Còn đâu tiếng cuốc kêu!

0
Nhiều người xem bẫy cuốc là một thú vui tiêu khiển, nhưng cũng có nhiều người bẫy loại chim này để mưu sinh. Điều đáng lo ngại là với kiểu bẫy bắt để kinh doanh, chim cuốc ngày càng vơi dần...  Nghe đọc bài

Từ một thú chơi công phu...

Hồi nhỏ, ông Năm Hạnh (xã Hòa An, huyện Phú Hòa) thường theo cha và những người trong xóm đi bẫy cuốc. Từ đó, ông đam mê loài chim này. Đến nay đã 62 tuổi, nhưng trong nhà ông không bao giờ vắng tiếng kêu của chim cuốc, lúc nào cũng có vài ba con. Ông Năm Hạnh cho biết: “Chim cuốc bẫy được đem về nuôi đa số đều chết, nên muốn có con cuốc mồi để đi bẫy thì phải nuôi nó từ nhỏ hoặc mua lại của người khác đã nuôi sẵn”. Ở Phú Yên hiện chưa có nơi nào bán cuốc con giống, muốn mua phải vào Ninh Hòa (Khánh Hòa) hoặc ra Tây Sơn (Bình Định); Mộ Đức, Đức Phổ (Quảng Ngãi)... “Cách đây 4 năm, tôi ra Mộ Đức mua một cặp cuốc con sáu tháng tuổi với giá 600.000 đồng đem về nuôi. Sáu tháng sau, tôi dùng chúng làm cuốc mồi để đi bẫy. Vừa rồi có người đến mua một con với giá 1,4 triệu đồng”, ông Hạnh kể.

Cũng theo ông Năm Hạnh, để nuôi được con cuốc mồi hay không phải chuyện dễ. Một con cuốc mồi hay, ít nhất phải đạt được các tiêu chí, như: dạn, kêu tầm canh (kêu liên hồi, nghỉ, rồi kêu lại), khi cất tiếng kêu, các con cuốc khác nghe sẽ xông vào đá.

Còn đâu tiếng cuốc kêu! - ảnh 1

 Trang thiết bị nhử cuốc 

Ngày xưa chim cuốc nhiều, người ta thường dùng bẫy lỗ (còn gọi là bẫy càng) để bẫy cuốc. Chỉ cần một sợi dây và quan sát đường đi của chúng ở những bờ tre. Đào một cái lỗ sâu khoảng 5 - 7 cm, đường kính khoảng 7 cm ngay trên đường đi của chim cuốc. Một đầu sợi dây cột vào nhánh tre gần đó (đọt nhánh tre này khi kéo cung xuống, nó phải nằm ngay trên cái lỗ vừa đào), đầu kia thắt vòng theo kiểu thắt cổ chó và đặt vòng dây này xung quanh cái lỗ vừa đào. Bên trong cái lỗ, dùng một chiếc que xuyên thủng con dế rồi cắm xuống lỗ, đồng thời chiếc que này cột dính vào cái vòng kia. Khi con cuốc mổ con dế ăn, thì chiếc que kia bật lên và chiếc vòng thắt cổ chó sẽ thít cổ con cuốc lại. Bẫy lỗ thường chỉ thít cổ con mồi, nhưng cũng có khi dính chân. Tuy nhiên đi bẫy cuốc bằng bẫy lỗ ít thú vị hơn bẫy lồng.

Ông Trương Văn Tốc (ở cùng xã với ông Năm Hạnh) cho biết: “Bẫy lồng rất thú vị, nó giống như đi gác cu vậy. Song, chiếc lồng dùng để bẫy cuốc nó khác hơn chiếc lồng bẫy cu gáy. Cũng che chắn lá cây hoặc bằng vải bao bọc xung quanh lồng, cũng có màn rập..., nhưng chiếc lồng bẫy cuốc có đến hai rập ở hai bên. Ông Tốc giải thích: “Con cu gáy rất nhát, khi áp sát vào cu mồi, nó thường bay lượn xung quanh, tìm những nhánh cây mà đậu. Do đó, trong màn rập, người ta thường dùng nhánh cây. Còn chim cuốc thì khi nghe cuốc mồi kêu, cuốc đồng sẽ áp sát lại và xông vào đá, nên tấm đan có diện tích càng lớn càng tốt. Người đi bẫy mê nhất là lúc đặt bẫy xong, ngồi rình, khích cho cuốc mồi kêu “cu-ốc... cu-ốc”, cuốc đồng nghe, tìm đến, lượn mấy vòng rồi xông vào đá... sập bẫy. Niềm đam mê này khiến nhiều người quên ăn, bỏ ngủ. Ông Tốc mê bẫy cuốc còn hơn xem chọi gà, thường thường vào độ khoảng 8 - 9 giờ sáng là ông mang bẫy đi và có khi đến 4 giờ chiều mới về đến nhà, nhịn ăn và bỏ luôn cả giấc ngủ trưa.

