Tết ta chỉ hợp với một nước nông nghiệp lạc hậu

361
Trong bài viết Nhà nước nên xem lại chủ trương 'ăn Tết lớn' như hiện nay, tôi nói đến vấn đề “khoan sức dân” đối với người nghèo trong việc khuyến khích ăn Tết lớn. Bây giờ tôi xin nói đến sự không phù hợp trong việc ăn Tết cổ truyền hiện nay đối với đất nước chúng ta.

>> Nhà nước nên xem lại chủ trương 'ăn Tết lớn' như hiện nay

Tết ta chỉ hợp với một nước nông nghiệp lạc hậu  - ảnh 1
Sắc đào rực rỡ - Ảnh T.Hương

Tôi cũng như mọi người, không nói ra thì ai cũng đều biết rằng Tết Nguyên đán là một tập tục thiêng liêng ngàn đời của người Việt chúng ta. Nhưng đó là về mặt văn hóa. Còn với kinh tế thì cần phải xem lại.

Ngày xưa, khi nền kinh tế còn tự cung tự cấp với phương thức sản xuất nông nghiệp cá thể lạc hậu, cơm nhà nào nhà đó ăn, việc nhà nào nhà đó làm, thì chuyện nghỉ từ đầu tháng chạp cho đến gần hết tháng giêng hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến sự phát triển chung của xã hội. Các gia đình tự lo cho mảnh ruộng khu vườn con trâu, con bò của mình, tự thu xếp sao cho ổn là được, còn xã hội không ảnh hưởng gì đến việc ăn Tết của người dân.

Nhưng thời đại ngày nay không thể như thế được. Chỉ cần một ngành sản xuất ngừng lại là cả xã hội phải ngừng theo. Hơn nữa chúng ta bây giờ đã hội nhập quốc tế, nền kinh tế chúng ta cũng đã hòa vào nền kinh tế thế giới, thì càng có ảnh hưởng lớn. Thế nhưng chúng ta vẫn duy trì một tập quán có từ ngàn đời xưa mà không hề thay đổi cải tiến, ngược lại còn làm cho nó trầm trọng thêm như việc xin Thủ tướng cho nghỉ đến 9 ngày Tết như vừa qua.

Việc ăn Tết của chúng ta có ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế? Tôi xin liệt kê một số ảnh hưởng nhìn thấy rõ sau đây nhưng chắc chắn là sẽ không đầy đủ vì còn nhiều thiệt hại không thể “nhìn” thấy mà phải qua công tác thống kê.

Trước hết là sự trì hoãn việc thực hiện một số công việc mà lẽ ra cần làm ngay. 

Bắt đầu từ đầu tháng chạp, không khí “muốn nghỉ” đã bao trùm trong tư tưởng mọi người. Ai cũng thấy những ngày còn lại trước khi giao thừa là khoảng thời gian “tạm bợ”. Cái gì cũng tặc lưỡi, thôi để qua Tết đi. Không chỉ là chuyện nhỏ nhỏ như sắp xếp cái gì đó trong nội bộ công ty, mà đến cả việc ký hợp đồng làm ăn với bên ngoài, rồi những chuyện lớn hơn như khai trương động thổ những dự án lớn, hợp tác liên doanh với đối tác tiềm năng… Tất tần tật đều theo cái tư tưởng “chờ qua Tết”.

Tôi lấy một thí dụ trong ngành sản xuất phim, là việc khởi quay một bộ phim truyền hình dài tập hiện nay. Chỉ trừ một vài trường hợp đặc biệt như đi coi ngày khởi quay mà thầy phán bộ phim này phải khởi quay trong tháng chạp, không được để qua năm mới sẽ gặp xui thì người ta mới khởi quay. Còn lại tuyệt đại đa số đều bỏ tháng chạp cho nhảy qua tháng giêng. Vì một bộ phim truyền hình dài cỡ 30 tập thì nhanh nhất cũng phải quay mất hơn 2 tháng. Như vậy nếu quay tháng chạp lại kẹt cái Tết ở giữa, nhân sự đoàn phim và diễn viên về quê ăn Tết thì gián đoạn khúc giữa rất lâu. Thành thử ra người ta chờ tết nhất xong xuôi, qua mùng mười hoặc qua rằm mới khởi quay cho mọi việc suôn sẻ. Như vậy thì tập tục ăn Tết trong thời kỳ nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu đã ảnh hưởng trực tiếp đến một ngành sản xuất hiện đại như sản xuất phim.

Tôi lấy thêm một ví dụ khác trong ngành xây dựng, là việc xây một căn nhà mới. Cũng như khởi quay một bộ phim truyền hình dài tập, không ai chịu khởi công xây dựng một căn nhà mới vào tháng 11 hoặc tháng chạp mà phải đợi qua tháng giêng. Đó chỉ là 2 ví dụ nhỏ, tôi nghĩ nhiều người khác có thể đưa ra những ví dụ nghiêm trọng hơn. Tôi cho rằng cách làm “đẩy lùi dự án” này ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế.

Song song với việc đẩy lùi các dự án mới, công việc mới, thì việc giảm sút chất lượng lao động trong thời gian trước và sau Tết trong một số lĩnh vực cũng xảy ra, có khi rất nghiêm trọng. Trước hết là khu vực công, bao gồm bộ máy hành chính và các đơn vị nhà nước khác. Tinh thần làm “chiếu lệ” bắt đầu có từ lúc qua ngày “hâm” mà thực sự rõ nét là ngày 23 tháng chạp - ngày đưa ông Táo về trời. Ngày này và các ngày sau, nhiều sếp nghỉ từ 2-3 giờ chiều để dự tất niên hết nơi nọ tới nơi kia. Có khi sếp nghỉ từ 11 giờ trưa nếu gia chủ tất niên vào buổi trưa, và chiều hôm đó sếp say nên sếp ngủ ở nhà luôn.

Sau Tết thì từ ngày làm việc đầu tiên cho đến mùng 10, sếp lại tất bật dự tân niên. Sếp nghỉ sớm thì xin thưa rằng, nhân viên không thể làm chạy việc, do nhiều cái phải chờ sếp quyết định. Sự chểnh mảng trong khu vực này ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế nói chung và khu vực kinh tế tư nhân nói riêng.

Đối với khu vực kinh tế tư nhân, chất lượng làm việc được kiểm soát chặt chẽ hơn nhưng khu vực này bị ảnh hưởng từ khu vực công do khu vực công bị chểnh mảng trong công việc như đã nói. Ngoài ra, trong giai đoạn nhân viên và công nhân nghỉ Tết, các đơn hàng không thể thực hiện, nên khi ký kết với nước ngoài thì phía VN cũng phải điều chỉnh ở chỗ này. Và như vậy cũng sẽ mất sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Phía trên tôi nói đến những cái Tết mà khoảng cách giữa “Tết Tây” và “Tết ta” cách nhau xa, khoảng giữa hai tết còn “xài được” chút chút. Nhưng thí dụ như năm nay, ngày 1 tết dương lịch chỉ cách mùng 1 tết truyền thống của chúng ta có 30 ngày, nên không khí “giao thời” kéo dài từ tết này qua tết kia luôn.

Hiện nay mới đầu tháng chạp nhưng nhiều công việc không thể triển khai được, gõ cửa nhiều đơn vị họ đều hẹn qua Tết. Bạn tôi có 1 dự án cần tổ chức một cuộc lấy ý kiến của các ban ngành, nhưng được biết là phải bỏ 2 tháng trước và sau Tết, phải qua đầu tháng 2 âm lịch mới làm được, do những người có trách nhiệm không thể đọc dự án trong thời gian cận trước và cận sau Tết trong phạm vi 2 tháng. 

"Tháng giêng là tháng ăn chơi..." - câu ca dao có từ thời xưa - khi mà chúng ta còn “con trâu đi trước cái cày đi sau”, đến nay chúng ta đi vào nền kinh tế công nghiệp hóa hiện đại hóa nhưng trong suy nghĩ của chúng ta vẫn còn y chang như cũ, thậm chí còn muốn lạc hậu hơn thế nữa. Tôi nghĩ, Tết Việt đã không còn phù hợp với một nền kinh tế hiện đại như bây giờ. Hoặc là phải xóa bỏ nó, hoặc là phải cải tiến cho phù hợp với tình hình mới. Nếu không, nó sẽ là bước cản lớn cho sự phát triển của đất nước chúng ta.

Trần Đình Thu (*)

(*) Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một luật gia, nhà báo, đạo diễn sống tại TP.HCM

>> Tết Việt của chàng trai Pháp
>> Sinh viên nước ngoài ăn tết Việt
>> Tết Việt trong mắt người nước ngoài: Thú vị, kỳ lạ!
>> Sinh viên nước ngoài trải nghiệm tết Việt

Bình luận 361

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Jonathan_Tran

Jonathan_Tran

Những điều mà tác giả đã trình bày ở trên khá thực tế và bất cập ở Đất nước chúng ta. Tuy nhiên, điều đó thuộc về tư tưởng, nhận thức của con người mà chúng ta không thể đổ lỗi cho "Tết nguyên đán.
Thứ nhất, ở 1 số nước phát triển tổng thời gian nghỉ 1 năm lên tới 45 ngày. Nhưng Đất nước người ta vẫn cứ phát triển. Bạn thử cộng lại 1 năm chúng ta được nghỉ bao nhiêu ngày theo Luật LĐ?
Thứ 2, thời gian nghỉ tết thường năm nào cũng có lịch cụ thể và các Doanh nghiệp cũng đã lên kế hoạch cho công việc. Vậy nên việc sắp xếp công việc, thực hiện công việc thuộc về tính chuyên nghiệp của mỗi người, đừng nên đổ lỗi cho tục lễ đón Tết.
Thứ 3, theo bản thân tôi nghĩ thì dip Tết cũng góp phần kích thích việc tăng gia sản xuất nhằm kịp có hàng hóa phục vụ sản xuất. Đồng thời, cũng là cơ hội phân chia thu nhập. Người giàu đẹp cái tết theo cách người giàu, người nghèo đón tết theo 1 cách khác quan trọng là trong tâm tưởng.
Thứ 4, một số Doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam (ví như Nhật Bản) họ cho nhân viên nghỉ vào những ngày lễ truyền thông của nước bạn. Tập tục của người nước ngoài được thực hiện ngay trên Đất nước mình vậy tại sao mình lại có tư tưởng xóa bỏ 1 giá trị truyền thống lâu đời của chính mình?
.....
Còn khá nhiều điều tôi muốn chia sẻ ở đây nhưng không thể nói hết. Tôi chỉ muốn nhấn mạnh rằng những điều mà tác giả viết khá thực tế nhưng đừng đổ lỗi cho Tết truyền thống vì rằng quốc gia nào cũng có những ngày lễ truyền thông cả. Điều chúng ta cần ở đây là tính chuyên nghiệp trong công việc để làm sao ngày Tết càng ý nghĩa hơn, càng được tôn vinh hơn mà không mang tiếng làm trì trệ nên kinh tế nước nhà.
Tôi xin cảm ơn!
Lai Hiếu

Lai Hiếu

"Bắt đầu từ đầu tháng chạp, không khí “muốn nghỉ” đã bao trùm trong tư tưởng mọi người. Ai cũng thấy những ngày còn lại trước khi giao thừa là khoảng thời gian “tạm bợ”. Cái gì cũng tặc lưỡi, thôi để qua Tết đi. Không chỉ là chuyện nhỏ nhỏ như sắp xếp cái gì đó trong nội bộ công ty, mà đến cả việc ký hợp đồng làm ăn với bên ngoài, rồi những chuyện lớn hơn như khai trương động thổ những dự án lớn, hợp tác liên doanh với đối tác tiềm năng… Tất tần tật đều theo cái tư tưởng “chờ qua Tết”."

Thứ nhất, việc qui kết cho điều này cho kì nghỉ Tết cổ truyền là hoàn toàn sai.

Ở các nước phương tây họ nghỉ giáng sinh cũng 1 tuần từ ngày Noel đến qua Tết dương lịch, tính ra cũng gần bằng như Việt Nam nghỉ Tết cổ truyền, vậy họ có tâm lý "muốn nghỉ" như mình hay ko, còn nếu họ ko có thì tại sao lại ko. Sao ta ko nghỉ cách để khắc phục điều đó. Nếu ta dời kì nghỉ lại như các nước Phương Tây thì chắc gì dân ta đã ko có tâm lý "muốn nghỉ" khi bước vào tháng 12 dương lịch.

Lý luận ảnh hưởng đến nền kinh tế của việc nghỉ Tết cổ truyền chỉ đúng với việc ko đồng bộ với các nước mà ta giao dịch, gây khó khăn khi họ làm ta nghỉ, còn việc tâm lý người đi làm, nếu đã thế thì phải khắc phục chứ ko thể đổ cho việc "ăn tết lớn" đc.

Thân./.

Lai Hiếu
LÊ MINH HIEU

LÊ MINH HIEU

bỏ tết ta theo tết tây rồi sau này khi nói về văn hóa truyền thống Việt với con cháu ta sẽ nói gì đây ???
liệu nó có phù hợp không ? bác làm cả năm rồi bác có muốn nghĩ ngơi vài ngày để thăm họ hàng, người quen không ?
chúng ta thường sống và làm việc xa nhà, ít có thời gian nghỉ ngơi để thăm hỏi họ hàng, cúng viếng tổ tiên, những việc này là nhờ vào những dịp tết này đó bác à !!!
chăm dưỡng tình cảm gia đình là cách tốt nhất để chúng ta xây dựng những thế hệ tương lai người việt chúng ta có trách nhiệm và biết yêu thương mọi người hơn đó bác !!
chưa kể tết là dịp để mọi người buôn bán hàng hóa nữa, bác k thấy tết năm nào người ta cung buôn bán nhộn nhịp hơn ngày thường sao ? hàng hóa bán nhiều hơn ngày thường sao ?
rồi khách du lich trong và ngoài nước đến tìm hiểu và cảm nhận không khí tết ngày càng nhiều sao ?
nó khong thúc đẩy phát triển nền kinh tế sao ?
BỎ TẾT TA THEO TẾT TÂY TA ĐÃ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH RỒI BÁC À !!!!
Lê Dân

Lê Dân

Các ông chỉ tốn thời gian và tiền bạc của dân, của xã hội bàn về những thứ phi thực tế, đành rằng là hội nhập phải theo thế giới nhưng nó cũng phải giữ lại những cái đẹp, cái văn hoá của ta để giới thiệu ra thế giới để cộng đồng Quốc tế biết đến văn hoá đời sống của dân tộc ta sâu rộng hơn, phát triển kinh tế suy cho cùng là để phát triển văn hoá, nâng cao văn hoá và giúp đời sống vật chất cũng như tinh thần của nhân dân tốt hơn, hơn nữa việc bỏ tết ta ăn tết tây các vị có chắc chắn kinh tế của ta sẽ phát triển mạnh hơn không hay chỉ được một chút lợi nhỏ, bỏ mất lợi lớn, chúng ta muốn phát triển kinh tế chúng ta phải thay đổi tư duy làm kinh tế, thay đổi cách đào tạo và sử dụng nhân lực, minh bạch tài chính và tinh giảm thủ tục hành chính... ( cái này ta học Nhật bản, Hàn Quốc, Singapore...), tết cổ truyền không chỉ là truyền thống văn hoá hàng nghìn năm của dân tộc mà còn là bản sắc văn hoá Việt Nam rất đẹp chúng ta thay vì tìm cách bỏ đi sao không tìm cách giới thiệu rộng rãi để thu hút du lịch từ đó phát triển các ngành kinh tế liên quan ( có khi lợi ích còn được nhiều hơn), đồng thời tết cổ truyền theo âm lịch phù hợp với việc phân chia mùa nhất để các ngành kinh tế của ta hoạch định chiến lược và kế hoạch phát triển cho phù hợp với thời tiết khí hậu, chúng ta phải giữ gìn những cái đẹp của ta, đừng tự kỷ nghĩ cái gì của ta cũng là xấu là không có lợi, chúng ta cũng có nhiều cái mà họ phải học ta đấy
antunai

antunai

thế thì ông bạn sang mỹ ở đi , chứ ở VN làm gj
TRần Xuân Nghĩa

TRần Xuân Nghĩa

Bác nào viết bài này nghĩ sai rồi:
1. Sai vì bác bỏ truyền thống từ thời vua Hùng dựng nước đến giờ ( bánh chưng, bánh dầy).
2. Sai vì bác bỏ một truyền thống quý báu mà bao đời nay cha ông ta ra sức gìn giữ, vì Tết là nhớ về nguồn cội, ôn lại truyền thống gia đình, gia tộc, và Làng, Nước.
3. Sai vì lấy mất mấy ngày nghỉ, được vui chơi, tụ họp lễ hội của người dân nước mình.
4. Sai vì không cố giữ lấy những gì tốt đẹp mà con người được ăn Tết và Tết mang đến cho ta : Đấy là được quây quần cùng gia đình đón thời khắc giao thừa, được mong ước một năm mới khỏe mạnh, hạnh phúc, và sung túc, bình an.
5. Sai vì đánh giá thiệt hại về kinh tế : Vì ai cũng có tâm lý làm hết sức mình cho xong nhiệm vụ để đón tết cho yên tâm, chính vì muốn yên tâm nên ra sức hăng say làm việc hoàn thành nhiệm vụ, năng suất công việc tăng lên, kinh tế mấy ngày gần tết được đẩy mạnh. Hoàn thành nhiệm vụ để đón Tết.
6. Sai vì không giữ lấy được cái gì thuộc về chúng ta, mà cứ chạy đua theo mấy nước không giống văn hóa của người Việt.
7. Sai vì đã không cho chúng ta một cái mốc thời gian để nhìn nhận và đánh giá một năm qua bản thân ta, chúng ta, đã làm và chưa làm được gì, và sẽ còn phải làm gì trong năm tiếp theo.
8. Sai vì không nghĩ ra rằng Tết mang lại đoàn viên cho mọi người, mọi nhà, mọi khu phố, tất cả các làng, xã, quận, huyện, thành phố, tĩnh thành, Biên giới, Hải đảo…mà các kênh truyền hình trực tiếp mang đến trước lúc Giao Thừa. Được đón giờ phút giao thừa thiêng liêng, nghe lời chúc Tết của Chủ Tịch Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, lời chúc Sức khỏe, Đoàn Kết, Thắng Lợi trong năm mới. Tạo ra một không khí gắn kết, đoàn kết, một luồng sinh khí tràn đầy sức sống mạnh mẽ cho cả dân tộc, đất nước mình.
9. Sai vì lẽ ra nên luôn khuyến khích người dân nước mình đón môt cái Tết cổ truyền vui tươi, bình an, và tiết kiệm, giữ gìn và kế thừa và phát huy những phong tục lễ, hội tốt đẹp. Thay vì đi bác bỏ, bài xích và tìm lộ trình để bỏ mất Tết cổ truyền Việt Nam chúng ta.
10. Sai vì không nhìn nhận đến một ngày nào đấy đất nước chúng ta Giàu mạnh, sản phẩm do chúng ta làm ra tốt và chất lượng. Trí tuệ, bản lĩnh và chữ tín của con người Việt Nam được các nước trên thế giới tin yêu, lúc đấy Tết của chúng ta còn vui hơn, đậm đà bản sắc dân tộc hơn, và thiêng liêng hơn, khi đấy các nước khác lại học theo Tết của chúng củng nên đúng không.
Bài viết này hy vọng những người đang có tư tưởng bài xích bác bỏ Tết Việt đọc được.
sS

sS

"bánh chưng bánh dầy" thì liên quan gì đến Âm Lịch của Trung Hoa hả bạn? Chẳng qua là người Việt thích ăn vào ngày Tết thôi. Ngày thường tôi vẫn ăn bánh chưng bánh dầy vì tôi thích.
sxdere

sxdere

vua Hùng không có ăn Tết Âm Lịch đâu nhé Trần Xuân Nghĩa. Bánh chưng bánh dày, dưa hấu là món ăn thường ngày lúc đó. Chẳng qua là lai căng văn hóa Trung Hoa nên mới ghép vào ngày Tết thôi.
Vu

Vu

Tôi hỏi nhân viên làm việc trong cơ quan của tôi, họ mong đến tết, để được: Đoàn tụ gia đình, có thời gian nghỉ ngơi, đi du lịch, có tiền thưởng cuối năm, để có thời gian tất niên với bạn bè hợp pháp... và tui cũng vậy thôi. Cuộc sống thật vô vị nếu không có tết Việt...
Quang Dang

Quang Dang

Đây không phải là bài xích mà là so sánh. Nhật Bản tự họ thoát khỏi cái Tết cổ truyền để trở thành nền kinh tế thứ 3 thế giới. Ta không thể so sánh với Trung Quốc vì họ đông dân và kinh tế mạnh hơn ta. Nói theo kiểu truyền thống thì dân Việt Nam được ví vào hàng "nghèo mà xài sang". Tuy nhiên tôi cũng ủng hộ cái tết cổ truyền, có chăng giảm bớt 1 số thủ tục kiêng cữ hoặc "để qua tết rồi tính" như nhà báo viết. Dân nghèo, làm cả năm mong mỏi được nghỉ tết, ăn tết, thưởng tết, nếu thu gọn tết quá thì phải chăng đã đánh vào niềm vui nhỏ nhoi đó ?
Trí Đức

Trí Đức

Trước đây cái lễ Halloween là cái gì có bao nhiêu người hưởng ứng? Vài năm gần đây chơi theo thời rồi đến vừa qua không còn bao nhiêu người chơi. Giờ lại rộ lên mốt chơi theo tết tây, các bác rảnh quá nghĩ nên muốn ăn tết tây cho hoành tráng, rồi tết ta không cần tổ chức, không cần ngày nghỉ nhân dân vẫn cứ chơi, đến lúc ấy cũng sẽ như người viết nhận định về sự đình trệ công việc thôi. Đừng đẻ ra thêm những cái quy định không làm được nữa, cũng đã có nhiều lắm rồi... Tại sao không có định hướng cấp nhà nước về việc tuyên truyền hạn chế cái suy nghĩ ăn chơi tết tây, mà lại có khuynh hướng xem trọng nó nhiều hơn thế?!!!
Xem thêm bình luận

Bài viết tác giả khác

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Vượt qua hận thù và nỗi sợ>

Vượt qua hận thù và nỗi sợ

Người Pháp, với tinh thần tự do-bình đẳng-bác ái, với cái nôi, nguồn cội của các giá trị về nhân quyền, đã và sẽ có nhiều cách để vượt lên nỗi sợ hãi và chiến thắng lòng thù hận.
Hoạt động từ thiện luôn luôn được cộng đồng hưởng ứng. (Trong ảnh: các ca sĩ quyên tiền ủng hộ người bệnh nghèo tại BV Từ Dũ, TP.HCM) - Ảnh: Thành Công>

Mặt trái của từ thiện tự phát

Gần đây, trên báo chí và các trang mạng xã hội diễn ra tranh luận về những câu chuyện từ thiện. Có hay không việc chi tiêu mờ ám ở các quỹ từ thiện tự phát, từ thiện không đúng cách có giúp được người nghèo?