Nơi không trộm cắp, ăn mày

7 Thanh Niên
(TN Xuân) Trộm cắp và ăn mày bị coi là những hành vi đáng xấu hổ như nhau và ở đây, từ nhiều đời nay, người dân không ai lấy cắp của ai, cũng không ai đi ăn xin cho dù bị rơi vào tận cùng sự đói nghèo.

(TN Xuân) Trộm cắp và ăn mày bị coi là những hành vi đáng xấu hổ như nhau và ở đây, từ nhiều đời nay, người dân không ai lấy cắp của ai, cũng không ai đi ăn xin cho dù bị rơi vào tận cùng sự đói nghèo.

Một góc bản làng của người Mông ở Huồi Tụ
Một góc bản làng của người Mông ở Huồi Tụ
Nằm cách huyện lỵ Kỳ Sơn (Nghệ An) hơn hai chục cây số, nhưng trước đây để vào được Huồi Tụ phải mất vài ba giờ đồng hồ. Nay đường vào xã đã được rải nhựa, chạy xe máy chỉ mất cỡ 40 phút.
Nơi không trộm cắp, ăn mày  - ảnh 2
Ở đây, con cái từ nhỏ đã được cha mẹ, ông bà dạy rằng ăn trộm là hành vi rất xấu xa, không được làm. Ai trộm cắp sẽ bị dòng họ từ mặt cho đến khi thực sự biết hối cải mới cho gia nhập trở lại. Một người ăn trộm bị bắt thì cả bản, rồi lan ra cả xã, cả vùng biết và đều lên án
Nơi không trộm cắp, ăn mày  - ảnh 3
Già làng Lỳ Cha Giờ
Xưa đây là vùng đói nghèo nhất Nghệ An, nay đời sống người dân đã khá hơn nhiều. Cuộc sống chủ yếu vẫn dựa vào nương rẫy, nhưng nhiều nhà đã biết đầu tư nuôi bò, heo, gà đen để phát triển kinh tế. Người dân nhà nào cũng có xe máy, sắm được ti vi và những vật dụng hiện đại khác. Đời sống đã thay đổi, nhưng theo thầy Nguyễn Đình Hùng, giáo viên Trường THCS Huồi Tụ, cốt cách của người dân vẫn thế: trung thực và tự trọng. “Gắn bó với mảnh đất này, tôi bất ngờ khi ngộ ra nhiều giá trị văn hóa của người dân, khi soi mình vào đó, bản thân cũng phải học hỏi”, thầy giáo Hùng nói.
Già làng Lỳ Cha Giờ năm nay 78 tuổi nhưng còn rất khỏe, đi bộ thì khó ai địch nổi. Ông là chủ tịch xã về hưu, giờ làm Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Huồi Tụ. Ông nói, từ xa xưa, luật của các bản làng ở đây đã quy định rõ ràng: không được lấy trộm của người khác. Một quả chuối, quả dứa trên rừng đã có chủ rồi thì không được tự tiện hái ăn. Trường hợp đói quá, lỡ ăn rồi thì sau đó phải gặp chủ nhân của nó để xin được tha lỗi. Ở đây, mỗi nhà có một kho lúa để trong rẫy. Lúa là tài sản rất quý của người dân nhưng không cần ai trông coi, không cần khóa cửa vẫn không bị mất một hạt nào. Trâu, bò, heo, gà cứ thả rông thoải mái trong rừng nhưng cũng không bị ai bắt trộm. Xe máy của dân đi rừng, đi rẫy, để hai ba ngày bên đường cũng còn nguyên. “Ở đây, con cái từ nhỏ đã được cha mẹ, ông bà dạy rằng ăn trộm là hành vi rất xấu xa, không được làm. Ai trộm cắp sẽ bị dòng họ từ mặt cho đến khi thực sự biết hối cải mới cho gia nhập trở lại. Một người ăn trộm bị bắt thì cả bản, rồi lan ra cả xã, cả vùng biết và đều lên án”, già làng Giờ nói.
Theo già làng Giờ, từ xưa, các bản làng của người Mông đã hình thành luật tục quy định xử phạt nghiêm ngặt đối với người ăn trộm. Nếu ai ăn trộm mà bị bắt thì bản sẽ buộc người đó phải trả lại tang vật cho chủ và bị phạt tiền gấp đôi giá trị tài sản trộm được. Sau đó, người ăn trộm phải thế chấp một tài sản có giá trị hoặc món tiền rất lớn cho bản, do già làng giữ, đến khi nào người đó thực sự ăn năn hối cải, hứa từ bỏ thói trộm cắp thì mới được hoàn lại và được cộng đồng xóa án tích.
Phụ nữ Mông xuống chợ - Ảnh: Mai Thanh Hải
Phụ nữ Mông xuống chợ - Ảnh: Mai Thanh Hải
Luật tục ở đây còn quy định cha con, anh em, người thân trong dòng họ và cộng đồng phải có trách nhiệm đùm bọc, giúp đỡ nhau. “Ai để cha con, anh em mình bị đói là có tội với dòng họ. Người không may mắn, gặp hoạn nạn, đói kém thì anh em trong dòng họ và cộng đồng phải giúp đỡ, chia sẻ. Con cháu mồ côi thì ông bà, anh em ruột thịt phải cưu mang. Ai không làm được việc này sẽ bị lên án và bị dòng họ, dân bản bỏ rơi cho đến khi họ nhận ra lỗi và xin được tha thứ”, già Giờ kể.
“Ăn trộm, ăn xin là xấu hổ, ở đây không ai làm thế đâu” - già làng Lỳ Cha Giờ
“Ăn trộm, ăn xin là xấu hổ, ở đây không ai làm thế đâu” - già làng Lỳ Cha Giờ
Chính nhờ quy định rất nhân văn này nên ở nơi đây không ai rơi vào cảnh cùng đường khi gặp hoạn nạn để phải đi xin ăn. Ai ai cũng tâm niệm xin ăn là điều xấu hổ, cho cả người đi xin lẫn dòng họ của người đó.
Đại tá Nguyễn Văn Đề, Trưởng công an huyện Kỳ Sơn, người có nhiều năm gắn bó với vùng sơn cước này, cho biết huyện có 21 xã, gần 66.000 người nhưng mỗi năm, công an chỉ phải điều tra vài ba chục vụ trộm cắp, trong đó chủ yếu là do người dưới xuôi lên thực hiện. Ít trộm cắp là nhờ luật tục của các dân tộc ở đây đã điều chỉnh được hành vi của người dân, trở thành ý thức của cả cộng đồng, đặc biệt là đồng bào người Mông. Các luật tục của bản làng này rất văn minh.

