Lãng phí đào tạo cử tuyển: Có chỉ tiêu cứ tuyển dù không có nhu cầu!

9 Thanh Niên
Việc thực hiện cử tuyển không sát với thực tế không những tạo ra gánh nặng cho chính người được đi học mà nhà nước cũng tốn rất nhiều tiền để đào tạo mà không hiệu quả.
Triệu Tòn Chiêu học hệ cử tuyển ngành quản trị kinh doanh đến nay chưa được bố trí việc làm  - Ảnh: Nam Anh Triệu Tòn Chiêu học hệ cử tuyển ngành quản trị kinh doanh đến nay chưa được bố trí việc làm - Ảnh: Nam Anh
Triệu Tòn Chiêu học hệ cử tuyển ngành quản trị kinh doanh đến nay chưa được bố trí việc làm - Ảnh: Nam Anh
Lấp đầy chỗ trống
Theo quy định, quy trình tổ chức cử tuyển được tiến hành như sau: UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương căn cứ vào định hướng phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu của địa phương đề xuất chỉ tiêu cử tuyển theo ngành nghề, trình độ đào tạo với Bộ KH-ĐT, Bộ GD-ĐT, Bộ LĐ-TB-XH. Các đơn vị này phối hợp xem xét và giao chỉ tiêu cử tuyển cho UBND các tỉnh. UBND cấp tỉnh tổ chức tuyển chọn, đặt hàng đào tạo theo chế độ cử tuyển với các cơ sở giáo dục và quyết định cử người đi học theo đúng đối tượng, tiêu chuẩn quy định và chỉ tiêu được giao.
Tuy nhiên, theo ông Phạm Xuân Sơn, Trưởng phòng Giáo dục H.Văn Yên (tỉnh Yên Bái), mỗi năm tỉnh sẽ phân bổ chỉ tiêu cử tuyển về cho các huyện, huyện sẽ phân bổ cho các xã. Nếu xã này không có người đi học thì chỉ tiêu đó được dồn cho xã khác. Các xã sẽ thông báo cho học sinh nộp hồ sơ xét tuyển. Chỉ tiêu này thường được phân bổ từ nhiều trường ĐH với các chuyên ngành khác nhau, trong đó có cả những ngành mà địa phương không có nhu cầu tuyển dụng. Khi tiến hành xét tuyển, nhiều nơi, chính quyền làm theo kiểu “lấp đầy chỗ trống”, nghĩa là có chỉ tiêu nào tuyển bằng hết chứ không trả lại cho tỉnh. Do vậy, có những ngành địa phương đang cần như y, luật, lâm nghiệp, nông nghiệp..., nhưng có những ngành chưa cần đến như quản trị kinh doanh, kế toán, ngân hàng...
Ông Thái Văn Cương, Trưởng phòng Giáo dục H.Định Hóa (tỉnh Thái Nguyên), cho hay việc đào tạo cử tuyển hiện đang gặp vấn đề. Nhu cầu tuyển cán bộ từ giáo dục cho đến kinh tế, xã hội đang chững lại. Ví như ở H.Định Hóa, trước năm 1998 thì nhu cầu tuyển giáo viên tăng, do số lượng học sinh tăng đáng kể. Nhưng từ giai đoạn 1999 - 2007, số lượng học sinh các cấp giảm mạnh, mỗi năm huyện mất mấy chục lớp cho nên thừa giáo viên. Ngoài ra, một số ngành nghề khác như y dược, giao thông vận tải, xây dựng... cũng đã đầy ắp nhân sự. Trong khi đó, nhà nước lại đang có chủ trương cắt giảm biên chế, tiến hành thi tuyển công chức, người nào có năng lực thì ở lại, không thì trượt.
Chất lượng nguồn tuyển có vấn đề
Theo một cán bộ nội vụ H.Định Hóa (tỉnh Thái Nguyên), có nhiều nguyên nhân khiến sinh viên cử tuyển không xin được việc. Trong đó đáng kể nhất là chất lượng của những sinh viên hệ cử tuyển không theo kịp hệ chính quy. Cũng theo vị cán bộ này, hiện có nhiều văn bản pháp luật hướng dẫn việc thực hiện tuyển công chức, bao gồm cả đối tượng cử tuyển.
