Dạy và học tiếng Anh bị lỗi ở đâu?:

Cần loại bỏ định kiến

14 Thanh Niên
Sau kết quả thi THPT quốc gia 2 năm vừa qua, việc thay đổi cách dạy và học tiếng Anh một cách căn cơ là điều cần phải làm ngay.
Giờ học tiếng Anh tại một trường THCS ở TP.HCM /// Ảnh: Đào Ngọc Thạch Giờ học tiếng Anh tại một trường THCS ở TP.HCM - Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Giờ học tiếng Anh tại một trường THCS ở TP.HCM
Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Tăng thời lượng lên 6 - 12 tiết/tuần
Theo tiến sĩ Nguyễn Quốc Toàn, Phó giám đốc Ernst & Young VN, chúng ta cần một “cuộc cách mạng” về dạy và học tiếng Anh. Một cuộc cách mạng về suy nghĩ, cách tiếp cận cũng như loại bỏ những định kiến.
Nên bắt đầu bằng một thay đổi nhỏ nhưng chủ chốt dẫn đến những phản ứng dây chuyền lớn. “Tôi xin đề nghị đừng coi việc học tiếng Anh là học ngoại ngữ nữa. Hãy biến việc dạy tiếng Anh trở thành một việc cấp thiết, có tính sống còn như dạy tiếng mẹ đẻ ở VN. Cả nhiệm kỳ của một Bộ trưởng Bộ GD-ĐT chỉ cần dành để xóa “nạn mù chữ” tiếng Anh là đủ”, ông Toàn nhấn mạnh. Theo ông Toàn, chỉ cần một thay đổi nhỏ là dạy tiếng Anh ngay từ lớp 1, tăng 6 - 12 tiết một tuần. “Số lượng tăng sẽ tạo ra động lực chọn những giáo trình tốt và hiệu quả hơn. Giáo viên và nhà trường sẽ biết cách dạy thế nào, triển khai ra sao khi số giờ dạy tăng lên gấp ba lần. Cha mẹ học sinh cũng sẽ tiết kiệm hàng nghìn tỉ đồng gửi con đi học tiếng Anh ở ngoài và đưa đón con đi học thêm”, ông Toàn phân tích.
Ông Nguyễn Thế Bảo, Chủ tịch HĐQT Trường TH-THCS-THPT Việt Mỹ (VASS), cho biết: “Hiện nay giáo viên dạy tiếng Anh và chương trình không đạt chuẩn. Chương trình quá nặng nề về ngữ pháp và vẫn duy trì cách dạy cổ điển. Thời lượng tiếp cận tiếng Anh cũng quá ít thì dễ dẫn đến thất bại”, ông Bảo nói.
Người thầy sử dụng được tiếng Anh
Tiến sĩ Giáp Văn Dương, người xây dựng trường học trực tuyến GiapSchool, đưa ra 4 nguyên nhân giải thích hiện tượng kết quả điểm thi tiếng Anh thấp. Đó là do thầy, do trò, do nội dung chương trình, do phương pháp giảng dạy. Trong đó, ông Dương cho rằng nguyên nhân quan trọng là ở khâu giáo viên chưa đạt chuẩn, nội dung quá khô cứng và xa rời thực tế, học sinh học bằng sách giáo khoa phổ thông không sử dụng được, dần dà sẽ trôi đi mất. Phương pháp giảng dạy ở phổ thông cũng không phù hợp.
