Bệnh rối loạn chuyển hóa bẩm sinh: Cần được quan tâm đúng mức

0
Cứ trong 2.000 trường hợp trẻ chào đời thì có 1 ca mắc rối loạn chuyển hóa bẩm sinh (RLCHBS). Ở thể nặng, bệnh khiến trẻ tử vong ngay sau sinh.

Cứ trong 2.000 trường hợp trẻ chào đời thì có 1 ca mắc rối loạn chuyển hóa bẩm sinh (RLCHBS). Ở thể nặng, bệnh khiến trẻ tử vong ngay sau sinh.

Bệnh rối loạn chuyển hóa bẩm sinh: Cần được quan tâm đúng mứcẢnh: Shutterstock
Thể nhẹ, bé có thể kém phát triển tâm thần vận động. Bệnh cần được phát hiện sớm để có thể tìm biện pháp ngăn chặn biến chứng.
Theo TS.BS. Vũ Tề Đăng, Phó khoa Sơ sinh Bệnh viện (BV) Từ Dũ, RLCHBS là do bất thường về gen khiến cơ thể không tổng hợp được các enzym có chức năng chuyển hóa. Bệnh có 3 nhóm chính, gồm rối loạn chuyển hóa đường, đạm và chất béo. Từ 3 nhóm này, rối loạn chuyển hóa phát sinh hơn 100 bệnh khác nhau.
Những ca tử vong sau khi bú sữa
Mới đây, tại BV Từ Dũ, chị H. sinh một bé trai khỏe mạnh. Khoảng 3 ngày sau khi bú sữa mẹ, bé bắt đầu bỏ bú và lừ đừ, được chuyển đến khu chăm sóc đặc biệt của khoa Sơ sinh nhưng yếu dần và tử vong. Qua xét nghiệm và biểu hiện lâm sàng, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị chứng RLCHBS.
Chị H. từng sinh con ở Quy Nhơn nhưng đứa con bị tử vong, với chẩn đoán lúc đó là nhiễm trùng sơ sinh. Mang thai bé thứ hai, chị quyết định vào BV Từ Dũ nhưng không ngờ con mình bị RLCHBS.
Bác sĩ Đăng cho biết: "Khi bé còn nằm trong bụng mẹ, các chất dinh dưỡng mà bé tiếp nhận đều đã được cơ thể mẹ chuyển hóa thay. Do đó bé bình an vô sự. Nhưng khi chào đời và bú sữa, trẻ có bệnh sẽ gặp rắc rối vì các chất này không được chuyển hóa mà ứ lại.”
Bệnh nặng hay nhẹ phụ thuộc vào chất cơ thể không chuyển hóa được. Nếu trẻ bị rối loạn chuyển hóa với chất đạm thì sau khi bú mẹ sẽ bị ngộ độc thần kinh trung ương, hôn mê; với chất béo, về sau sẽ ảnh hưởng đến quá trình tạo màng tế bào thần kinh…
Trẻ mắc rối loạn chuyển hóa bẩm sinh có thể được cứu sống
Trẻ lúc trong bào thai và lúc sinh ra hầu như không có biểu hiện gì. Điều này gây khó khăn cho chẩn đoán. Triệu chứng chỉ xuất hiện sau vài cữ bú sữa mẹ hoặc bú bình với những biểu hiện thường thấy là lừ đừ, bỏ bú, nôn ói, bụng phình, nước tiểu và mồ hôi có mùi hôi bất thường. Nghiêm trọng hơn, trẻ sẽ lơ mơ, hôn mê hoặc gồng giật.
Bác sĩ Đăng cho hay, bệnh được điều trị bằng cách xác định trẻ bị rối loạn chuyển hóa chất nào thì loại chất ấy từ thực phẩm hoặc dùng các chất thay thế. Cũng có thể dùng các loại thuốc có khả năng sản xuất enzym vốn mang chức năng chuyển hóa.
TS. BS. Vũ Tề Đăng khuyên: "Khi sinh bé đầu mà trẻ tử vong với dấu hiệu do RLCHBS, sản phụ nên đến bệnh viện tuyến trên để sinh và cảnh báo rõ với bác sĩ để cách ly sữa ngay sau báo cho bác sĩ biết”.
Theo BS Đăng, đây là vấn đề cần được Chính phủ và toàn xã hội quan tâm, bởi tỉ lệ trẻ bị chứng RLCHBS là lớn.
Được biết, liên quan đến căn bệnh này, hiện có Dự án “Nâng cao nhận thức về chẩn đoán và điều trị một số rối loạn chuyển hóa bẩm sinh giai đoạn 2014-2018” do Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em, Bộ Y Tế, Bệnh viện Nhi Trung ương với sự hỗ trợ hợp tác của công ty Mead Johnson Nutrition Việt Nam thực hiện. Trong năm 2014, Dự án đã tập huấn cho hàng trăm bác sĩ từ các bệnh viện trong khắp cả nước và cứu sống 32 trẻ mắc bệnh.
Theo TS.BS. Lê Thanh Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung Ương: “Điều đáng lo ngại nhất của bệnh là việc chẩn đoán trong giai đoạn thai kì và khi chào đời gần như không thể. Trẻ sinh ra không có biểu hiện gì cho đến khi bắt đầu tiếp nhận các chất dinh dưỡng từ bên ngoài. Điều này là nguyên nhân khiến bệnh được phát hiện muộn và hầu hết đều không thể được cứu sống. Vì vậy, tôi mong muốn dự án được nhân rộng trên phạm vi cả nước nhằm giúp cho các em mắc phải chứng RLCHBS được chẩn đoán và điều trị sớm”.
Còn Bà Lưu Thị Hồng, Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em, chia sẻ: “Dự án này thể hiện chức năng quản lý nhà nước về các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng sống của trẻ em Việt Nam, ngành Y tế Việt Nam đồng thời mang ý nghĩa xã hội, nhân văn cao cả”.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Hãy là người đầu tiên đưa ra ý kiến cho bài viết này!

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Tiêm vắc xin Covid-19  /// ẢNH: ĐỘC LẬP

Lưu ý về sử dụng thuốc hạ sốt sau tiêm chủng

Trước ý kiến phản ánh của một số người về hiện tượng “có cảm giác mệt mỏi, bồn chồn sau tiêm vắc xin Covid-19”, một chuyên gia của Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia chia sẻ, theo thông báo của nhà sản xuất, sau khi tiêm vắc xin có thể gặp dấu hiệu mệt mỏi, bồn chồn.