Niềm tin của người làm báo

7
Gần 16 năm qua, cùng với những yếu tố tích cực cho sự kết nối đa dạng trong thế giới phẳng nói chung, internet ngày càng tác động sâu sắc, đa dạng, phong phú, phức tạp, thậm chí xô bồ đến bữa tiệc thông tin của công chúng ở VN.

Gần 16 năm qua, cùng với những yếu tố tích cực cho sự kết nối đa dạng trong thế giới phẳng nói chung, internet ngày càng tác động sâu sắc, đa dạng, phong phú, phức tạp, thậm chí xô bồ đến bữa tiệc thông tin của công chúng ở VN.

Tất nhiên, không phải đợi đến kỷ nguyên internet mới có câu chuyện tin tức vỉa hè - tin tức chính thống, lề phải - lề trái, nhưng những màn hình tương tác giờ đây đã thành công cụ đơn giản, thông minh và lợi hại để mỗi giây, những công dân net có thể tải lên hàng tỉ byte thông tin.

Thế giới thông tin phân mảnh, thông tin "mã nguồn mở" dẫn đến sự khủng hoảng tâm lý tiếp nhận truyền thông; từng nơi, từng lúc là va chạm giữa phương tiện truyền thông cũ và mới. Dấu hiệu quan trọng của sự việc này là vấn đề niềm tin của công chúng: ai và những gì đáng tin cậy hơn: chuyên nghiệp hay nghiệp dư, các nhà báo hay blogger?

Các dịch vụ blog, các mạng xã hội như YouTube, Facebook, Twitter… giờ đây thành một kênh thông tin có biên độ, cường độ lớn. Xét về nhiều mặt, truyền thông xã hội đang cạnh tranh trực diện và mạnh mẽ với báo chí chính thống. Nhà báo chuyên nghiệp giờ đây không còn là người duy nhất và đầu tiên đưa tin. Sức mạnh của truyền thông xã hội ngày càng lớn hơn, tầm ảnh hưởng rộng hơn; bên cạnh yếu tố tích cực trong lan tỏa nhanh những thông tin bổ ích và có lợi cho cộng đồng, những tác hại do thông tin sai sự thật, bị bóp méo trên môi trường mạng xã hội cũng không hề nhỏ.

Đã có ý kiến cho rằng công chúng đang mất dần niềm tin vào báo chí; hoặc đang quay lưng với báo chí. Nhận định ấy xuất phát từ một số hiện tượng kỹ thuật, hiện tượng kinh tế trong nền công nghiệp báo chí ở một số nước tư bản hoặc một số hiện tượng truyền thông cá biệt ở VN.

Nhưng thực tế cho thấy, một số người đang chỉ trích báo chí trong nước vẫn hằng ngày đọc báo. Thông tin báo chí vẫn là món ăn tinh thần quan trọng của công chúng. Đó là niềm tin bất di bất dịch của người làm báo và bạn đọc.

Mỗi quốc gia có những cách riêng để quản lý, kiểm soát báo chí. Nền báo chí của từng nước có những đặc trưng khác nhau; khả năng tiếp cận công nghệ thông tin và truyền thông của từng nước cũng khác nhau. Nhưng không một nhà nước nào có thể từ bỏ vai trò là người bảo lãnh cho một nền báo chí khách quan, trung thực, độc lập với các lợi ích nhóm. Báo chí là công cụ hàng đầu để công chúng thực hiện quyền tiếp cận thông tin “chính thống” - hiểu theo nghĩa là thông tin được kiểm chứng theo những quy tắc nghề nghiệp được công nhận nhằm đảm bảo độ tin cậy, chính xác, công bằng và cân bằng - điều khiến báo chí khác hẳn về chất với những phương tiện truyền thông khác. 