Bình luận 7

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

VDF

Đúng như bài báo viết , người đồng bào dân tộc H Mong có ý thức rất văn minh và người dưới xuôi ta còn phải học . Khi còn công tác tại các địa bàn dân tộc H mông , tôi đã biêt người H mông có lòng tự trọng rất cao , gần như họ không bao giờ cãi nhau vì cãi nhau là có thể hai bên đến chết cũng không hỏi nhau. Có lần , anh bác sĩ quân Y nặng tiếng khi khám bệnh cho 1 người Hmong , sau đó bệnh nhân thà chết chứ không cần thuốc bác sĩ đó đưa. Anh em chúng tôi phải nhờ già làng xin lỗi họ .
Phố phường dưới xuôi văn minh đến đâu cũng cần được học các nét văn hóa văn mình cùa đồng bào dân tộc Hmong điều mà báo viết .

vu quang vinh

Các quan chức không tham nhũng , các đầy tớ của dân không nhũng nhiễu , luật pháp đầy đủ chặt chẽ chắc dưới xuôi ta dân cũng tốt như trên ngược .

Thúy

Ban nói cũng phải, nhưng còn chưa đủ. Nhớ lại miền xuôi ngày trước tệ nạn trộm cắp, hút xách rượu chè bê tha.... cũng rất it, vì trong làng cũng có lệ làng nghiêm khắc, có các trưởng họ lo giữ gìn danh dự cho tộc họ, mọi người đều có ý thức bảo vệ dòng họ và làng quê...

Andy Tran

Người Kinh chúng ta có quá nhiều thói xấu mà phải học người dân tộc đấy chứ. Hãy biết trân trọng và nhân rộng những nét đẹp văn hóa và nhân cách của các dân tộc thiểu số Việt Nam như người Nhật đã làm cho cả thế giới nể phục trong trận động đất và sóng thần vừa qua.

Lê Anh Dũng

Bài báo gợi cho chúng ta nhiều suy nghĩ, tại sao xã hội vẫn còn những hiện tượng đáng xấu hổ như trộm cướp, giết người man rợ, tham nhũng, lãng phí, gia đình tan vở vì những mâu thuẩn, đố kỵ .Truyền thống dân tộc ta luôn đề cao nhân nghĩa, đùm bọc, cưu mang, nhưng trong tiềm thức vẫn tồn tại những suy nghĩ đố kỵ nhau, nên đâu đó vẫn còn những hành động càn quấy.Người Singapore nổi tiếng là sạch sẽ, hiện đại, người Nhật can đảm, ý thức kĩ luật cao, ta học cái tốt của họ là hợp lẽ. Tuy nhiên, ở một vùng bản làng Mông Huồi Tụ heo hút của VN lại có một nếp sống văn minh đậm đà bản sắc nhân văn, nhân đạo và một tinh thần thượng tôn pháp luật đáng nể...Có lẽ trong các phong trào xây dựng nếp sống văn hóa, xây dựng nông thôn mới, xây dựng thành phố đẹp, văn minh, chúng ta cần học hỏi ngay cách làm của bản Mông nầy.Nếp sống mới không phải là khẩu hiệu mà nó phải xuất phát từ danh dự, ý thức công dân.

Văn Chương

"Nước sông sạch vì có nước suối trong". Bạn cứ làm sạch đầu nguồn thì sẽ thấy nước trong.
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Thầy giáo Sùng Thào Chinh, giáo viên điểm trường Tà Chử (Phình Hồ, Trạm Tấu) 44 tuổi nhưng vẫn say mê trong buổi dạy hoạt động ngoài trời cho trẻ	 /// Ảnh: M.T.H>

Thầy trông trẻ trên non cao: Người ở Háng Gàng

Ngày đầu tiên lên lớp của 2 thầy giáo mầm non, giống như… ngày hội bởi bà con trong bản Háng Gàng kéo nhau đứng ngồi chật khoảnh sân điểm trường. Ai cũng bảo: 'Úi! Đàn ông người Mông... làm thế này là không được đâu'.