Còn đâu tiếng cuốc kêu! - ảnh 2

  Chim cuốc dính lưới 

Người ta có thể bẫy cuốc quanh năm, mùa nào cũng được; song bẫy hiệu quả nhất là mùa hè, thời gian này là mùa sinh sản của chim cuốc hoặc từ mùa đông đến mùa xuân, vì thời điểm này con cuốc ngoài đồng rất sung nên háu đá. Một ngày có thể bẫy được từ 5 - 10 con. Đa số cuốc bẫy được đem về làm thịt, vì nuôi chúng không sống được.

Đến “công nghệ” bẫy cuốc!

Chúng tôi tìm đến nhà anh Nguyễn Văn Tám ở xã Bình Kiến, TP Tuy Hòa để tìm hiểu về công nghệ bẫy cuốc bằng lưới. Anh Tám giới thiệu sơ qua những dụng cụ cần thiết cho một chuyến giăng bẫy: một tấm lưới dài 30m, cao 4m; ba cọc tre để giăng lưới, mỗi cọc dài khoảng 6m; 4 chiếc chuông tự chế (giống như chuông người ta bán cà-rem) dùng để mắc vào lưới, sẽ phát ra tiếng kêu khi cuốc dính lưới; đèn pin, bình ắc-quy, máy cassette độ lại với bộ phận khuếch đại âm thanh, kèm theo loa công suất lớn và những cuộn băng cassette ghi âm tiếng kêu của chim cuốc...

Anh Tám hẹn chiều đến nhà sẽ cho chúng tôi “theo một chuyến bẫy cuốc”. Khoảng 18 giờ xuất phát, đi cùng với chúng tôi còn có anh Thanh, gần nhà anh Tám. Nơi chúng tôi giăng bẫy là khu vực rừng dương phòng hộ ven biển ở xã Bình Kiến, TP Tuy Hòa. Đến nơi khoảng 19 giờ, chọn một khoảng đất trống, chúng tôi bắt đầu giăng bẫy. Vì trời êm gió nên chỉ cần hai cọc tre. Lưới được giăng cách mặt đất khoảng 0,7m và giăng theo kiểu như lưới bóng chuyền. Cách bẫy khoảng 10m, dựng tạm cái chòi nhằm đề phòng trời mưa, đặt máy cassette ở đây và kéo sợi dây điện ra giữa tấm lưới để nối loa... “Tùy theo địa thế, hướng gió, độ dài của lưới và hướng đi của chim mà ta giăng lưới theo đường thẳng hoặc theo hình chữ L. Thường thì giăng vuông góc với hướng gió và hướng đi của chim” - anh Tám giải thích. Xong công việc, chúng tôi tập trung vào chòi và mở máy. Tiếng kêu “cu-ốc... cu-ốc” từ chiếc loa phát đi rất xa. 

