Ai giám sát thu phí BOT ?

12 Thanh Niên
Câu chuyện một cổ đông của dự án BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ tố cáo công ty thiếu minh bạch trong công bố thông tin thu phí phần nào hé lộ góc khuất của việc thu phí BOT hiện nay.
Cổ đông không tin vào sự minh bạch trong thu phí ở trạm Pháp Vân - Cầu Giẽ  /// Ảnh: Ngọc Thắng Cổ đông không tin vào sự minh bạch trong thu phí ở trạm Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ảnh: Ngọc Thắng
Cổ đông không tin vào sự minh bạch trong thu phí ở trạm Pháp Vân - Cầu Giẽ
Ảnh: Ngọc Thắng
Tham gia đầu tư dự án BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ với tư cách một trong những cổ đông sáng lập, Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 1 (Cienco 1) nắm 18% vốn trong Công ty CP BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ (MPC), 2 nhà đầu tư còn lại là Phương Thành 17% và Minh Phát 65%. Tuy nhiên, lãnh đạo Cienco 1 cho biết không được cung cấp đầy đủ và minh bạch thông tin về kết quả thu phí, dù là thành viên HĐQT và đã nhiều lần có văn bản gửi đến Công ty BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ đề nghị phối hợp tổ kiểm tra thu phí tại dự án nhằm minh bạch về tài chính nhưng không được chấp thuận.
Ngăn cản lắp phần mềm đếm xe
Theo Cienco 1, việc thu phí tại dự án có nhiều điểm chưa hợp lý. Cụ thể, tuyến đường có mật độ phương tiện cao, doanh thu phí hằng tháng trung bình 35 tỉ đồng, đặc biệt tháng 2.2016 là tháng Tết Nguyên đán, phương tiện đông hơn nhưng lượng phí thu được lại thấp hơn những tháng bình thường. Để tự giám sát, Cienco 1 ký hợp đồng với một doanh nghiệp xây dựng phần mềm nhằm lắp đặt thiết bị giám sát lưu lượng xe, tự động nhận diện biển số, chủng loại xe (kết nối dữ liệu của Cục Đăng kiểm VN), từ đó tự động tính ra số tiền thu về hằng ngày. Thế nhưng, khi đem hệ thống này ra lắp đặt thì bị ngăn cản.
Trước việc cổ đông tố cáo công ty khuất tất, thiếu minh bạch, Bộ GTVT đã yêu cầu Tổng cục Đường bộ VN kiểm tra việc thu phí tại dự án. Trả lời Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Huyện, Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ, cho hay qua kiểm tra, MPC đảm bảo công khai, minh bạch trong giấy tờ, doanh thu. Ông Huyện cũng cho rằng, việc tố cáo là nội bộ của nhà đầu tư, tổng cục không can thiệp. Trường hợp không đồng thuận được Cienco 1 có quyền đưa đơn kiện ra tòa.
Ai giám sát thu phí BOT ? - ảnh 1
Thu kiểu xé vé đếm tiền như hiện nay vẫn có thể xảy ra hiện tượng ăn gian của nhân viên thu vé, hoặc gian lận khi chuyển từ nhân viên về công ty, từ công ty về ngân hàng... Chỉ khi thu phí không dừng, tiền thu được vào tài khoản ngân hàng thì mới minh bạch được số liệu
Ai giám sát thu phí BOT ? - ảnh 2
Ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN
Đại diện Cienco 1 vẫn bảo lưu quan điểm nghi ngờ việc thu phí thiếu minh bạch khi “một cổ đông sáng lập lại không được tiếp cận số liệu, không được kiểm tra, giám sát”. “Cienco 1 vẫn sẽ lắp đặt camera để tự giám sát nội bộ. Đây là vấn đề minh bạch giữa các nhà đầu tư, cũng như để trả lời cho các cổ đông trong chính Cienco 1. Chúng tôi là thành viên HĐQT mà không được tiếp cận hồ sơ thì ai được tiếp cận”, đại diện Cienco 1 đặt vấn đề.
Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, hợp đồng BOT dự án Pháp Vân - Cầu Giẽ nêu cuối mỗi quý MPC phải có báo cáo chi tiết về doanh thu phí bao gồm lưu lượng xe, chủng loại xe từng ngày với Tổng cục Đường bộ, Bộ GTVT. Nhưng việc báo cáo thường chỉ đưa ra số liệu chung chung về doanh thu, ngay cả với cổ đông sáng lập công ty. Về vấn đề này, ông Phạm Văn Khôi, Chủ tịch HĐQT Công ty MPC, nói số liệu chi tiết “các bộ phận bên dưới” công ty sẽ nắm được, nhưng bản thân thành viên HĐQT cũng chỉ nắm các số liệu khái quát. Theo ông Khôi, Cienco 1 có thể tự thực hiện việc đếm xe, từ hôm nay (15.5), MPC sẽ áp dụng thu phí không dừng.
“Xé vé đếm tiền” dễ gian lận
Khi cổ đông công ty cũng không tin vào sự trung thực trong con số công bố, câu hỏi đặt ra là ai sẽ giám sát việc thu phí để biết nhà đầu tư có trung thực trong thu phí hay không, qua đó xác định doanh thu phí của nhà đầu tư và tính toán lại thời hạn thu phí?
Hiện tại, các dự án BOT giao thông trên quốc lộ đều được Bộ GTVT quyết định từ xây dựng đề xuất các dự án, lựa chọn nhà đầu tư, thẩm định, phê duyệt và công bố, ký kết hợp đồng, quản lý, triển khai xây dựng, xây dựng phương án tài chính bao gồm mức thu phí hoàn vốn và thời gian hoàn vốn của từng dự án. Về nguyên tắc, 6 tháng sau khi dự án hoàn thành, nhà đầu tư sẽ phải quyết toán lại dự án, căn cứ vào tổng mức đầu tư đã được quyết toán mới tính ra thời hạn thu hồi vốn chính thức (có thể rút ngắn hơn vài năm so với thời gian thu phí dự toán trong hợp đồng BOT ban đầu). Tuy nhiên, những gì mà người dân được biết đến nay vẫn chỉ là thời gian thu phí hoàn vốn (tạm tính) ban đầu của các dự án, mà không hề được biết tổng mức đầu tư chính thức của từng dự án, cũng như thời hạn thu phí thực tế, mức thu và lộ trình tăng phí…
Theo TS Phạm Sanh, chuyên gia giao thông, việc không minh bạch từ nội bộ với nhau cho thấy sự thiếu minh bạch của nhà đầu tư dự án. “Từ câu chuyện ở Pháp Vân - Cầu Giẽ, sự thiếu minh bạch trong thu phí phải đặt ra với nhiều dự án BOT khác. Vấn đề về phí do Bộ Tài chính quản lý, nhưng với tư cách được giao ký hợp đồng BOT với nhà đầu tư, Bộ GTVT cần giao cho một cơ quan song song với giám sát việc thực hiện hợp đồng là giám sát thu phí thông qua phần mềm, tùy theo lượng thu phí nhiều hay ít để tính toán rút ngắn hay kéo dài thời hạn thu phí cho hợp lý”, ông Sanh đề xuất.
Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN, bày tỏ không thực sự tin vào sự minh bạch trong thu phí. “Thu kiểu xé vé đếm tiền như hiện nay vẫn có thể xảy ra hiện tượng ăn gian của nhân viên thu vé, hoặc gian lận khi chuyển từ nhân viên về công ty, từ công ty về ngân hàng… Chỉ khi thu phí không dừng, tiền thu được vào tài khoản ngân hàng thì mới minh bạch được số liệu”, ông Thanh nói và cho biết đã nhiều lần kiến nghị Bộ GTVT yêu cầu các nhà đầu tư phải có biển công khai các thông số của dự án để người dân giám sát.
Ai giám sát thu phí BOT ? - ảnh 4Ảnh: Mai Hà
       
