Tiếng Việt hổ lốn?

47
Việc tiếp thu một khái niệm bên ngoài sẽ kèm theo văn hóa gốc của chúng, vậy điều này có dẫn đến ngoại lai về văn hóa không? Làm sao giữ được mối liên hệ giữa tổ tiên và con cháu khi ngôn ngữ giữa họ không còn như nhau nữa?

Tiếng Việt hổ lốn? - ảnh 1
Kiểu dùng ngôn ngữ 'teen code' của giới trẻ gây sốc cho lớp người lớn tuổi - Ảnh mang tính minh họa

Tôi có một người bạn người gốc Tây Nam bộ nên ngôn ngữ đặc chất miền Tây, rất thú vị với những câu đặc trưng như: “đi dzìa”, “mình ên”… Bẵng mấy năm không gặp lại kể từ khi anh lên thành phố làm việc, ngôn ngữ anh giờ thay đổi lạ lùng, thêm nhiều từ mới như “ô kê em”, “hôm nay tao ốp (off), tụi bây đi cốc phi (coffee) với tao không”… Hỏi ra, anh bảo bây giờ nói chuyện không kèm thêm vài từ nửa Anh nửa Tàu người ta có mà khinh!

Nhưng đó chỉ là quan điểm cá biệt. Vì hầu hết trường hợp sử dụng câu thoại nửa Anh nửa Việt hiện nay là bởi tính thông dụng của nhiều từ tiếng Anh, chẳng hạn “laptop”, “smartphone”, “setup”… Những từ ngữ này có liên hệ nhiều đến thời đại thông tin mọi người đang sống.

Bên cạnh xu hướng này, một xu hướng khác đang phổ biến trong giới trẻ, lứa tuổi ham thích sự phá cách, tìm cái mới lạ, độc đáo. Đó là việc biến đổi những từ ngữ thường dùng thành một dạng khác: "nói nhịu", "viết nhịu" hay còn gọi là “teen code”.

Từ những thay đổi nhỏ mà người ngoài còn hiểu được như “biết rùi” đến những câu thực sự đánh đố người khác “gato” (ghen ăn tức ở), “kjh” (không gì hết). Chúng ta nghĩ gì? Nói một cách khách quan, sự biến đổi ngôn ngữ này không hề mới lạ. Dường như mỗi thời đại, lại có những từ ngữ đặc trưng ở thời đại đó.

Cách đây gần trăm năm, khi các cụ nhà ta đang sôi sục với phong trào u hóa, chẳng đã tiếp thu thêm những từ gốc Tây phương như “pê đan”, “coóc xê”, hay “mốt”… Dù biết vậy, nhưng đứng trước thực tế đó, nhiều người trong chúng ta vẫn có thái độ khác nhau, người lạc quan cho rằng sự biến đổi là tất yếu, ngôn ngữ không bao giờ đứng yên, đời sống hàng ngày luôn thay đổi buộc chúng ta phải sáng tạo để có từ ngữ mới phù hợp với chúng.

Tiếp thu những từ mới có nguồn gốc bên ngoài đã xảy ra hàng ngàn năm trong lịch sử ta, nhưng không vì vậy chúng ta đánh mất bản sắc dân tộc. Người cẩn thận thì sợ rằng điều gì sẽ xảy ra một khi cách nói nhịu, viết nhịu hiện nay trở thành phổ thông?

Việc tiếp thu một khái niệm bên ngoài sẽ kèm theo văn hóa gốc của chúng, vậy điều này có dẫn đến một sự ngoại lai về văn hóa không? Làm sao giữ được mối liên hệ giữa tổ tiên và con cháu họ khi ngôn ngữ giữa họ không còn như nhau nữa?

Riêng tôi không thực sự ủng hộ hay phản đối xu hướng hiện nay của ngôn ngữ. Theo tôi, sự phát triển, thay đổi của ngôn ngữ là điều tất yếu. Ngôn ngữ là sản phẩm của một xã hội, nó trở thành như thế vì xã hội đã chấp nhận nó, hoặc một đa số xã hội đã sử dụng nó. Nhưng mặt khác, tôi cũng e dè với sự thay đổi nhanh chóng của nó.

Rõ ràng, sự phổ cập của công nghệ thông tin đã làm ngôn ngữ thay đổi nhiều hơn. Điều đó không chỉ đến từ những diễn đàn, những trang mạng xã hội mà còn được tiếp tay từ giới truyền thông chính thống. Chắc chúng ta chưa quên những bài viết sử dụng từ Hán Việt vô tội vạ như “đinh tặc”, “vấn nạn”…, hoặc những từ mới toanh có giở từ điển tìm cả ngày cũng không thấy.

Bên cạnh đó, thái độ bàng quan của đa số người trong xã hội cũng góp phần cho sự biến đổi đó. Chúng ta không có quan điểm gì trước cái đang xảy ra, và rồi với thời gian, với sự vô thức, chúng ta cũng tiếp thu và sử dụng nó.

Trong xã hội nông nghiệp quá khứ, sự biến đổi ngôn ngữ chủ yếu đến từ sự chia cắt về mặt địa lý giữa các vùng miền, ngôn ngữ ngoại lai rất ít và cũng rất khó để thâm nhập, vì điều đó chẳng có lợi gì, mặt khác có thể gây hại cho tính ổn định xã hội. Còn ở thời đại hội nhập chúng ta, học hỏi và tiếp thu bên ngoài là yếu tố sống còn, nên tất yếu phải chấp nhận cái mới lạ, cái đến từ bên ngoài, nhưng liệu có phải nên học hỏi tất cả, sao chép nguyên trạng, để rồi dần che lấp, bóp méo và phủ nhận cái ta vốn có.

Chúng ta luôn đề cao việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, sự trong sáng của tiếng Việt. Nhưng thực chất sự truyền tải thông tin vô ý thức và thái độ bàng quan của mỗi chúng ta đang từng bước làm mòn đi cái bản sắc văn hóa truyền thống bằng chính cái cơ bản nhất của văn hóa chúng ta: tiếng mẹ đẻ.

Nhân Văn (*)

*Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người dân sống tại TP.HCM

>> Giải mã" ngôn ngữ của teen
>> Ngày hội 'Em yêu tiếng Việt
 >> Tiếng Việt 'chêm' tiếng Anh
>> Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
>> Tiếng Việt đang méo mó

Bình luận

User
Gửi bình luận
Việt

Việt

Theo tôi biết tiếng Anh cổ ngày xưa bao gồm nhiều thứ tiếng: Đức, Ý, Latin, vùng Scandinavia...\n Năm 1066, quận công người Pháp Guillaume le Conquérant (Duc de Normandie) đã chinh phuc Anh quốc và trở thành vua nước Anh. Từ đó trong triều đình cho đến dân xử dụng tiếng Pháp. Chỉ có những vùng xa xôi hiểm trở mới xài tiếng Anh cổ (Anglo Saxon). Cho đến mãi hơn 300 năm sau, từ vua Henri II Plantagenet (1152) đến Henri VI (1455). Tất cả các hoàng hậu đều là người Pháp. . . Kết quả, tiếng Anh ngày này gồm hơn phân nửa có gốc từ tiếng Pháp. Ngoài ra còn có tiếng Ý, Tây ban Nha, Latin, Đức . . . được nhập vào. Thế thì tiếng Anh có hổ lốn không? Tiếng Pháp cũng thế, họ cũng "nhập cảng" vào nhiều tiếng của các nước khác, trong đó có cả tiếng Việt như : bì bún, nem, nước mắm, áo dài. . .Những từ ngữ này chính thức có trong tự điển mới của Pháp (La Rousse).\nNgày nay thế giới đã xích lại gần nhau. Mua bán, thông tin, liên lạc, du lịch, chuyện du nhập trao đổi văn hóa cũng là bình thường.\nKhông nên lẩn lộn với những từ ngữ do giới trẻ "sáng tạo" để chít chat. . . những từ ngữ này làm hư tiếng Việt trong sáng. Ở các nước Âu Mỷ người ta cũng báo động cái loại ngôn ngữ này.\nCòn chuyện ông bạn nói uống cóp fi (coffee- tiêng Anh), mà không nói cà phê (caffé- tiếng Pháp) chắc tại ông ta không biết là : "tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa" !!!
Minh Phuc

Minh Phuc

Tôi thật sự rất không thích những ngôn ngữ chat/chit mà các bạn dùng ngày nay mặc dù tuổi còn trẻ. Người nào viết kiểu như vậy khi trao đổi với tôi là tôi chấm điểm âm. Không biết tôi có khó chịu quá không nữa!\n
Tiến Dũng

Tiến Dũng

Tôi ủng hộ bạn điều này. Còn một điều nữa là việc viết có dấu. Nhiều người viết không dấu, dẫn đến những nhầm lẫn rất tai hại ngoài việc gây khó chịu cho người đọc vì phải nhăn mặt mà dịch.
PVN (Canada)

PVN (Canada)

TIẾNG NƯỚC TÔI

Tôi yêu tiếng nước tôi,
từ những ngày tập viết
Gồng tay gò nét chữ
mực lấm lem áo quần
"Không sao", Cô cười bảo:
"miễn giữ vở sạch thôi"
Vâng lời Cô tôi giữ
không chỉ vở sạch thôi,
còn giữ luôn tiếng Việt
trong sáng đến tận giờ.
Một đôi lần bắt gặp
vài bạn trẻ viết văn,
chuộng dùng từ biến tấu:
"bùn" thay thế cho "buồn"
Ôi! thương thay tiếng Việt
Ai biến nó quặt què!
Hỡi những người bạn trẻ
Xin gìn giữ tiếng mình
Sạch, trong, như giữ vở
những ngày còn ê, a
Để hồn văn hoá Việt
không trộn lẫn Tây, Tàu
Để đời sau vẫn nói:
"Tôi yêu tiếng nước tôi"

PVN (Vancouver, July 2014)
Thanh

Thanh

Giới trẻ hiện nay cứ tưởng dùng ngôn ngữ như vậy là sành điệu, nhưng đâu biết là mình đang làm hỏng ngôn ngữ me đẻ của mình. Khi tiếng mẹ đẻ còn bị các bạn coi thường, lai căng làm sai lệch chuẩn mực thì các hành vi văn hóa thiếu chuẩn mực sẽ xảy ra thôi. Nên đừng đổ lỗi cho ai khi mình bị coi thường khi bước chân ra khỏi biên giới Việt Nam.
Tâm Lê

Tâm Lê

Tôi đồng quan điểm với anh, tôi cũng nói chuyện này với giới trẻ họ cho đó là sành điệu.Các bạn trẻ nên suy nghĩ lại...
do sung

do sung

Lai căng là chính xác vì người gốc Bắc cũng viết và đọc như vậy, trong tự điển tiếng việt trước 1975 cũng xác nhận
4 phản hồi
Xem thêm bình luận

Bài viết tác giả khác

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Khi Karl Marx trở lại

Khi Karl Marx trở lại

Chính sự hưởng lợi quá đáng của toàn cầu hóa dành cho các quốc gia tư bản phát triển, đã dẫn dắt một bộ phận người trẻ đến với Karl Marx.
Một tấm bản đồ đặc biệt

Một tấm bản đồ đặc biệt

Câu chuyện về hành trình tìm đường cứu nước của Bác Hồ giúp những người trẻ hôm nay định vị định hình được mục đích sống của mình, nhất là khi mình có điều kiện ra với thế giới để học hỏi và làm việc.
Nhớ Bắc Giang

Nhớ Bắc Giang

Dù đã lớn tuối và không còn đủ sức khỏe tham gia các đoàn tình nguyện về Bắc Giang chống dịch, nhưng trong lòng tôi, chợt thương nhớ vùng đất mình từng gắn bó...