“Để thay đổi, mấu chốt là ở người thầy. Phải tìm ra phương pháp nào đó đào tạo người thầy “sử dụng” được tiếng Anh, không phải người trung gian truyền tải ngữ pháp và từ vựng tiếng Anh cho học trò. Qua đó mới dạy được học sinh cách sử dụng tiếng Anh. Họ sẽ tự tìm nội dung chương trình tốt, thay đổi cách dạy theo cách tốt nhất cho học trò của mình. Đề án 2020 cũng quan tâm đến việc này nhưng đào tạo người thầy theo cách cũ, vẫn bám sát nhiều điều cũ. Hiện nay đề án đã đi được 2/3 chặng đường mà kết quả chưa thay đổi được bao nhiêu. Tôi e ngại rằng đề án này sẽ bị thất bại”, ông Dương nói.
Tiến sĩ Vũ Thị Phương Anh, Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ, cho rằng nếu thay đổi cùng lúc nhiều thứ thì hệ thống sẽ không làm nổi. Cốt lõi là tạo nên sự hứng thú học tiếng Anh của học sinh. Muốn như thế, cốt lõi vẫn là tự do cho người thầy, không quản lý theo kiểu quá hành chính thì chính người thầy sẽ biết làm gì cho học sinh thú vị.
Kỹ năng đọc kém
Hiện nay, học sinh học ngoại ngữ, chủ yếu là tiếng Anh, không chỉ học trong nhà trường mà còn theo học ở các trung tâm ngoại ngữ. Ở đó chương trình học hướng đến sự phát triển 4 kỹ năng, chú trọng giao tiếp, thế nhưng đề thi lại không thể kiểm tra được trình độ nghe nói của thí sinh. Ngoài ra, hầu hết học sinh bây giờ rất yếu từ vựng nên khả năng đọc kém.
Cao Huy Thảo (Nguyên hiệu trưởng một trường THPT ở TP.HCM)
Đề thi chưa kiểm tra đủ 4 kỹ năng
Đề thi năm nay có sự phân hóa cao, 2 bài đọc hiểu (chiếm 30 câu) và phần bài luận, chỉ những thí sinh sử dụng điểm thi vào ĐH mới đầu tư để trả lời, còn lại chủ yếu làm “lụi” hoặc bỏ trống. Xu thế học ngoại ngữ trong nhà trường cũng cố gắng hướng học sinh đến việc phát triển 4 kỹ năng, nhưng đề thi chỉ dừng lại ở việc lồng ghép một vài tình huống giao tiếp hằng ngày chứ không thể kiểm tra được kỹ năng nghe và nói.
Lê Thanh Tùng (Tổ trưởng tổ tiếng AnhTrường THPT Lương Thế Vinh, Q.1, TP.HCM)
Bích Thanh (ghi)