Trong đó, đáng lưu ý nhất là chế độ thi tuyển công chức và tinh giản biên chế. Ở chế độ thi tuyển công chức, đa phần sinh viên tốt nghiệp cử tuyển thường hụt hơi trong cuộc đua giành “tấm vé” việc làm với sinh viên tốt nghiệp hệ chính quy.
Còn ở chủ trương tinh giản biên chế thì... rất vất vả thực hiện. Bởi đã nói tinh giản biên chế rồi thì làm sao có thể tuyển thêm người được nữa. Thêm vào đó, chế độ tinh giản biên chế và thi công chức là nhằm mục đích sàng lọc để chọn ra cán bộ chất lượng cao phục vụ đất nước. Theo vị này, đây là những vướng mắc mà nhà nước cần phải xem xét lại.
Còn theo GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, chính quyền các địa phương có người đi học cử tuyển nên sắp xếp việc làm trước cho các đối tượng này. Sau khi họ làm quen với công việc rồi mới tiến hành thi tuyển công chức. Về nguyên tắc, đã cử con em các dân tộc miền núi đi học cử tuyển thì phải bố trí việc làm cho họ sao cho sát với tình hình thực tế. Còn xét về chất lượng của đối tượng cử tuyển, có thể chưa bằng sinh viên hệ chính quy nhưng cái quan trọng nhất là họ gần gũi với dân chúng, với bà con dân tộc. Cho nên việc đưa con em họ đi đào tạo là để thay đổi tư duy về mọi mặt, sau này khi trở về quê hương những người này sẽ truyền lại tư duy, cảm hứng phát triển và hướng dẫn bà con vùng cao phát triển kinh tế, xã hội.
Một số sinh viên cử tuyển cho rằng trong bối cảnh hiện nay, nếu như họ được đào tạo nghề sẽ tốt hơn học ĐH. "Nếu làm như thế chắc chắn sẽ tốt hơn là đưa vào ĐH, đào tạo lý thuyết xong rồi về chẳng bao giờ dùng đến", một sinh viên kiến nghị.
Không được bố trí việc làm, sẽ không hoàn kinh phí đào tạo
Cử tuyển là việc tuyển sinh không qua thi tuyển để đào tạo cán bộ, công chức, viên chức cho các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và các dân tộc thiểu số chưa có hoặc có rất ít cán bộ đạt trình độ ĐH, CĐ, TC.
Nghị định số 49/2015/NĐ-CP, chính quyền địa phương nơi cử con em đi học phải bố trí việc làm chậm nhất là 12 tháng kể từ ngày ra trường. Việc phân bổ việc làm này không nhất thiết phải là cơ quan nhà nước mà cả những công ty, tổ chức cá nhân đấu mối với địa phương. Sau thời gian này, nếu chính quyền địa phương không bố trí được việc làm thì sinh viên có thể nộp hồ sơ đến các công ty tư nhân hoặc đến nơi khác xin việc và không phải bồi hoàn tiền trợ cấp hằng tháng trong quá trình học ĐH.
Kinh phí để đào tạo người theo chế độ cử tuyển được bố trí trong dự toán ngân sách nhà nước chi cho giáo dục, đào tạo hằng năm theo các quy định hiện hành do UBND cấp tỉnh, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chi trả trực tiếp cho các cơ sở giáo dục theo cơ chế nhà nước đặt hàng. Học bổng chính sách đối với người học theo chế độ cử tuyển do ngân sách địa phương bảo đảm và cấp trực tiếp cho người học theo chế độ học bổng chính sách của nhà nước.

Bình luận 9

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Van Suy

Van Suy

Nhiều ý kiến cho rằng sinh viên cử tuyển năng lực yếu không đáp ứng đầy đủ nhiệm vụ giao. Đó chỉ là cách suy đoán theo một chiều, theo tôi được biết, sinh viên cử tuyển trước khi học chính thức tại trường phải dự bị một năm, tức là ôn lại những kiến thức phổ thông gồm ba môn chính thức: Toán, Lý, Hóa, sau đó thi lấy điểm sàng giống như sinh viên thi đầu vào, nếu em nào thi đỗ, đủ điểm sàng thì em đó đậu và cho học chính thức tại trường, học chung với các bạn thi đầu vào, không phân biệt em nào là cử tuyển em nào là tự thi đầu vào, bình đẳng như nhau, còn nếu bạn nào thi không đỗ nhà trường cho về. Một tiêu chí nữa là khi đánh giá năng lực của các em trong quá trình học tập. Như trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng học đào tạo theo hệ tín chỉ, nhà trường rất khắc khe trong việc xét năng lực học của các sinh viên từng kỳ học, cứ hết một kỳ học nhà trường xét điểm tích lũy của tất cả các sinh viên trong trường, sinh viên nào không đủ điểm tích lũy theo quy chế của nhà trườn thì làm quyết định đuổi về. Tính ra trong một kỳ có hàng trăm sinh viên bị đuổi vì không đủ điểm tích lũy, sinh viên cử tuyển sống trong môi trường đó cũng gặp nhiều khó khăn khi phải đối mặt với các bạn thi đầu vào. Tuy nhiên các em còn trụ lại đươc, và tốt nghiệp ra trường cũng là điều đáng ghi nhận. Mục tiêu đào tạo cử tuyển là dành cho các em dân tộc thiểu sô có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, học lực không bằng so với các bạn miền xui, vì thực tế đó Nhà nước mới có chủ trương chính sách cử tuyển. Do vậy ta không thể so sánh người này với người kia, nếu ai cũng giỏi hết thì đề ra chính sách cử tuyển làm gi? Nhà nước thật sáng suốt khi đưa ra chủ trương này. Giúp các em đồng bào dân tộc thiểu số có được kiến thức nhất định để về phuc vụ cho địa phương. Chỉ có các em mới là người nắm vững ngôn ngữ của dân tộc mình để phổ biến lại hiệu quả cho bà con về chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước.
Thạnh

Thạnh

Trách nhiệm này trước hết phải thuộc về địa phương nơi đề nghị chỉ tiêu và ngành nghề cần đào tạo để đáp ứng nhu cầu phục vụ địa phương. Nếu sau khi đào tạo và giao về cho địa phương mà không bố trí được việc là cho Sinh viên đó thì người giới thiệu, cung cấp chỉ tiêu đào tạo cử tuyển đó phải chịu trách nhiệm bồi thường kinh phí đào tạo hoặc phải nghỉ việc để thay thế vị trí này cho người học kia. Làm được như thế thì sẽ không còn tình trạng cử tuyển bừa, lảng phí công sức và tiền của nhà nước một cách oan uổng như vậy
Rơ lan Thắng

Rơ lan Thắng

Em tốt nghiệp 12 năm 2015. Học lực trung bình. Em là dân tộc thiểu số. Ở diện 3, biên giới, đặc biệt khó khăn. Em có nguyện vọng cử tuyển. Nhưng em không biết làm thế nào để nhận được giấy thông báo cử tuyển ạ.
Thodang

Thodang

Cái này em xuống phòng GD huyện hỏi nhé. Người ta sẽ thông báo "nội bộ". Chỉ khi sắp hết hạn nộp hồ sơ họ mới ký quyết định gửi về các xã thôi. Nói chung là "hoang mang" phết. Cố lên em. Từ bây giờ em "săn" xem có chỉ tiêu cử tuyển không là vừa đấy.. hình như tháng 7 bắt đầu tuyển rồi. Hoặc có thể sớm hơn
Huỳnh Hoàng Phong

Huỳnh Hoàng Phong

Hãy can đảm tổ chức thi tuyển hơn là cố gắng tìm người cử tuyển.
Huỳnh Trung

Huỳnh Trung

Nhà báo và các bác chưa thấy đúng vấn đề. Có cử tuyển thì tôi mới có cơ hội gửi chung con cháu mình vào đó để được học (thi chung thì sao nổi). Còn việc làm ư? Đã có ghế chờ sẵn rồi! Không việc làm là số cử tuyển chính thức làm nền thôi !!!
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm