Quyền im lặng

2 Thanh Niên
Suy đoán vô tội - một trong những nguyên tắc trụ cột của tố tụng hình sự đã được ghi nhận trong 15 nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự VN, trong bản dự thảo bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi sẽ được QH thảo luận trong ngày hôm nay.

Suy đoán vô tội - một trong những nguyên tắc trụ cột của tố tụng hình sự đã được ghi nhận trong 15 nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự VN, trong bản dự thảo bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi sẽ được QH thảo luận trong ngày hôm nay.

Đây là tư tưởng pháp lý tiến bộ, với nội hàm, người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Nhưng quyền im lặng vốn gắn liền với nguyên tắc suy đoán vô tội, người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền chứ không phải có nghĩa vụ chứng minh là mình vô tội và nghĩa vụ chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan tiến hành tố tụng lại chưa được thừa nhận trong bộ luật này. Các chuyên gia đều cho rằng, quyền im lặng là một phương tiện quan trọng để hạn chế bức cung, nhục hình - nguyên nhân dẫn đến oan sai trong tố tụng hình sự.

Theo điều 229 bộ luật Tố tụng hình sự, nếu bị cáo không trả lời các câu hỏi thì HĐXX, kiểm sát viên, người bào chữa tiếp tục hỏi những người khác và xem xét vật chứng, tài liệu có liên quan đến vụ án. Điều luật này gián tiếp công nhận quyền được im lặng của bị cáo tại phiên tòa. Nhưng đối với người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam thì chưa có một quy định nào, dù chỉ gián tiếp đề cập đến quyền được im lặng như trên.

Trên thực tế, không hiếm trường hợp cơ quan tố tụng dùng nhục hình, mớm cung, ép cung, thậm chí cho rằng bị can, bị cáo không khai báo là ngoan cố chối tội và thành kiến với họ.

Không quy định quyền được im lặng của bị can, bị cáo trong các giai đoạn tố tụng, là khoảng trống pháp lý, tạo cơ hội cho một số cơ quan tố tụng có thể vận dụng sai nguyên tắc suy đoán vô tội.

Đã ghi nhận suy đoán vô tội như một nguyên tắc cơ bản thì cũng nên thiết kế các điều luật để thể hiện “quyền im lặng” của người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, bị can, bị cáo. Họ phải “được quyền không khai báo cho đến khi có mặt của người bào chữa, trừ trường hợp tự nguyện khai báo”.

 Trong các điều 40, 41, 42 và 43 của dự thảo về quyền của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có bổ sung quy định: người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền tự do trình bày lời khai, trình bày ý kiến. Nhưng để đảm bảo quyền con người được quy định trong Hiến pháp 2013 và nguyên tắc suy đoán vô tội như vậy cũng chưa đủ, cần phải quy định rõ: Người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền trình bày lời khai hoặc từ chối trình bày lời khai.

 Quy định “quyền im lặng” của người bị bắt, người bị tạm giam, tạm giữ, bị can, bị cáo không phải là tạo thêm rào cản cho quá trình điều tra, truy tố, xét xử mà ngược lại sẽ góp phần tích cực nâng cao nghiệp vụ điều tra, truy tố, xét xử của điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán. Đồng thời cũng nâng cao vị trí, vai trò của luật sư, trợ giúp viên pháp lý bào chữa, thực hiện đúng đắn chủ trương cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước.

Bình luận 2

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Uiui

Uiui

Titi nhầm rồi!
Chính vì cơ quan điều tra, V KS và thậm chí cả HĐXX thường có tư duy "suy đoán có tội" nên mới cần quy định "quyền im lặng" để bảo vệ bị can, bị cáo.
Chính việc quy định quyền này của bị can, song song với nguyên tắc "suy đoán vô tội" áp dụng khi xét xử bị cáo, sẽ buộc cơ quan điều tra, VKS phải thay đổi tư duy, thay đổi cách thức điều tra, xét hỏi. Không có những cái này thì còn lâu mới có chuyện cơ quan điều tra, VKS thay đổi tư duy như bạn mong muốn nhé!
TiTi

TiTi

Qui định quyền im lặng không quan trọng. Quan trọng là VKS và TAND có "chịu" truy tố và xét xử bị cáo khi họ im lặng hay không. Các bác không làm thực tế nên không rành, để được phê chuẩn quyết định khởi tố bị can của VKS là "trần ai lai khổ". KSV chỉ chăm chú vào lời khai của nghi phạm có nhân tội hay không chứ không chú ý tới chứng cứ khác có trong hồ sơ. Khi xét xử cũng vậy, Thẩm phán khi nghe bị cáo phản cung là đình phiên tòa, trả hồ sơ ngay chứ không quan tâm chứng cứ khác có trong hồ sơ. Vấn đề quan trọng nhất chính là thay đổi tư duy của KSV và Thẩm phán có "chịu" cho bị cáo im lăng hay không.

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Để có bữa ăn an toàn

Để có bữa ăn an toàn

Năm 1999 là năm đầu tiên phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm ở VN. Nếu tính cả tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm nay mới phát động thì tròn 20 năm.
Đừng để niềm tin pháp luật bị lung lay!

Đừng để niềm tin pháp luật bị lung lay!

Nếu hành vi của ông Linh không được xử lý kịp thời, rất có thể niềm tin đối với pháp luật trong công chúng bị lung lay; đồng thời làn sóng phẫn nộ của người dân cũng sẽ ngày càng gia tăng.
Tư duy 'chiến dịch'

Tư duy 'chiến dịch'

Ngày 16.4, lại một tính mạng vừa bị cướp đi sau khi nạn nhân bị tấm tôn của xe tự chế chở cồng kềnh cứa vào cổ.
Kẻ đạp ga, người đạp thắng

Kẻ đạp ga, người đạp thắng

Nếu cứ quản lý và chơi bóng theo ý mình và tồn tại các hành vi bạo lực và phi thể thao như thế thì sẽ khó tránh tình trạng “kẻ đạp ga, người đạp thắng”.