Phần mềm giám sát mới chỉ là... đề án
Liên quan đến những tố cáo khuất tất trong vấn đề thu phí BOT, PV Thanh Niên đã phỏng vấn Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường (ảnh).
Từ câu chuyện nội bộ tố cáo lẫn nhau tại dự án BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ, người dân đang đặt dấu hỏi về vấn đề minh bạch thu phí BOT hiện nay. Xin ông cho biết vai trò giám sát của Bộ GTVT như thế nào trong việc thu phí tại các trạm BOT?
Bộ GTVT đã giao cho Tổng cục Đường bộ kiểm tra việc thu phí tại Công ty BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ, kết luận kiểm tra cho thấy công ty này thu phí bài bản, báo cáo tài chính minh bạch với cổ đông, ngân hàng. Việc Cienco 1 có ý kiến thì bộ cho rằng thành viên trong HĐQT có quyền đấu tranh đến cùng, có thể mời tư vấn độc lập, dùng pháp luật để ràng buộc lẫn nhau. Bộ không can thiệp vì đây là chuyện nội bộ doanh nghiệp phải tự xử lý, cần thiết thì khiếu nại đến cơ quan cao nhất. Nhà đầu tư có trách nhiệm báo cáo doanh thu lên Bộ. Nói không minh bạch là không chính xác vì ngân hàng là đơn vị cho vay vốn luôn kiểm tra, giám sát trên sổ sách để đảm bảo khả năng thu hồi vốn.
Nhiều ý kiến cho rằng Bộ GTVT phải giám sát nhà đầu tư bằng phần mềm riêng, không thể thả nổi cho nhà đầu tư. Bộ đã tính tới điều này chưa, thưa ông?
Bộ đang giao cho Tổng cục Đường bộ xây dựng phần mềm kết nối hệ thống thu phí tại các trạm BOT, phần mềm điện tử này sẽ hoạt động tương tự hệ thống giám sát hành trình. Cụ thể sẽ gắn chip tại các trạm thu phí, truyền dữ liệu về hệ thống trung tâm của tổng cục gồm cả lưu lượng xe, chủng loại xe, tiền phí… Như vậy, 45 trạm thu phí đang hoạt động như thế nào đều sẽ giám sát được để minh bạch mức phí, doanh thu thu phí, tính toán thời hạn thu phí. Tuy nhiên, đây mới chỉ đang là đề án.
Trong lúc đề án đang được xây dựng, Bộ GTVT có lo ngại tình trạng thất thoát trong thu phí BOT hiện nay mà nhà nước không kiểm soát được?
Không có chuyện thất thoát phí được, trước đây thu phí 2 dừng thì có thể thất thoát phí, nhưng tới đây khi triển khai thu phí một dừng, ngân hàng giám sát thu phí thì không thất thoát được.
Mai Hà (thực hiện)

Bình luận 12

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Kim Chi

Kim Chi

Chính trong nội bộ người ta đã thấy sự bất hợp lý, thiếu minh bạch, rõ ràng, thế mà cơ quan QLNN lại phát ngôn giùm là họ bài bản, minh bạch? Việc này không chỉ là việc nội bộ DN, mà liên quan đến tiền của dân nộp phí (mức phí, thời hạn thu phí để trả lại vốn đầu tư), ông Thứ trưởng nói thế nghe không lọt lỗ tai.
Hoàng Long Phạm

Hoàng Long Phạm

Ok bạn ! tôi đồng ý với bạn. Tuy nhiên, tôi muốn bổ sung thêm như sau: Theo tôi thì việc quản lý giám sát mọi hoạt động kể cả việc thu phí đối với các dự án BOT là trách nhiệm của Bộ giao thông vận tải và Tổng cục đường bộ Việt Nam. Nên việc ông Huyện _ TCT và ông Trường Thứ trưởng trả lời như vậy là không đúng theo quy định pháp luật hiện hành và các văn bản quy định khác về lĩnh vực BOT trong giao thông vận tải. Tôi vô cùng thất vọng ngay tại thời điểm báo chí mới đăng tải về thông in này và ngay lập tức ông Tổng cục trường TCĐB đã len tiếng cho rằng: Việc thu phí là của nội bộ giũa các TV trong BOT. qua ý kiến này của ông Huyện đã thể hiện rõ có vấn đề trong quản lý nhà nước đối với các Dự án BOT thuộc Bộ GTVT bởi: Thứ nhất: Việc đầu tư và quản lý các dự án thuộc lĩnh vực do Bộ GTVT là thuộc trách nhiệm và quyền hạn của Bộ GTVT chứ không ai khác ngoài bộ này, nếu ông Huyện và vị lãnh đạo bộ này cho rằng không thuộc trách nhiệm của mình thì cần phải khẩn cấp xem lại trình độ chuyên môn vè quản lý của mình. Thứ 2: Càn phải hiểu rằng " Dự án BOT" hay cho dù là dự án thuộc hình thức nào đang hoạt động trên lãnh thổ Việt nam thì cũng bắt buộc phải tuân tHủ thực hiện đúng các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, đây là nguyên tẮc bất di bất dịch. Vậy thì tại sao ông Huyện và ông Trường là các lãnh đạo đứng đầu ngành GTVT lại không hiểu nguyên tắc này? Tôi xin hỏi 2 ông này một câu: Nếu trong quá trình thực hiện dự án này có ai đó lấy tiền hoặc làm thất thoát tài sản, tiền đầu tư dự án thì có bị điều tra, truy cứ trách nhiệm hình sự hay không ? "Bởi theo như ông Trường và ông Huyện thì việc Cienco 1 không đồng ý với việc đang diễn ra thì có quyền khởi kiện ra tòa" - Vậy căn cứ đâu để ông Huyện và ông Trường khuyến cáo đưa vụ việc ra tòa ? Giả sử có hành vi tham ô, tham nhũng đã và đang xảy ra tại dự án này thì sao ? Chắc là cũng khởi kiện phải không ông Huyện và ông Hồng Trường- Thứ trưởng Bộ GTVT ? Thứ 3: Theo tôi, không riêng gì Bộ GTVT nếu xét thấy mình chưa đủ năng lực và chuyên môn để quản lý một hình thức đầu tư mới thì không nên cho triển khai thực hiện, để khi xảy ra sai phạm thì lại đỗ lỗi: Do chuyên môn còn yếu kém và chưa có kinh nghiệm quản lý về một lĩnh vực đang còn mới mẽ. Tóm lại:Theo tôi thì: việc cho thành lập, hoạt động các Dự án, các loại hình kinh doanh mới lạ thì phải tuân thủ theo nguyên tắc: muốn đẻ con hoặc đẻ nhiều thì hãy xem khả năng mình có nuôi dạy được chúng hay không rồi hãy sinh? Đừng đẻ ra rồi để cho nó tự kiếm sống, tự tìm kế sinh nhai...
Khoa

Khoa

1. Khi các ông đưa ra ý kiến thì chẳng thấy các ông đưa ra các con số, các quy trình cụ thể nào cả mà luôn luôn là không có tiêu cực, không có sai trái mà chỉ là sai sót nhỏ (nếu có) kiểu như Quan Huyện ngày xưa xử án là ai cũng đúng chỉ có ai đúng nhiều, ai đúng ít thôi chứ chẳng có ai sai hết. Đến khi sự việc được công luận (không phải là cơ quan QLNN) phanh phui bằng các chứng cứ cụ thể thì các ông lại nói để nghiên cứu xem sai ở khâu nào chứ không kết luận vội vàng được.
2. Việc rõ như ban ngày là khúc Cầu Giẽ - Ninh Bình người ta phải làm đường từ đầu (từ khảo sát, đền bù đất, làm nền, làm đường...) người ta cũng thu 1.500đ/km trong khi đoạn đường Pháp Vân - Cầu Giẽ chỉ thảm lại mặt đường, đánh bóng các hạng mục tô vẽ cũng thu mức như vậy. Câu hỏi là các ông QLNN công bố cho dân chúng là thời gian thu bao lâu để hoàn đủ vốn cho chủ đầu tư? (ví dụ như TRạm thu phí Bắc Nội Bài biết là vô lý nhưng đến giờ họ vẫn thu đều như vậy tiền ấy vào đâu - những xe không đi vào đường 2 mới vẫn bị thu như thường).
3. Nội bộ cổ đông người ta bỏ tiền vào nên khi ảnh hưởng đến việc thu lại tiền đó họ rất nhạy cảm và phải có chứng cứ cụ thể họ mới lên tiếng công khai như vậy. Đến họ còn không được biết tiền của mình như nào thì mấy ông QLNN chẳng liên quan đến tiền túi của mình lại khẳng định là không sai - các ông được gì, mất gì khi phát ngôn?
pham phu Năm

pham phu Năm

Có gì ? vướng mắc hỏi Ông Đinh La Thăng sẽ rõ ? tại sao ? vì sao ?
MINH TÂM

MINH TÂM

Bộ đang giao cho Tổng cục Đường bộ xây dựng phần mềm kết nối hệ thống thu phí tại các trạm BOT, phần mềm điện tử này sẽ hoạt động tương tự hệ thống giám sát hành trình. Cụ thể sẽ gắn chip tại các trạm thu phí, truyền dữ liệu về hệ thống trung tâm của tổng cục gồm cả lưu lượng xe, chủng loại xe, tiền phí… Như vậy, 45 trạm thu phí đang hoạt động như thế nào đều sẽ giám sát được để minh bạch mức phí, doanh thu thu phí, tính toán thời hạn thu phí. Tuy nhiên, đây mới chỉ đang là đề án.
VÀ ĐỀ ÁN NÀY SẼ KHÔNG BAO GIỜ ĐƯỢC THỰC HIỆN
Minh

Minh

Bản thân người trong cuộc người ta đã theo dõi, nghi ngờ và đề nghị thì với chức năng quản lý Nhà nước ông phải xem xét cho thấu đáo rồi hãy nói chứ đừng phán bừa là "minh bạch, bài bản" vậy sao không cho Cienco1 lắp phần mềm giám sát. Cây ngay thì sợ gì.
TRONG NGUYEN

TRONG NGUYEN

thực tế các dự án BOT là do các nhà "đầu tư'' lập, cơ quan chủ quản dự án phê duyệt. Dự án do "nhà đầu tư" bỏ vốn ra lập thì ngoài mọi chi tiết được tính toán hết còn tính toán cả những dữ liệu trong tương lai (có thể xẩy ra hay không xẩy ra), áp dụng các văn bản không phù hợp... nhưng khi phê duyệt người ta không loại trừ những dữ liệu đó kể cả trong khi thực hiện, người ta cũng tính luôn. Do đó kinh phí trong các dự án BOT đội lên khủng khiếp. Cơ quan chủ quản lại luôn ủng hộ coi như một dự án được thực hiện để làm thành tích họ bất chấp những bất hợp lý...
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm