Phụ nữ nói về... phụ nữ

6
Trong tiết học về đề tài tôn giáo, khi nói về tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, các học viên được yêu cầu nêu vai trò, chức năng của phụ nữ trong đời sống xã hội người VN. Sau khi liệt kê các đầu dòng như: duy trì nòi giống, xây dựng kinh tế, là những chiến binh, giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc... tôi cả gan nêu thêm 'Thay mặt cha mẹ để… dạy dỗ  chồng nên người'.

Tuy nhiên, thực lòng mà nói, bỏ qua cái vỏ ngôn ngữ bông lơn, cà khịa đó, thì cái lõi thông tin của gạch đầu dòng kia hoàn toàn nghiêm túc. Giúp chồng thành công, lẽ nào đó không phải là một chức năng, một vai trò rất nổi bật đã mang tính truyền thống của người phụ nữ VN?

Khi tìm hiểu từ các nguồn tư liệu thì điều làm tôi thú vị và rất đáng tự hào là mặc dù chịu ảnh hưởng sâu sắc của đạo Khổng nhưng dễ dàng nhận thấy một đặc điểm rất rõ về người phụ nữ cổ truyền VN, đó chính là người phụ nữ chủ gia đình.

Không khó để tìm gặp những tiêu chí từ vượng phu, ích tử đến bình dân và dễ hiểu hơn: Những người thắt đáy lưng ong/Đã khéo chiều chồng lại khéo nuôi con… Không khó để tìm gặp trong kho tàng văn học dân gian những câu chuyện theo chủ đề: Gái ngoan dạy chồng, những đúc kết: Giàu nhờ bạn sang nhờ vợ, Gái ngoan làm sang cho chồng… nó khẳng định một điều, có một công việc, đúng hơn là một sứ mệnh luôn hiển hiện rờ rỡ trong tâm thức, trong đời sống tinh thần, trong kho tàng văn học nghệ thuật dân gian của người VN nhiều thế hệ, đó là người phụ nữ thì phải biết giúp chồng thành công. Rất nhiều thế hệ phụ nữ Việt thuộc nằm lòng những hình ảnh đã trở thành biểu tượng cho mình, đó là những con cò lặn lội bờ sông, quanh năm buôn bán ở mom sông… gắn với sứ mệnh gánh vác gia đình với những phẩm chất trung hậu, đảm đang, khiêm nhường, vị tha, hy sinh…

Một người bạn nước ngoài nói với tôi rằng anh ta rất thú vị và khâm phục thứ “quyền lực mềm” của những bà vợ Việt: Phụ nữ VN khi đi lấy chồng không bị đổi họ, nhưng tên tuổi họ thường ẩn đằng sau những tên chồng, tên con, tên cháu. Cho dù vậy, họ là những con người quyền lực thật sự trong gia đình. Họ nắm tài chính (kể cả nhận lương và giữ luôn thẻ ATM của chồng!). Không những thế, nhiều người còn đảm trách luôn gia sản và mọi công việc của cả dòng họ bên chồng. Người Việt có những từ để chỉ người vợ vô cùng sâu sắc và ý nghĩa: nhà tôi, mình, bạn đời. Riêng trong phạm vi này thì chỉ số dân chủ về giới của VN thuộc hàng… cao nhất thế giới.

Tuy nhiên, có một thực tế: Ngày càng có rất nhiều phụ nữ vì lo làm việc để tăng thu nhập, họ phải làm việc nhiều hơn, cạnh tranh bình đẳng với các đồng nghiệp kể cả nam giới, họ sẽ không thể dành nhiều thời gian lo cho chồng, con... Điều này khiến ông chồng cảm thấy khó chịu, thậm chí nảy sinh bạo lực gia đình. Rõ ràng, nếu vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình càng cao thì họ càng ít có cơ hội để đạt được bình đẳng giới. Cũng có một thực tế khác, nhiều phụ nữ vì nghiễm nhiên cho mình là chủ nên thay vì tự khẳng định sức mạnh của bản thân, họ chăm chăm quản lý, lục túi, giám sát và biến mình thành cai ngục của chồng.

Nhiều người nhận xét: Phụ nữ VN có thể bề ngoài không hẳn là mạnh nhưng lại có ảnh hưởng và quyền uy nhất định. Có lẽ vì vậy mà tín ngưỡng thờ Mẫu có một sức sống mạnh mẽ trong đời sống người dân Việt. Và cho dù có mang màu sắc bông lơn đến cỡ nào thì việc thay mặt cha mẹ vẫn không phải là để NUÔI - DẠY mà là DẠY - DỖ. Mối quan hệ được xây dựng từ tình yêu thương sâu sắc, nghệ thuật kết hợp tài tình giữa sự dịu dàng và mạnh mẽ. Một vẻ đẹp mang đậm bản sắc người phụ nữ VN.

Trần Thị Cúc Phương

Bình luận 6

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Tiên sinh Vũ

Tiên sinh Vũ

Kỳ thị giới là do ai? Theo tôi đa phần là do phụ nữ. Những bà mẹ trẻ hiện nay rất chìu con trai hơn con gái; rồi các bà nội, ngoại mong chờ con dâu sanh hạ cháu trai hơn là các ông. Việc nội trợ trong nhà (giặt giũ, cơm nước, rửa chén, bát,...) luôn được các mẹ giao cho con gái mà miễn cho con trai. Khi người chồng của mình ngoại tình thì các chị luôn hô hào "bình đẳng" theo kiểu "ông ăn chả, bà ăn nem" nhưng khi con trai có bồ nhí thì lại bảo con dâu "thôi bỏ qua đi con ạ, con trai mà,...". Khi trong cơ quan bỏ phiếu, các chị cứ nhè nhau mà gạch và để tên các anh nam trúng cử,... Do vậy, muốn thay đổi định kiến giới, vấn đề chính là từ người phụ nữ.
quỳnh

quỳnh

Bạn nói mạnh với phụ nữ quá, họ cũng chỉ là nạn nhân của một cái vòng luẩn quẩn mà thôi. Nếu cái xã hội nói chung này không đề cao nam giới thì phụ nữ đâu có bị cuốn vào đó, nếu không đẻ con trai, thì gia đình chồng coi thường, khi có con trai rồi thì cố gắng chăm bẵm cho nó hơn con gái là vì cái gì, mô hình chung phụ nữ vừa là nạn nhân, rồi sau đó biến thành nguyên nhân của cái vòng luẩn quẩn mà trong đó tư tưởng bao trùm, phổ quát đó là trọng nam khinh nữ
Minh

Minh

Tôn trọng và yêu thương nhau là yêu tố quyết định hạnh phúc gia đình chứ không phải ai hơn ai hay ai làm chủ ai.
mai pham

mai pham

tôi rất ấn tượng với bài viết; không bài xích ai, chỉ nêu một thực tế không thể phủ nhận; còn lại tùy vào từng trường trường hợp cụ thể của mỗi cá nhân, gia đình mà xử sự
Nguyễn Hoàng Lan

Nguyễn Hoàng Lan

Có khả năng dạy chồng mà sao lại không biết dạy con trai nên người nhỉ?
Nguyễn Hoàng

Nguyễn Hoàng

Có thể bạn Nguyễn Hoàng Lan (Q.BT) có nhầm lẫn. Tác giả Trần Thị Cúc Phương này là đạo diễn của Đài PT-TH Đà Nẵng, nơi tôi công tác. Con trai chị là giảng viên đại học, đã làm xong cao học tại Đại học Westminster (London), con gái tốt nghiệp đại học và đã đi làm nên không thể nói “Có khả năng dạy chồng mà sao lại không biết dạy con trai nên người nhỉ?”, như thế sẽ làm cho nhiều người hiểu nhầm. Vả lại câu bình luận của bạn không đúng với nội dung bài báo đã nêu.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Báo cáo mới - trật tự cũ

Báo cáo mới - trật tự cũ

Giải pháp kiểu “ra văn bản” với “có văn bản” ấy thì đúng là chỉ duy trì được trật tự cũ đã là may, chứ làm sao có thể ra một trật tự mới văn minh như mong đợi.
'Ông' cầu đường chờ 'ông' cấp nước

'Ông' cầu đường chờ 'ông' cấp nước

Kịch bản 'ông' cầu đường chờ ông điện, ông viễn thông, ông cấp thoát nước tưởng chỉ có hàng thập niên về trước, ai ngờ lại tái hiện ngay tại thời buổi mà người ta chỉ cần nhấp chuột là có thể phối hợp xuyên biên giới.
Lá chắn của 'cát tặc'

Lá chắn của 'cát tặc'

Phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận “yêu cầu UBND H.Bắc Bình tổ chức kiểm điểm trách nhiệm các tổ chức, cá nhân, người đứng đầu huyện, xã”.
Ngành thuế đã thực sự quyết liệt?

Ngành thuế đã thực sự quyết liệt?

Năm 2019, nhiệm vụ trọng tâm mà ngành thuế đặt ra là thu hồi nợ đọng. Thế nhưng kết quả thật đáng buồn, tính đến hết 6 tháng đầu năm, nợ thuế vẫn tăng mạnh, lên tới trên 83.000 tỉ đồng, tăng hơn 7.000 tỉ đồng so với cuối năm 2018.