Cần thay đổi quan niệm môn văn

4
Như một "luật bất thành văn", hầu hết giám khảo khi chấm bài môn văn thường quan niệm rằng điểm môn văn không bao giờ trên... 8. Cũng như nhiều người cho rằng chỉ những người lãng mạn, mơ mộng mới học giỏi văn.

Rất khó trên 8 điểm

 Cần thay đổi quan niệm môn văn - ảnh 1
Học sinh lớp 12 Trường THPT Lương Thế Vinh (Q.1, TP.HCM) trong một giờ học văn - Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Quan niệm này là rào cản làm cho bài thi môn văn khó có điểm 9, 10. Việc đánh giá, cho điểm bao giờ cũng có hai mặt. Nó có thể khuyến khích người học cố gắng, phấn đấu đạt điểm cao hơn. Mặt khác nó có thể làm thui chột sự cố gắng của người học. Đây chính là điểm nhạy cảm để giám khảo chấm thi môn văn cần thay đổi quan niệm.

Có nhiều học sinh trở thành nhà thơ, nhà văn sau này nhờ khi học ở phổ thông có một bài văn điểm cao được khuyến khích, khơi nguồn đam mê học văn. Nhưng cũng có nhiều người trở nên “thù ghét môn văn” vì khi học ở nhà trường họ cảm thấy nhiều phi lý. Nhiều năm làm giám khảo tại các hội đồng thi tốt nghiệp và tuyển sinh ĐH, tôi thấy hầu hết người chấm quá khắt khe. Có nhiều bài văn làm rất tốt, nhiều khi đầy đủ ý hơn cả đáp án, nhưng cũng chỉ dừng lại ở 7, 8 điểm.

Từ năm 2014, Bộ GD - ĐT chủ trương thay đổi cấu trúc và yêu cầu về đề thi cũng như đáp án chấm môn ngữ văn cho kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh CĐ, ĐH. Mà điểm nhấn ở đây là đề và đáp án đều theo hướng mở, phát huy sáng tạo của thí sinh. Đây là điểm thuận lợi để thí sinh có thể gặt hái điểm cao, cũng là dịp để giám khảo trong các kỳ thi thay đổi suy nghĩ và cách chấm, trả lại sự công bằng cho thang điểm môn văn.

Chỉ nặng về cảm xúc

Phần lớn học sinh quan niệm không dễ đạt điểm cao ở môn này vì nó thiên về tình cảm. Văn cũng là một môn khoa học, thực tế nhiều người học giỏi các môn tự nhiên song vẫn học rất tốt môn văn. Vậy phải chăng có bí quyết?

Từ những kinh nghiệm trong nghề, qua việc tìm hiểu bài làm và tâm sự của những thí sinh đạt điểm cao môn văn, có 3 yếu tố quan trọng để bài văn điểm cao: niềm đam mê, phương pháp học và cách thể hiện.

Đặc trưng của môn văn là ở sự biết dung hòa, kết hợp giữa lý trí và cảm xúc. Quá chú trọng cảm xúc, bài làm sẽ không có chiều sâu, thiếu trí tuệ. Ngược lại, thiếu cảm xúc, bài làm sẽ khô khan, ít thuyết phục. Một bài làm tốt là bài làm khi có đủ trí tuệ trong một cảm xúc, đạt đến độ chín muồi. Say mê là để đạt cảm xúc, có phương pháp học là để tích lũy trí tuệ và khi làm bài thi là thể hiện nó trên văn bản. Ngoài ra còn các yếu tố khác như: trình bày rõ ràng, khoa học; từ ngữ có tính chọn lựa cao; dẫn chứng phù hợp, chính xác tuyệt đối; giọng điệu tự tin, chín chắn, thể hiện được cái tôi sáng tạo của người viết; có những hiểu biết tường tận về từng vấn đề và trình bày chi tiết, đầy đủ... Điều quan trọng nữa là chữ viết. Chữ viết phải chuẩn, đẹp.

Những kinh nghiệm trên rất cần thiết để học sinh thấy được "văn lực" của mình và chuẩn bị định hướng một cách học cho mùa thi sắp tới.

Trần Ngọc Tuấn
(Giáo viên Trường THPT Lý Tự Trọng, TP.HCM)

>> Gợi ý giải đề thi môn văn khối C, D
>> Ôn thi tốt nghiệp hiệu quả môn văn
>> Gợi ý giải đề thi môn văn
>> Hai nữ sinh đạt điểm 10 môn văn

Bình luận 4

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Nguyễn Tấn Nghĩa

Nguyễn Tấn Nghĩa

Đây là câu chuyện đã có không biết tự bao giờ, từ cái thời chưa có môn Văn - Tiếng Việt, theo tôi thì vấn đề nằm ở 2 điểm quan trọng, thứ nhất là "cái tôi" của giáo viên Ngữ văn quá lớn, thứ 2 là bản lĩnh giáo viên chưa đủ khi chấm bài tập làm văn!\r
Về "cái tôi" rõ ràng rất nhiều giáo viên nhìn nhận thấy bài của học sinh làm khá hay khá giỏi, thậm chí bản thân giáo viên cũng chưa chắc tìm ra được khuyết điểm cũng như bổ sung thêm ý gì để bài văn hay hơn, nhưng bài làm này cũng chỉ là "học trò" vì vậy học trò thì mãi không thể hơn thầy! chưa kể đôi khi giáo viên chưa chắc có ý tưởng hay hơn học sinh khi làm bài. \r
Về "bản lĩnh" thì từ cái thời chỉ thi Tập làm văn chứ chưa có Văn - Tiếng Việt như bây giờ, thì cứ mỗi khi chấm bài điểm 10 sẽ gặp phải sự tò mò thắc mắc của những giáo viên khác, họ dò xét, tìm đọc... rắc rối, chưa kể khi chấm thi tốt nghiệp thì thường còn được tổ trưởng tổ chấm đem ra xem lại ở Hội đồng, nên để tránh phiền phức, phải đối chất... thôi thì chấm con 8 để khỏi phải đem ra tra xét trước hội đồng đôi khi còn bị đuối lý khi giải trình bài chấm.\r
Và cuối cùng không ai bảo ai cứ chấm con 8 để an thân!
Lê Sáng

Lê Sáng

Tôi nhất trí với ý kiến của thầy Tuấn. Bài văn trước hết là cần chặt chẽ về kết cấu, logic, có ý tưởng mạch lạc trước khi trau chuốt, bay bổng. \r
Lúc học phổ thông, tôi hay được cô giáo đọc các bài văn mẫu, hậu quả là nhận thức về môn văn của tôi trong suốt những năm phổ thông là: Văn là phải bịa, là từ ngữ bay bổng, kêu "đôm đốp', là phải dài. Thực tế công tác sau này, khi hay phải xử lý nhiều loại văn bản báo cáo, bài phát biểu, làm báo,... thì điều quan trọng, như tôi đã nêu, là mọi bài viết phải có căn cứ, tính logic, nội dung mạch lạc; dần dần (không lâu lắm, nhất là có người sửa, hướng dẫn và cầu thị) sẽ củng cố câu chữ, văn phong, ngữ pháp. Xét như vậy thì điều cốt lõi, bản chất trong phương pháp học các môn, cả văn, toán, ngoại ngữ,... không khác nhau. Có như vậy thì học sinh mới yêu môn văn một cách tự nhiên, không phải học thuộc lòng, mở rộng được tầm nhìn qua mỗi bài văn. Và quan trọng hơn, những học sinh đó sau này có tư duy để xử lý văn bản trong công việc - một điểm yếu phổ biến trong các tổ chức, cả công và tư, hiện nay.
TÀI MINH MẪN

TÀI MINH MẪN

Văn dài đâu phải văn hay, chỉ mở đầu là biết văn hay.
ly phạm

ly phạm

Nói thế chứ hồi lớp 1, lớp 2 mình đã được điểm 10 môn Văn.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

 /// Ngọc Dương

Gọi thí sinh trúng tuyển gấp 3 lần chỉ tiêu?

Nhiều người lo ngại khoa y (ĐH Quốc gia TP.HCM) công bố số lượng thí sinh (TS) trúng tuyển cao hơn nhiều so với chỉ tiêu ban đầu cho một số phương thức dẫn đến việc không còn chỉ tiêu cho xét kết quả thi THPT quốc gia sắp tới.