Tất nhiên, thời đại số buộc báo chí phải thay đổi cách nói với công chúng truyền thông của mình. Sự thay đổi ấy không chỉ ở phương pháp tác nghiệp mà còn ở thiên chức phục vụ. Công nghệ đã giúp cho người làm báo hôm nay khả năng vô cùng phong phú để tương tác với công chúng, để làm tốt chức năng “diễn đàn của nhân dân”. Truyền thông xã hội là phát minh của nhân loại, báo chí chắc chắn sẽ phải có sự tiếp cận, tạo ra sự giao thoa vững chắc với nó để thu hút độc giả, để mời công chúng “cùng làm báo”.

Giữa đan xen nhiều gam màu của bức tranh truyền thông hôm nay, hơn lúc nào hết, báo chí chính thống, với thiên chức của mình, với nguyên tắc kinh điển về độ tin cậy, sự trung thực và đạo đức cần được phát huy nhiều hơn nữa trước yêu cầu sàng lọc và định hướng thông tin cho công luận.

Phan Văn Tú
 (Khoa Báo chí - Truyền thông - Đại học KHXH-NV TP.HCM)

Bình luận 7

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Đương Hình

Đương Hình

Xin cảm ơn tác giả Phan Văn Tú đã viết một bài báo rất hay và đã tặng cho bạn đọc một món quà quý giá nhân ngày Nhà báo Việt nam ( lẽ ra ngày hôm nay bạn đọc phải làm việc đó ) . Tôi rất thích những bài viết dạng này . Nó là sản phẩm của một người có chuyên môn thực sự . Ngắn gọn, súc tích và truyền tải được nhiều thông tin quan trọng,... Đặc biệt phần kết ( 3 câu cuối ) là một định hướng tuyệt vời cho những người làm báo .
Xin chúc các nhà báo luôn mạnh khoẻ, vượt qua mọi khó khăn , cám dỗ, không ngại bất cứ áp lực nào để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình .
Đỗ Quang Đán

Đỗ Quang Đán

Nghề báo là nghề đầy chông gai, nguy hiểm. Đi tìm chân lý, đi tìm sự kiện, đi tìm thông tin, muốn đi đến tận cùng mà cũng đâu có dễ. Trách nhiệm người phát ngôn ở các cơ quan, DN bận, đi vắng, báo chí tìm thông tin từ đâu? Nhiều khi sự thật chứng kiến trước mắt vẫn đợi người phát ngôn ư? Lòng tin của người làm báo thì không thiếu, nhưng lao vào điểm nóng cũng đâu có dễ. Cản trở báo chí tác nghiệp vẫn còn quá nhiều chuyện buồn kia. Nói gì về trách nhiệm công dân của báo chí, khi thông tin nhiều khi cứ bị bưng bít, bóp méo. Báo chí giờ quá nhiều, nhưng nhìn xem thông tin cứ như sao chép của nhau. Cứ kéo trên mạng xuống rồi theo ông nọ , bà kia vài lời chia sẻ là đẻ ra bài báo tướng dán trên báo đưa đi in thì ai đọc, chỉ tốn giáy mực thôi. Nhìn xem báo THANH NIÊN và TUỔI TRẺ sáng nào vừa ra là các báo khác đưa ngay lên mạng của báo mình, cứ như một sự nhanh nhạy cập nhật thông tin. Nói thể để thấy tình trạng làm báo salon, làm báo mì ăn liền đang làm hỏng báo chí, làm người đọc chán báo chí, các DN quay lưng với báo chí cũng là dễ hiểu. Đừng nói cuộc sống đa chiều, qua nhiều biến động mà sự định hướng lại bị các tòa soạn lỏng tay cứ dễ dãi sử dụng các tin bài kéo co , sao chép trên mạng thì ai đọc? Có Tổng giám đốc bức xúc: Mình chả gặp cô nhà báo đó bao giờ mà báo lại đưa cả ảnh và lời phát biểu từ năm trước lên báo có chết không? Vậy đó, báo chí cứ à ởi thế này thì quá nguy. Bạn đọc cậy trông gì? Các tờ báo có trách nhiệm luôn có đội ngũ phóng viên xông xáo mà cứ bị cóp bài, cóp tin như thế thì làm báo kiểu gì? Lòng tin của bạn đọc rất tuyệt vời. Đến các vị Quốc hội còn trông cậy vào thông tin từ báo chí mà vẫn còn những kiểu làm báo salon, cóp thông tin của đồng của đồng nghiệp quá trắng trợn như thế, rồi ký cái tên mình dưới mỗi bài viết không chút xấu hổ thì thật qua buồn thay!
BHHa

BHHa

Báo Thanh Niên được cái tui "khoái" là các bạn PV nhiệt tình , chịu khó lăn xả và dũng cảm khi được báo tin , không ngại đường xa để đi xác minh viết bài chính xác , đó là động lực đem lại niềm tin cho bạn đọc . Vẫn còn một số PV tờ báo khác "lười" cho nên bài viết ít có tính hấp dẫn .
Tịnh Tâm

Tịnh Tâm

Không ngoa khi cho rằng báo chí là quyền lực thứ tư sau các quyền hành pháp lập pháp và tư pháp, báo chí soi mói vào tận những ngóc ngách của cuộc sống để can đảm đưa ra ánh sáng mọi vấn đề của xã hội , hướng dư luận đến tột cùng của chân lý và công bằng, khai sáng dân trí cho phù hợp với nền văn minh của nhân loại, can đảm đấu tranh với sai trái, với mọi bất công xã hội dù điều đó đến từ đâu, từ kẻ có quyền lực tột đỉnh hay chỉ là người lang thang đầu đường góc chợ, đứng trên lập trường danh dự là nền tảng của người làm báo, cố gắng giữ cho ngòi bút thật ngay thẳng , trong sáng, tôi luyện sự can đảm, mạo hiểm dấn thân cho công lý và sự thật. Người làm báo là người của quần chúng, phải biết hy sinh quyền lợi cá nhân, không chịu bất cứ áp lực nào, ngoài áp lực của trái tim , khối óc và sự tiến bộ của xã hội.
Thủy Tiên

Thủy Tiên

Cảm ơn Báo TN, hôm nay ngày Báo chí - ngày ý nghĩa, tôi lại đọc được bài báo này của nhà báo Phan Văn Tú - một trong những nhà báo mà tôi mến mộ. Cảm ơn tác giả nhiều. Nhân ngày nhà báo kính chúc báo TN luôn vì công chúng mà phục vụ, luôn có những nhà báo đáng trân trọng như thế này...
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Niềm tin cạn dần

Niềm tin cạn dần

Một ngày sau khi Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Đức Chung khẳng định với cử tri TP.Hà Nội rằng Tổ chức Xúc tiến thương mại - môi trường Nhật Bản (JEBO) và Công ty cổ phần cải thiện môi trường Nhật Việt (JVE) đã thử nghiệm làm sạch sông Tô Lịch nhưng “chưa xin phép” và đề nghị 2 đơn vị này “nghiêm túc rút kinh nghiệm” thì JEBO đã gửi đi thông cáo kèm văn bản cho thấy, JEBO được “cho phép” việc thử nghiệm.
Không chỉ là chuyện mất tiền

Không chỉ là chuyện mất tiền

Chuyện mua bán thông tin cá nhân công khai tràn lan trên mạng, dư luận bức xúc nhiều năm nay nhưng chưa bao giờ được làm đến nơi đến chốn.
Vô cảm

Vô cảm

Vụ 13 ngôi mộ liệt sĩ không thấy hài cốt, chỉ là các túi ni lông đựng đất đá ở Bắc Kạn khiến chúng ta nhớ lại vụ 'cậu Thủy' trộm hài cốt khắp nơi để làm giả hàng trăm ngôi mộ liệt sĩ ở Quảng Trị.

Khi giáo dục cốt để kinh doanh

Khi giáo dục cốt để kinh doanh

Lãnh đạo các cấp trong ngành giáo dục đã xem học sinh như “khách hàng tiềm năng” để kinh doanh từ đồng phục, trang thiết bị dạy học, SGK, sách tham khảo, các chương trình giảng dạy tiếng Anh...

Chức năng mới

Trang tin tức cá nhân hoá dựa trên sở thích và thói quen của bạn.

Đóng