Còn đâu tiếng cuốc kêu! - ảnh 3

 Thịt cuốc trở thành mồi nhậu

Chúng tôi ngồi trong chòi hút thuốc, trò chuyện, bỗng có tiếng kêu leng keng, anh Thanh vừa chạy vừa nói với lại: “Có chim mắc bẫy...”. Đây là con cuốc dính bẫy đầu tiên, lúc đó đã hơn 12 giờ khuya. Thỉnh thoảng lại có tiếng kêu leng keng từ những chiếc chuông... Vì cuối mùa chim di trú nên đêm nay chúng tôi bắt không được nhiều. Anh Tám kể, cách đây hơn một tháng, nhóm của anh giăng bẫy cũng ở địa điểm này, có đêm gặp luồng chim đi, bắt gần cả trăm con. Đa số là chim cuốc, ngoài ra còn bắt được cả vạc, cò, ấp muỗi, cú mèo... Số chim đánh bắt được mang về làm thịt, nếu số lượng nhiều thì đem ra chợ hoặc đến những quán nhậu bán với giá khoảng 8.000-10.000 đồng/con. Theo anh Tám thì bắt đầu vào mùa đông, chim cuốc từ phương Bắc di trú vào Nam để tránh rét. Đồng thời mùa biển động, các loài chim ở ngoài các đảo di trú vào đất liền. Nắm được đặc điểm này mà cánh thợ bẫy chim “hành nghề” đúng vào thời điểm chim di trú.

Không biết đến ngày nào đó chim cuốc được xếp vào Sách đỏ Việt Nam, nhưng với kiểu đánh bắt thế này, sau những mùa chim di trú, số lượng chim cuốc còn lại hẳn sẽ vơi đi nhiều lắm! Trên đường cùng những người giăng lưới cuốc trở về, chúng tôi cứ phân vân mãi. Liệu rồi những người như ông Tốc, ông Hạnh... có còn tìm thấy niềm đam mê từ chim cuốc nữa không? 

Chim cuốc, tên Việt Nam là cuốc ngực trắng; tên khoa học là Amaurornis phoenicurus chinensis; họ gà nước Rallidae; bộ sếu Gruiformes; nhóm chim, lưng và cánh có màu nâu sẫm, phía dưới cổ đến bụng lông trắng, đuôi ngắn lông nâu đen, trọng lượng khoảng ba, bốn trăm gram, thường sống ở những vùng đất ngập nước, trong các lùm cây, bụi rậm, bờ tre, kiếm ăn ở các bờ ao, bờ sông, ruộng lúa, nơi có đầm nước, hồ sen hay những đám cỏ mọc rậm rạp, thức ăn chủ yếu là các loại côn trùng, cá nhỏ, các loài nhuyễn thể, nhái, cào cào, hạt cỏ, lúa... Chim cuốc bơi lặn rất giỏi và chạy, lủi rất nhanh nên người ta hay gọi “nhanh như cuốc lủi”. Mùa sinh sản chim cuốc bắt đầu từ tháng tư, đây là thời điểm mà những cánh đồng lúa vừa mới gặt xong, thức ăn rất dồi dào.

Đức Huy - Ngọc Chung

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Việc 'săn ve' thường diễn ra vào buổi tối /// Ảnh: Hoàng Giáp

Săn đêm 've sầu thoát xác'

Vài năm trở lại đây, nhộng ve sầu (hay gọi 've sầu thoát xác') tại Bình Phước trở thành món đặc sản độc và lạ của nhiều người cũng như nhà hàng, quán nhậu. Và cánh 'thợ săn' ve sầu xuất hiện ngày càng đông.
Tre “khổng lồ” tại nóc Long Riêu (thôn 3, xã Trà Nam, H.Nam Trà My, Quảng Nam) /// Ảnh: Mạnh Cường

Kỳ thú tre khổng lồ

Thủ phủ của sâm Ngọc Linh như Nam Trà My (Quảng Nam) không chỉ có sâm. Nơi đây còn có nhiều 'kỳ hoa dị thảo' khác, thậm chí có giống tre khổng lồ mà người dân quen gọi là tre 'Thánh Gióng'...
Căn nhà của đại úy Vẹn, nhìn từ quốc lộ 91C /// Ảnh: Mai Thanh Hải

Người miền Tây giữ biển Đông Nam

"Mình làm bộ đội thì phải bảo vệ đất nước, bảo vệ nhân dân giữ thanh danh cho quân đội, gia đình. Nghe đâu, cả tỉnh Sóc Trăng này có mỗi mình nó làm thuyền trưởng tàu hải quân".
Hàng chục con bạc tập trung tại các sòng tài xỉu /// ẢNH: TRẦN TIẾN - TIỂU THIÊN

Vượt biên đánh bạc

Thời gian gần đây, con bạc từ nhiều tỉnh thành Việt Nam kéo nhau qua casino Bosmon ở Campuchia đánh bạc.