm bút về sự khó khăn và tầm quan trọng của vấn đề nhận thức nghệ thuật: để hiểu đúng bản chất của hiện thực, phải có cái nhìn tỉnh táo, sâu sắc và đa diện.

Có thể băn khoăn đôi chút mức điểm quy định cho từng câu. Hai câu tự chọn chỉ có 3 điểm, liệu đã thoả đáng? Nên chăng nó và câu II (phần chung) phải có mức điểm như nhau?

Và để thí sinh có thể dồn sức lực, thời gian cho bài viết, đồng thời để đảm bảo sự phân loại trình độ thêm phần chính xác, nên chăng bỏ câu I? Như nói ở trên, câu này khá hiền lành, nặng kiểm tra trí nhớ, chỉ thích hợp với đề thi tú tài, để học sinh đỡ bị điểm liệt.

PGS. TS Trần Hữu Tá

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm