Hai mặt của 'thiên đường dạy tiếng Anh'

23 Thanh Niên
Tưởng tượng cảnh sang VN dạy tiếng Anh: Cơ hội sống trong môi trường mới, lĩnh lương cao, và có lẽ quan trọng nhất là được... uống bia giá bèo. Tôi biết chắc mình không phải người duy nhất nghĩ như vậy.

Tưởng tượng cảnh sang VN dạy tiếng Anh: Cơ hội sống trong môi trường mới, lĩnh lương cao, và có lẽ quan trọng nhất là được... uống bia giá bèo. Tôi biết chắc mình không phải người duy nhất nghĩ như vậy.

Hai mặt  của 'thiên đường dạy tiếng Anh'Ngày càng có nhiều người nước ngoài sang VN dạy tiếng Anh, công việc mà theo tác giả bài viết, đang “thu hút một lượng lớn người thất nghiệp từ trời Tây đổ sang”
- Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Như nhiều người cùng thế hệ, tôi chỉ có vài lựa chọn khả dĩ sau khi tốt nghiệp ĐH: Quay lại sống với ba mẹ, làm lại công việc lúc chưa tốt nghiệp, hay đi thực tập không lương và nằm ngủ khì trên sofa. Trong tình hình đó, viễn cảnh sang VN dạy tiếng Anh như một “giấc mơ có thật”.
Bên trọng bên khinh
Với nền kinh tế đang trên đà phát triển, và nghe đâu có chương trình nào đó cho mọi trẻ em được tiếp cận với giáo viên tiếng Anh bản ngữ vào năm 2020, VN đang thu hút một lượng lớn người thất nghiệp từ trời Tây đổ sang. Lượng nhập cư khổng lồ đó chắc hẳn bắt đầu bằng việc lên mạng lùng sục các mẩu tuyển dụng như trong mơ. Ai cũng dễ dàng và nhanh chóng tìm thấy rất nhiều vị trí dạy tiếng Anh lương cao từ cơ man các trung tâm ngoại ngữ. Rất nhiều mẩu quảng cáo còn được bảo chứng bằng người thật việc thật: Giáo viên bản xứ xuất hiện quảng bá cho văn hóa VN độc đáo, con người VN thân thiện, cùng hàng loạt tấm ảnh chụp bãi biển một bên - và bia một bên.
Thế nhưng, bên cạnh toàn những lợi ích mà các trung tâm ngoại ngữ mang lại cho giáo viên nước ngoài, đội ngũ nhân viên bản địa lại chịu rất nhiều thiệt thòi: bị bóc lột, phải giơ đầu chịu báng, làm việc theo thời vụ. Trong bài này, tôi sẽ nhấn mạnh đến cung cách làm việc của hai trung tâm mà tôi không tiện nêu tên, tạm gọi là (1) và (2). Cả hai trung tâm này đều đang có hơn 20 cơ sở, thu nhận trên dưới 15.000 học viên mỗi năm.
Điểm khác biệt trước nhất và lồ lộ nhất trong cung cách đối xử ta - tây ở các trung tâm này chính là lương bổng. Giáo viên nước ngoài được ký hợp đồng toàn thời gian và dạy khoảng 20 giờ/tuần, lĩnh từ 1.000 - 2.000 USD/tháng. Với mức thu nhập trung bình của người Việt hiện nay, mức lương nói trên đủ để cho chúng tôi có thu nhập và mức sống thoải mái. Đó là chưa kể giáo viên nước ngoài ở (1) còn được hưởng các chế độ phúc lợi hấp dẫn khác như: nghỉ lễ cũng có lương, phụ cấp chuyển chỗ ở hậu hĩ, bảo hiểm y tế…
Trong khi đó, đội ngũ nhân viên hành chính người Việt ở cả hai trung tâm trên có một núi việc phải giải quyết hằng ngày để đảm bảo mọi thứ vận hành trơn tru. Họ phải giải quyết rất nhiều việc như: tuyển dụng giáo viên, mời gọi người học, sắp xếp lịch dạy và lương bổng, bảo đảm giáo viên có đủ các công cụ giảng dạy cần thiết, giải quyết những khiếu nại, phàn nàn, hướng dẫn mọi việc cho học viên cùng nhân viên mới vào…
Bằng tất cả những đầu việc đó, đội ngũ nhân viên hành chính người Việt được trả số tiền Việt mà nếu quy ra USD thì khoảng 250 - 300 USD/tháng.
Khoảng cách mênh mông
Trợ giảng, đội ngũ người Việt làm việc trực tiếp với giáo viên bản ngữ trong lớp học thậm chí còn không được ký hợp đồng toàn thời gian. Trong khi đó, chính đội ngũ này mới là cầu nối quan trọng cho học viên và giáo viên bản ngữ, bởi rất nhiều người trong số giáo viên bản ngữ không biết tiếng Việt. Đội ngũ trợ giảng giao và chấm điểm bài tập về nhà, điểm danh, ghi nhật ký giảng dạy, phải giải quyết khiếu nại phàn nàn của các bậc cha mẹ khó tính. Trong khi đó, đội ngũ giáo viên nước ngoài chỉ cần chuẩn bị một vài trò chơi tương tác, lên lớp và chơi với học viên. Các trợ giảng ở trung tâm (2) chỉ được nhận dưới 1 USD/giờ, còn bên (1) trả khá hơn một chút: gần 1,5 USD/giờ.
Có lẽ điều bức xúc nhất nằm ở chỗ đội ngũ nhân viên người Việt phải giơ đầu chịu báng trong những trường hợp mà cả hai trung tâm trên sẽ không dám làm với giáo viên nước ngoài. Nếu có một giáo viên nào đó báo mất tiền, nhân viên tạp vụ làm việc ở khu vực xảy ra mất tiền sẽ bị đuổi ngay lập tức, mà không được ai hỏi bất cứ điều gì để làm sáng tỏ vụ việc. Những lời hứa tăng lương thưởng cho đội ngũ người Việt thường là “qua cầu gió bay”, với các lý do mập mờ đưa ra dựa trên những luận điểm cũng chẳng thể minh bạch hơn. Các trung tâm cho rằng đội ngũ người Việt không được tăng lương vì “không hoàn thành mục tiêu”, những “mục tiêu” mà không bao giờ được thực sự đặt ra.
Tóm lại, thái độ và cung cách đối xử của hai trung tâm trên đối với đội ngũ nhân viên người Việt, theo tôi, rất đáng lên án. Và các trung tâm như thế cũng tìm mọi cách để đội ngũ giáo viên nước ngoài của họ không biết những khoảng cách mênh mông về thu nhập với nhân viên người Việt. Và cả những chính sách bóc lột, coi thường, phân biệt... ở đó.
Đối với những trung tâm như vậy, phần việc nhẹ nhàng hơn là tập trung nguồn lực vào việc thiết kế những mẩu quảng cáo lấp lánh, hấp dẫn để mời gọi chúng tôi, những giáo viên bản xứ, đến đây.
* Dan Cave là người Anh, giáo viên tiếng Anh từng sống và làm việc tại VN.

Bình luận 23

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

Phạm Thế Vinh (Ths Anh Văn)

Nếu bạn là giáo viên tiếng anh thì hãy tập trung thật giỏi lãnh vực mà bạn chuyên sâu. Sau đó dùng sức mình để làm giàu cho bản thân mình. Tôi không bao giờ thèm dạy cho trung tâm ngoại ngữ nào cả. Tôi chuyên sâu về ngữ pháp cho cấp 2 và 3, thu thập đề thi, ngiên cứu cách dạy sao cho học sinh dễ hiểu nhất. Tự mở lớp ở nhà dạy. Hàng trăm học sinh tìm đến thu nhập hơn cả 100 triệu/ 1 tháng. Đang đặt mục tiêu 150 triệu/1 tháng. Tại sao bạn phải đi làm "nô lệ" cho các trung tâm? Hãy cố gắng trao dồi kỹ năng và thu thập đề thi, phân tích nó. Một ngày gần nhất bạn sẽ thành công thôi. Tại sao phải dùng sức mình làm giàu cho người ta? Làm nô lệ hay không là do bạn đấy!

Sa

Nhờ nhiều người như bạn Vinh nên học sinh học anh ngữ xong nắm vững ngữ pháp nhưng không nói được tiếng Anh. Vì vậy mới có chỗ cho giáo viên bản ngữ ở Việt Nam. Rồi kéo theo vòng luẩn quẩn mà một giáo viên anh ngữ bản xứ đã viết như trên.

Pham Thế Vinh

Chuyên ngành của tôi là ngữ pháp và giúp luyện thi đại học, ai có nhu cầu thì đến học. Còn nếu muốn nghe nói thì tìm người khác. Nhưng tôi cũng đã nói với học trò rằng khi học phổ thông cố gắng học nhiều từ vựng và nắm vững ngữ pháp. Lên đại học khỏi phải học lại mà tập trung nghe nói trong 4 năm. Tôi đâu phải là thánh vừa giúp đậu đại học vừa nghe nói giỏi.

Thiên Nam

Đọc comment của bạn xong mình thấy cách nói chuyện của bạn rất nực cười, chẳng xứng đáng là 1 thầy giáo.
1/"Tại sao phải dùng sức mình làm giàu cho người ta? Làm nô lệ hay không là do bạn đấy!" => Nói như thầy là ai làm công đều là "nô lệ"? Thầy nói thế mà chưa nhìn hoàn cảnh của đất nước, đa phần dân ta thuộc giai cấp công nông, đa số đều đi làm công ăn lương, theo như lời thầy nói thì chắc trên 50% dân số nước ta (chắc cũng trên 50% dân số thế giới) đang là "nô lệ" à.
2/"Nếu bạn là giáo viên tiếng anh thì hãy tập trung thật giỏi lãnh vực mà bạn chuyên sâu. Sau đó dùng sức mình để làm giàu cho bản thân mình...Tôi chuyên sâu về ngữ pháp cho cấp 2 và 3, thu thập đề thi, ngiên cứu cách dạy sao cho học sinh dễ hiểu nhất" =>sao thầy biết tác giả đang không "tập trung thật giỏi lĩnh vực chuyên sâu"? Người ta là người bản xứ thì lĩnh vực mà người ta chuyên sâu nhất chính là "nghe, nói", cái người ta dạy là kĩ năng giao tiếp trong thực tế. Không lẽ người ta phải "phân tích đề" để giúp học sinh đậu đại học như thầy mới gọi là "tập trung chuyên sâu".
3/ Quy luật của xã hội là phải vừa có "thầy", vừa có "thợ", phải vừa có "ông chủ" vừa có "nhân viên". Nói kiểu như thầy là các trường dạy nghề đang dạy cách làm "nô lệ" à.
Mình khuyên thầy ngoài việc "tập trung phân tích đề" ra thì nên "tập ăn, tập nói" và tập suy nghĩ lại luôn cho nó "chuyên sâu" nhé.

Phan

Sao bạn không nói thẳng là ép học sinh tới nhà bạn học, con tôi vừa phải đi học lớp ở nhà bạn để khỏi bị đì vừa phải đi học ở trung tâm đó...

Phạm Thế Vinh

Bạn Phan này nói ép học sinh là giáo viên phổ thông ép kìa. Còn mình có thèm dạy trong trường học phổ thông đâu nên biết ai đâu mà ép. Mình dạy ở nhà. Ai thích thì đến học.

Quang Vũ

Dạ nhờ cái tư tưởng học Ngữ pháp mà em hỏng hết cả anh văn, phải mất 1 năm để đi học lại từ phát âm đến nghe :(

Thành

Đọc đoạn này giữa thầy và các bạn đọc tôi thấy tức cười, chắc là phụ huynh ám ảnh đến nỗi cứ nói đến chữ dạy thêm là dị ứng, gán ghép với bao nhiêu cái tiêu cực mà chính con họ đang chịu, hồi đó thú thật tôi cũng học trường chuyên, nguyên cả trường chẳng ai học thầy cô nào dạy mình, toàn tự tìm mày mò sưu tầm địa chỉ giáo viên giỏi để đến học, mà quả thật những người này dạy tốt, học xong vô trường mỗi đứa học mỗi chỗ nên nhiều lúc tranh luận sôi nổi lắm, đề thi khỏi nói là luôn khó, nhưng đâu ai học thêm thầy cô giáo đâu mà vẫn xử lý tốt, hầu hết giáo viên mà bọn tôi học thêm đều tách ra khỏi nhà trường phổ thông, không bị ràng buộc thời giờ, chỉ mở lớp rèn luyện ở nhà, mà nói thật, giáo viên giỏi nên bọn trong lớp đi thi học sinh giỏi đều đạt giải, người ta làm vì cái tâm truyền đạt, kiến thức sư phạm chuẩn, học phí thì đương nhiên, chỗ học rộng như cái hội trường thì đông học sinh đến học, tiền kiếm bạc triệu thì có gì đâu mà sai, thú thật thì con quý phụ huynh chắc được chăm đến tận miệng, chứ bỏ nó ra, cho nó tự biết được không học thì không có cái tấm thân sau này thì không giáo viên nào đì nó được đâu ạ, tự khắc nó biết phải tự làm gì để dứt ra mà.

Thiên Thanh

Bạn viết sai chính tả tùm lum hết mà đi làm giáo viên cũng có học viên theo học à? Vậy thì họ bỏ đồng tiền ra đóng học phí cho bạn cũng xứng đáng quá rồi.

Bạch Linh

em công nhận Thầy Vinh này nói đúng. Nếu được, Thầy có thể chia sẻ dùm em vài tài liệu dạy Ngữ pháp tiếng anh không ạ ? Em cảm ơn Thầy nhiều

Nam

Cả 2 đều có lý, nhưng vấn đề là mở lớp ở nhà đâu có dễ.

quynh mai

Vui cái là bây h đã bỏ thi đại học và cũng k còn thi trắc nghiệm tiếng anh, bạn phạm thế vinh ở trên có thấy vui như mình k

Lê Du

Những ông chủ người Việt đôi lúc còn bóc lột thậm tệ hơn cả tư bản, giáo viên người Việt cũng đành làm công việc chỉ để kiếm sống, một số giáo viên khác đôi khi vì lòng tự trọng của người có nhân cách và tự ái dân tộc giữa cách đối xử này đành dứt áo ra đi...

Holly_Nguyen

Bài báo rất hay và đánh đúng thực trạng hiện tại! Mình đã gần 4 năm làm part time với danh xưng hoa mỹ "Trợ giảng", nhìn thì vậy nhưng lương bổng chỉ 19 nghìn 1 giờ. Lúc nào cũng đòi hỏi đi sớm ít nhất nửa tiếng, chuẩn bị bài vở đầy đủ, đối đáp với phụ huynh, phục vụ lớp học,... Giáo viên nước ngoài thì đến lớp mới mở máy tính ra in hay sưu tập vài trò chơi, đúng boong giờ xách cặp đi về, ở lại thêm 5' thì tính tiền thêm 5'. Học sinh và phụ huynh sính ngoại, nhưng vốn dĩ ko chịu học hỏi và luyện tập thêm ở nhà hay qua mạng. Thật sự, "trợ giảng" cần được tôn trọng và họ mới là những người chăm chỉ học hành để làm cầu nối cho 2 bên! Người nước ngoài vô công rỗi nghề, học qua 1 khóa "đứng lớp" rồi sang đây không dưng được gọi là "thầy, cô".

Trần Thị Thúy Diễm

Chân thành chia sẻ với bạn. Mình nghĩ trình độ tiếng Anh của bạn khá rồi, có thể tìm một việc khác tốt hơn không bạn?

Phương Thúy

Ngày trước mình cũng làm trợ giảng. Nghĩ mà buồn. Lương ko đủ bắt xe bus với đi xe ôm đi đến lớp (nhiều hôm bận việc, đường tắc đi trước cả 2 tiếng mà còn suýt trễ nên toàn phải đi xe ôm). Mà cv thì tính ra cả tuần. 1 tuần lên có vài buổi nhưng thời gian ở nhà kiểm tra bài và giải đáp cho học viên thay giáo viên cũng hết cả ngày. Thấy những sự bất công không hề nhẹ. Cứ nghĩ đi làm trợ giảng để lấy kinh nghiệm nhưng thực chất cũng không được bao nhiêu.

thanhle

Nhiều người Việt chúng ta rất sính ngoại nên đó là lý do để những trung tâm mới tiền của cho, nhiều người mất tiền nhưng vẫn thấy vui. Nói chung người ta hay thích những thứ hão huyền mà thôi.

Văn Long

Lý do người dân cho con em đi học Anh văn với giá cao từ 4 triệu đồng đến 10 triệu đồng mỗi khóa là vì con em họ được dạy bởi dân Tây chính hiệu chứ không phải vì 'được' dạy bởi người Việt Nam. Cho dù người Việt có dạy giỏi Anh văn như thế nào đi nữa thì cũng không thể thuyết phục được các bậc phụ huynh bỏ ra số tiền lớn để con em họ theo học. Thành ra các giáo viên phương Tây được hưởng lương gấp 5-10 lần giáo viên người Việt cũng quá dễ hiểu. Chuyện lương bổng và những ưu đãi khác cũng tương tự như thế thôi.

Làm nhân viên hành chính mà lãnh lương 5-6 triệu/tháng là nhiều rồi, có những công việc không cần đào tạo nhiều cũng chẳng cần chuyên môn cao, chỉ cần tuyển là có khối người xếp hàng xin việc thì mức lương như thế là quá tốt.
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Họp báo công bố kiểm tra kết quả thi ở Lạng Sơn tối ngày 21.7 /// Viết Tuân>

Có dấu hiệu can thiệp làm thay đổi kết quả thi ở Sơn La

Gần 23 giờ ngày 21.7, ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho biết bước đầu cho thấy có những dấu hiệu sai phạm quy chế thi, đặc biệt ở khâu chấm thi, trong đó có dấu hiệu của sự can thiệp làm thay đổi kết quả thi của thí sinh tại tỉnh Sơn La.