Tìm lối ra cho kinh tế Việt Nam - Kỳ 12: Tái cơ cấu một cách đồng bộ

0 Thanh Niên Online

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế trong loạt 4 bài gửi tới Báo Thanh Niên đã phân tích rất sâu, cụ thể về tầm quan trọng của nguồn nhân lực cho mô hình phát triển kinh tế mà Việt Nam đang hướng tới.

Tìm lối ra cho kinh tế Việt Nam - Kỳ 12: Tái cơ cấu một cách đồng bộ

>> Kỳ 11: Chọn nông nghiệp là mũi nhọn

Đây chỉ là một trong rất nhiều nội dung được đầu tư nghiêm túc, đầy tính xây dựng mà các chuyên gia, học giả, doanh nghiệp, đại diện cơ quan quản lý, người dân... gửi tới Báo Thanh Niên với mục đích hiến kế cùng chuyên đề Tìm lối ra cho kinh tế Việt Nam đăng liên tục 2 tuần nay.

Không thiếu nhiệt huyết

Theo TS Nguyễn Minh Phong, một trong những nguyên nhân thực sự của tình trạng trì trệ của nền kinh tế hiện nay bắt nguồn từ khuyết tật của bộ máy, ở chất lượng nguồn nhân lực nói chung và cả từ những con người nắm giữ những vị trí cụ thể. Nói cách khác, chất lượng nguồn nhân lực hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu cả về lao động, quản lý cũng như nghiên cứu khoa học theo yêu cầu tái cấu trúc kinh tế từ mô hình phát triển bề rộng sang bề sâu. Vì vậy, sẽ thiếu hiệu quả nếu không đề cập tới vấn đề nguồn nhân lực khi tiến hành tái cấu trúc nền kinh tế.

Từ góc độ người trong cuộc, là chủ thể trong môi trường kinh doanh, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ trong loạt bài gửi tới Báo Thanh Niên đã đề xuất 3 nhóm ngành chiến lược mà Việt Nam nên chú trọng đầu tư để tạo đột phá cho nền kinh tế. Nhóm ngành nền tảng là nông nghiệp - dưỡng sinh, đây là nhóm ngành Việt Nam vừa có lợi thế, có truyền thống và thế giới đang rất cần với nhu cầu ngày càng cao về lương thực và sức khỏe. Thứ 2 là nhóm hấp thu gồm công nghiệp chế biến cao và năng lượng; dịch vụ vận chuyển và cơ sở hạ tầng, thương mại và tài chính. Cuối cùng là nhóm "phát triển" gồm các ngành nghề tương lai thế giới cần mà Việt Nam cũng có nền tảng rất mạnh như công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, du lịch và dịch vụ theo hướng kinh tế xanh.

Bên cạnh những nghiên cứu mang tính khoa học nói trên là rất nhiều đóng góp mộc mạc, gần gũi nhưng đầy tính thực tế, có tầm nhìn, thể hiện tấm lòng tự tôn dân tộc của bạn đọc trên cả nước. Đó là đề xuất "Thế mạnh của ta là các cây truyền thống như xoài cát Hòa Lộc, quýt đường, quýt hồng... có phẩm chất tuyệt vời. Nên nghiên cứu để giúp nhà nông phát triển thay cho việc du nhập các giống xoài Đài Loan, quýt Orlando... Các giống này chỉ đạt về năng suất còn phẩm chất thua xa các giống của ta..." hay "VN hãy chọn nông nghiệp là ngành mũi nhọn giống như Thái Lan”.

Khác nhau về học vấn, địa vị, góc nhìn, cách tiếp cận vấn đề... nhưng có thể nhận thấy rất rõ, điểm chung của tất cả những đề xuất nói trên là nhiệt huyết, tấm lòng và niềm tin đối với nền kinh tế, với đất nước.

Tìm lối ra cho kinh tế Việt Nam

Không né tránh

Archimedes - nhà vật lý học lỗi lạc cần một "điểm tựa" để "nâng bổng trái đất" thì "Tìm lối ra cho kinh tế Việt Nam" đã có tới 2 "điểm tựa". "Điểm tựa" đầu tiên như phân tích trên, đó chính là nhiệt huyết và niềm tin của rất nhiều nhân sĩ, trí thức và người dân cả nước. Hay nói gọn lại, là sự đồng thuận trong xã hội với đề án tái cơ cấu kinh tế của Chính phủ. Điểm tựa thứ 2 là các giải pháp tháo gỡ những nút thắt, những khó khăn mà kinh tế Việt Nam đang gặp phải. Đó là kích tiêu dùng, giải ngân nhanh vốn đầu tư những tháng cuối năm để tháo tồn kho; xử lý nợ xấu, giảm lãi suất để "thông" vốn cho nền kinh tế; xác định ngành mũi nhọn dựa trên lợi thế của đất nước để đẩy mạnh thương hiệu hàng hóa Việt Nam trên bản đồ thế giới; nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp... trước những sóng gió kinh tế trong bối cảnh kinh tế trong nước hội nhập ngày càng sâu - rộng với nền kinh tế thế giới. Đây là những giải pháp cả tình thế và lâu dài được các chuyên gia kinh tế hàng đầu trong nước đề xuất trong loạt bài Tìm lối ra cho kinh tế Việt Nam.

Nhiệt huyết có, giải pháp có, vấn đề còn lại để đưa nền kinh tế ra khỏi tình trạng hiện nay là quyết tâm chính trị.

Một quyết tâm chính trị để xử lý các "quan hệ chéo" trong hệ thống ngân hàng của ta, nguyên nhân dẫn tới những rủi ro hệ thống cũng như tình trạng nợ xấu khiến vốn bị ứ đọng, gây đình đốn sản xuất. Một quyết tâm chính trị để thực hiện cuộc "đại phẫu" các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) theo hướng nâng cao năng lực quản trị, sức cạnh tranh và sự minh bạch. Muốn vậy, phải phá bỏ thế độc quyền, để các DNNN cạnh tranh lành mạnh với các thành phần kinh tế khác. Có cơ chế giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh và có đầu mối cụ thể để quy trách nhiệm khi có việc xảy ra.

Một quyết tâm chính trị để sử dụng hiệu quả, minh bạch vốn đầu tư công. Bởi xét cho cùng, nguyên nhân sâu xa của tình trạng lạm phát kéo dài của VN chính là do đầu tư dàn trải, lãng phí, thiếu hiệu quả trong đầu tư công. Đây chính là 3 "mặt trận" chính trong công cuộc "Tái cơ cấu nền kinh tế" mà Chính phủ đã lên kế hoạch hành động.

Không chủ quan duy ý chí hay để nhóm lợi ích chi phối

Một vấn đề không thể né tránh, không thể bỏ qua khi tiến hành các giải pháp tái cơ cấu là lợi ích nhóm và sự chi phối của nó. Lợi ích nhóm cản trở tái cơ cấu kinh tế, lợi ích nhóm hình thành trong quá trình tái cơ cấu... là những vấn đề đáng lo ngại và được quan tâm hiện nay. Thành hay bại trong công cuộc cải cách kinh tế, phụ thuộc rất lớn vào việc chúng ta có quyết tâm dẹp các nhóm lợi ích hay không. Bởi xét cho cùng, tái cơ cấu kinh tế nếu được thực hiện triệt để, sẽ đụng chạm tới các nhóm lợi ích. Hay nói thẳng ra là, cái chúng ta cần cải cách, không phải là một Vinashin, Vinalines cụ thể mà là một "Vina xin - cho" đã hoành hành, đục khoét ngân sách nhà nước trong nhiều dự án đầu tư công.

Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh: "Tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng... là nhiệm vụ rất lớn và phức tạp, đòi hỏi phải được triển khai thực hiện đồng bộ trong tất cả các ngành, các lĩnh vực trên phạm vi cả nước và ở từng địa phương, đơn vị cơ sở trong nhiều năm... Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách đầu tư phải có tầm nhìn xa, không bị "tư duy nhiệm kỳ”, tư tưởng cục bộ, bệnh thành tích, chủ quan duy ý chí hay "lợi ích nhóm” chi phối".

Trần Hoàng Ngân

Nguyên Hằng

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm