Học sử ở Côn Đảo

0 Thanh Niên Online

Ông Hai Viên là một trong 6 cựu tù chính trị còn trụ lại với Côn Đảo từ sau ngày giải phóng. Ông bị đày ra nơi từng mang tên “địa ngục trần gian” này sau lần quân Mỹ khui hầm Việt cộng năm 1970 tại Quế Sơn, Quảng Nam quê ông. Năm đó Hai Viên 20 tuổi, “ăn khỏe, ngủ khỏe”, như lời ông thổ lộ khi tôi hỏi về thể trạng ông lúc bị bắt.

Ông Hai Viên là một trong 6 cựu tù chính trị còn trụ lại với Côn Đảo từ sau ngày giải phóng. Ông bị đày ra nơi từng mang tên “địa ngục trần gian” này sau lần quân Mỹ khui hầm Việt cộng năm 1970 tại Quế Sơn, Quảng Nam quê ông. Năm đó Hai Viên 20 tuổi, “ăn khỏe, ngủ khỏe”, như lời ông thổ lộ khi tôi hỏi về thể trạng ông lúc bị bắt.

Nghe cha con tôi nói giọng chân quê, ông hỏi: “Hình như tụi bây dân Quảng Ngãi?”. Tôi gật đầu xác nhận. Ông nói luôn: “Chú dân Quảng Nam đây. Quảng mô cũng Quảng hỉ, cũng đồng hương hỉ”.

Miệng vừa “hỉ hỉ”, chân bước thoăn thoắt qua các dãy chuồng cọp, những nơi mà ông từng nếm trải trong suốt 5 năm trời. Hình như những trận đòn từ 45 năm trước vẫn còn “lưu trú” trong ông, để người ông bây giờ mỏng manh như một thân cò. Thật khó hình dung “thân cò” ấy đã từng bay qua những cơn bão đòn roi nơi ngục thất từ gần 40 năm trước để đáp xuống cánh đồng hòa bình rồi trụ lại đến hôm nay. Ông đang dẫn chúng tôi trôi ngược về quá khứ, một quá khứ đầy bi thương nhưng với những cựu tù như Hai Viên, nó như một thứ hành trang của số phận, không thể khác được.

Sở dĩ ông Hai Viên chọn đưa cha con tôi đến chuồng cọp trước vì chiều theo lời đề nghị của con trai tôi. Hóa ra chàng trai này từng bị những trang sách về Côn Đảo ám ảnh.

Sau một hồi thuyết minh về chuồng cọp, ông Hai Viên lại đưa chúng tôi qua các dãy xà lim. Những dấu vết của một thời đấu tranh vẫn còn loang lổ trên các bức vách. Chỉ vào một góc nhà, ông nói: “Những hạt cơm khô từng được dán vào chỗ này”. Hỏi dán cơm khô làm chi, ông nói: “Lúc chú mới ra Côn Đảo, thấy mấy bác tù nhân lớn tuổi, cứ sau mỗi bữa cơm tù luôn luôn thiếu đói, họ vẫn dành vài hạt cơm khô dán lên vách mà không hiểu để làm gì. Mãi đến khi nổ ra các cuộc tuyệt thực, những hạt cơm khô ấy được trưng dụng. Dùi cui còn có thể nghiến răng chịu đựng chứ nhịn đói “tự nguyện” luôn là một thử thách cam go, nhất là những người tù tuổi ăn tuổi ngủ như chú hồi đó. Sau 3 - 4 ngày nhịn ăn đòi yêu sách, “tác giả” của những hạt cơm khô ấy bắt đầu gỡ cơm xuống ngâm vào nước, quấy thành hồ rồi nhỏ vào miệng của những chàng thanh niên như chú. Cuộc sống lại tiếp diễn, cuộc đấu tranh lại trường kỳ”.

Hai Viên ngừng kể, vỗ vào vai chàng thanh niên con tôi: “Cháu thấy thế nào?”. Con tôi im lặng. Chỉ thấy sau cặp kính cận của nó, đôi mắt cháu bắt đầu hoe đỏ.

Đừng vội “chụp” cho lớp trẻ bây giờ, bảo rằng tất cả đều “né” môn sử. Lịch sử như một chiếc chuông, sẵn sàng vang ngân nếu như chúng ta biết gõ đúng vào nơi nó sẽ vang.

Trần Đăng

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Lắng nghe người lao động

Lắng nghe người lao động

Vỏn vẹn 30 ngày nữa là tới Tết dương lịch 2023 và chưa đầy 2 tháng nữa Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 cũng sẽ “gõ cửa”.

Nước xa khó cứu lửa gần

Nước xa khó cứu lửa gần

Liên tiếp các cuộc tiếp xúc, gặp gỡ cho thấy, Chính phủ đang quyết liệt tìm cách tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để các doanh nghiệp (DN) bất động sản (BĐS) tiếp tục hoạt động kinh doanh, giữ lao động và đóng góp cho nền kinh tế.

Nghịch lý giáo dục

Nghịch lý giáo dục

Tiến sĩ trẻ đi học nước ngoài về, giảng dạy ở một trường ĐH công có mức lương 6 triệu đồng/tháng muốn tìm việc khác thu nhập cao hơn. Trong khi đó có trường đưa mức thu nhập 55 triệu đồng/tháng nhưng không tuyển được người.

Chuyện biết rồi, khổ lắm!

Chuyện biết rồi, khổ lắm!

Đó là chuyện ngân hàng ép khách hàng mua bảo hiểm mới cho vay tiền. Cực chẳng đã, các doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp, Hiệp hội ngành nghề trên địa bàn TP.HCM phải lên tiếng và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh TP.HCM vừa có công văn gửi các tổ chức tín dụng chấn chỉnh tình trạng này.

Đưa giáo dục mầm non về đúng vị trí

Đưa giáo dục mầm non về đúng vị trí

Đổi mới giáo dục lẽ ra phải bắt đầu từ gốc, từ bậc học mầm non, thì ngành GD-ĐT lại đang làm ngược lại: đổi mới giáo dục đại học, giáo dục phổ thông rồi mới quay lại bàn đổi mới giáo dục mầm non và “chợt nhận ra” bậc học này đang chiếm nhiều cái “nhất” vô cùng đáng lo ngại.