Bình luận 14

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
GV

GV

Nói về vấn đề này cả là một câu chuyện dài. Nói ngay tại TPHCM có bao nhiêu % giáo viên phổ thông có thể giao tiếp tốt bằng tiếng anh, tôi nghĩ không quá 2%. Thứ 2 là anh không đủ tiền để thuê giáo viên giỏi và không thể nào đuổi giáo viên yếu kém vì họ vô đảng, vô biên chế. Họ chấp nhận mức lương 3 hay 4 triệu để lấy tiến mà dạy thêm. Chứ thật sự họ chán với mức lương này lắm rồi. Cái thứ 3, không giáo viên nào dành hết công sức để dạy với mức lương thua Osin đó. Họ không biểu tình mà họ phản kháng bằng cách dạy "đúng quy trình" nhưng kết quả học sinh ra sao là chuyện của học sinh, chứ không phải của họ. Trách này, trách nọ nhưng người đáng trách thì ai cũng biết. Đừng kêu giáo viên dạy này dạy nọ hay làm này làm nọ, hãy kêu BGD nâng lương trước rồi mới bắt GV làm này làm nọ.
1 GV TA

1 GV TA

Bạn GV vui lòng cho biết bạn đã phỏng vấn bao nhiêu GV TA ở trường phổ thông, đến bao nhiêu trường ở TPHCM khảo sát lấy thống kê để dám nói: "Nói ngay tại TPHCM có bao nhiêu % giáo viên phổ thông có thể giao tiếp tốt bằng tiếng anh, tôi nghĩ không quá 2%. " Muốn khẳng định điều gì thì phải có khảo sát và con số thống kê mới thuyết phục được người khác, thí dụ người ta khảo sát hết tỷ lệ sinh ở các BV, các tỉnh và thành phố rồi cả nước trong cả bao lâu mới dám tuyên bố là “chênh lệch giới tính ở VN tỷ lệ trung bình là 115 nam/ 100 nữ”, còn bạn nói khơi khơi “TÔI NGHĨ ở VN kg có chênh lệch giới tính” thì ai tin được kg? Chỉ có "tôi nghĩ" thì làm ơn đừng tuyên bố kiểu lên án đó nhé. Tôi lại nghĩ là GV TA nào cũng có thể giao tiếp tốt bằng TA hết. Bằng chứng à? Học 4,5 năm ĐH chuyên ngành chỉ 1 môn mà kg giao tiếp tốt bằng TA được sao? Chúng tôi học khoa Anh vào lớp mở miệng ra là PHẢI NÓI TA 100%, thầy cô toàn nói TA, ai kg nghe kg nói được chết ráng chịu, nghĩa là lưu ban. Suốt bao nhiêu năm học ĐH, về nhà ngủ cũng mớ ra TA đấy, thầy cô dạy có cả GV bản ngữ mà kg giao tiếp tốt với người nước ngoài được sao? Xin kể 1 chuyện nhỏ để thấy chúng tôi nói TA thế nào nhé. Mỗi SV (mới năm nhất thôi nhé) được giao 1 đề tài, thí dụ “Bạn nghĩ gì về nạn kẹt xe ở TPHCM?”, về nhà tự viết, rồi lên trước lớp nói (“nói” lưu loát chứ kg phải “đọc”, nghĩa là phải học thuộc lòng bài viết) trong 3 đến 5 phút, trung bình 2 mặt 1 tờ A4, ai kg tin cứ đọc thử, sau đó cả lớp đặt câu hỏi và người thuyết trình phải trả lời, dĩ nhiên TẤT CẢ BẰNG TA. Mỗi giờ học 1 SV phải làm như vậy ngoài bài học thầy dạy đấy, và viết sai hay nói sai đã có GV chỉnh sửa. Mà đó là môn Nói thôi nhé, các môn khác đều yêu cầu SV học với những yêu cầu cao tương tự, thí dụ Ngữ âm phải phân biệt âm, văn chương Anh/Mỹ phải đọc, hiểu và thảo luận nguyên bản các tác phẩm, Viết thì mỗi tuần viết 1 bài luận TA dài mấy trăm từ…. Chỉ có những người KG BIẾT GÌ về ĐHSP TPHCM khoa Anh đào tạo GV như thế nào, SV khoa Anh học ra sao mới dám nói ngang vô bằng chứng như thế! Chẳng qua VN kg thi TA môn Nói thì GV kg cần nói TA làm gì, nói tiếng Việt thì HS mới hiểu dễ, thi đậu cho nhiều, HS rớt môn TA nhiều ai chịu trách nhiệm? Mong bạn suy nghĩ kỹ và khảo sát cho kỹ trước khi nói gì điều gì về GV TA nhé. Đừng phát ngôn bừa bãi vô trách nhiệm, nghĩa là kg biết cũng nói bừa. @TA: câu này tôi gởi riêng TA và BTV, xin đừng đưa lên báo. GV TA chúng tôi bị sỉ nhục vô cớ và hoàn toàn sai trái quá nhiều bởi những người ghen ăn tức ở trên các báo mạng, mong TS và BTV hãy duyệt còm này của tôi để lấy lại công bằng cho chúng tôi. Xin cám ơn trước rất nhiều.
nguyen ngoc nam

nguyen ngoc nam

Tôi hoàn toàn đồng ý với bài báo trên thời lượng học tiếng Anh trên lớp quá ít. Hơn nữa trình độ năng lực của GV cũng chưa đủ tầm nữa. Thay đổi SGK tăng thời lượng dạy hoc mà người thầy không chịu đổi mới cũng bó tay thôi. Mình là Gv tiếng anh ở tỉnh khó khăn mình cũng chịu khó học hỏi và trau dồi chuyên môn nhưng tự nhận mình dạy kĩ năng nói không tốt nên minh lập nhóm mời GV Phillippine day qua skype. Mình thấy họ dạy rất nhiệt tình đúng giờ va rất tích cực cảm giác năng lực giảng dạy của người Việt dạy không bằng họ đâu. Kết quả là sau 3 tháng hoc online mà học sinh lớp năm đã nói tiếng anh lưu loát tự tin giao tiếp với người nước ngoài.
Nguyễn Sơn

Nguyễn Sơn

Số tiết học tiếng Việt là bao nhiêu mà ông đòi tăng số tiết tiếng Anh như thế? Hay ông muốn người Việt quên ngay tiếng mẹ đẻ của mình?
vui vui

vui vui

Có tăng bao nhiêu tiết học tiếng Anh cũng chỉ trong lớp, còn tiếng Việt thì nói cả ngày bạn ơi. Có cha mẹ nào kg muốn con mình nói tiếng Anh dòn như lặt rau kg?
trần trung an

trần trung an

Học tiếng Anh cần chú trọng đến kỹ năng nghe và nói. Cứ tổ chức thi trên trên giấy viết mãi thì không có sự tiến bộ được. Cái đó gọi là học vẹt, học không đi đôi với hành. Muốn tổ chức thi tiếng Anh có đủ các kỹ năng thì việc phải làm đầu tiên là giao tuyển sinh về cho các trường đại học tự lo. Trường nào có tuyển khối D hay khối A1 ắt sẽ có cách, BGD khỏi phải bận tâm.
Le Phang

Le Phang

Chúng ta cần nhìn nhận một thực trạng hiện nay là đa số giáo viện tiếng anh dạy khối vở lòng (cấp I, II) trình độ chưa đạt yêu cầu thì làm sao dạy cho HS giỏi được. Con tôi học lớp 6 cô giáo dạy phiên âm chữ teacher là /tít -chờ/ !!! Trình độ GV như thế thì làm sao dạy HS được!
T.Quỳnh

T.Quỳnh

Tôi rất sợ những phụ huynh biết TA đôi chút rồi bắt bẻ chê bai trình độ TA của GV, vì họ kg bao giờ hỏi GV mà chỉ đi nói với người khác hay lên mạng ném đá như thế này, trong khi bản thân họ kg hiểu biết gì về dạy TA cả, nhưng chê bai thì rất mạnh miệng, dùng toàn từ đao to búa lớn như "thiếu trình độ, dạy sai". Khi tôi cho phiên âm, tôi phải cho phiên âm quốc tế, rồi bảo HS nếu muốn dễ nhớ hãy ghi phiên âm tiếng Việt kiểu "tít -chờ" kế bên ", kẻo người kg biết lại nói thầy cô cho phiên âm SAI!!! Tội nghiệp cho thầy/ cô này quá, chỉ 1 chuyện vặt kg đáng kể mà làm cho GV tiếng Anh chịu cảnh vơ đũa cả nắm! Nhân thể bạn Le Phang cho hỏi là bạn dự giờ bao nhiêu GV TA dạy cấp 1 và 2 rồi để có thể nói là "Chúng ta cần nhìn nhận một thực trạng hiện nay là đa số giáo viện tiếng anh dạy khối vở lòng (cấp I, II) trình độ chưa đạt yêu cầu" vậy?
quý

quý

Mới lớp 6 chưa quen TA mà. Thầy hay cô này muốn HS dễ nhớ và dễ thuộc nên cho phiên âm bằng tiếng Việt thôi, vì nói cho cùng, các em có thi nói TA đâu, nhìn vào đó vẫn đọc ra. Còn cho phiên âm /'ti:t∫ə/ có khi các em đọc thành " tít- sờ" thì mệt hơn.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm