Tôi thấy một ‘thằng tôi’ trong Dương Chí Dũng

73
Đôi khi tôi tự đặt tay lên trán, thấy mình cũng chẳng khác gì Dương Chí Dũng và tôi không biết mình đã lấy thẩm quyền gì để phê phán ông ta.

 Tôi thấy một ‘thằng tôi’ trong Dương Chí Dũng - ảnh 1
Minh họa: Vũ Hoàng Lân

Nhà xã hội học người Pháp Émile Durkheim cho rằng, hành vi tội phạm trong xã hội cũng bình thường như hệ thống trấn áp nó. Theo Durkheim, ai cũng coi tội phạm là hành vi bị ghét bỏ, nhưng cảm thức thông thường kết luận rằng hành vi ấy phải chóng vánh mất đi là sai lầm. Người ta không thể định giá được sự hữu ích của các hành vi tội phạm với xã hội giống như không thể định giá sự đau khổ đối với con người. Durkheim lý luận: “Chẳng phải chúng ta đều ghét sự đau khổ đó sao? Tuy nhiên, thực thể nào không biết đau khổ ắt sẽ là một con quái vật”.

 
Tôi thấy một ‘thằng tôi’ trong Dương Chí Dũng - ảnh 2

Trong một xã hội mà số đông từ già đến trẻ đều biết xấu hổ, biết liêm sỉ, tự trọng thì con người ta dù có lầm đường lạc lối, một ngày nào đó sẽ nhận thức được rằng, phẩm giá của họ cao hơn nhiều danh lợi phù du mà họ đang theo đuổi mà dừng lại kịp thời

Tôi thấy một ‘thằng tôi’ trong Dương Chí Dũng - ảnh 3

Cũng như thế với lòng tham và tham nhũng, ai dám vỗ ngực rằng ta, ta đây không có? Ai dám vỗ ngực rằng, ta, nếu ta đây được đặt vào một vị trí như ông Dương Chí Dũng đã ngồi ta sẽ giữ mình trong sạch? Nhưng người ta, đám đông trong đó có ta dễ dàng lên án, to tiếng lên án, thậm chí nguyền rủa, mạ lỵ ông Dương Chí Dũng, “tên tham nhũng”.

Riêng tôi, tôi thấy một thằng tôi trong Dương Chí Dũng.

Tôi thấy một thằng tôi cũng có khi lòng đầy tham hận. Tôi thấy một thằng tôi cũng có khi ước mơ có siêu xe, có vợ bé chân dài. Tôi thấy một thằng tôi, cũng có khi nhắm mắt làm ngơ cho cái xấu, cái ác, thậm chí có khi còn đồng lõa với nó. Tôi tự đặt tay lên trán mình thấy mình cũng chẳng khác gì Dương Chí Dũng và tôi không biết mình đã lấy thẩm quyền gì để phê phán ông ta?

Từ vị thế một công dân, người đóng thuế, người góp tiền vào ngân sách nuôi Vinalines, tôi cũng thấy mình khó có một sự chính danh để phê phán Dương Chí Dũng. Tôi đâu có dựng nên Vinalines? Tôi đâu có trao quyền cho Dương Chí Dũng? Ông ấy ngồi ở vị trí đó, nắm lấy quyền lực đó, không phải là từ sự bổ nhiệm của tôi, vì thế ông ấy cũng không phải chịu trách nhiệm với tôi và tôi cũng không có thẩm quyền để hạch tội ông ta.

Nhưng như những người khác, tôi không thấy mình vô can. Tôi thấy mình có một sự can dự gì đó rất hệ trọng vào vụ việc Dương Chí Dũng, bằng chứng là tôi đã suy nghĩ và đã viết ra như mọi người cùng thấy.

Nếu đồng ý với Durkheim, ta phải coi lòng tham là một bản năng không thể muốn là thay đổi được. Nhưng nó là một bản năng có thể được chế ngự, như sự đau khổ nơi con người. Cách chế ngự đầu tiên là đừng tạo ra những trung tâm quyền lực và lợi lộc để khêu gợi lòng tham. Các doanh nghiệp nhà nước như Vinalines hiện nay chính là những trung tâm quyền lực và lợi lộc như thế. Tuy nhiên, cái này lại không thuộc thẩm quyền của tôi, nên tôi sẽ không bàn. Cách tiếp theo là có cơ chế giám sát, phát hiện và xử lý thật nghiêm tham nhũng. Không xét đến việc cách này có hiệu quả thực tế ra sao, chỉ cần nhận rằng, việc này cũng không thuộc thẩm quyền của tôi nên tôi cũng không bàn đến.

Tôi sẽ bàn đến cách thứ ba, đó là lên án những kẻ tham nhũng bị phanh phui trước công chúng. Có lẽ tôi cũng như đám đông dư luận cho rằng, bằng việc lên án, lên án kịch liệt, công chúng có thể tác động lên bản án của tòa khiến các vụ việc tham nhũng bị xử nặng hơn, tính răn đe cao hơn (xử nặng nhưng không đến mức tử hình, tôi phản đối án tử hình vì phẩm giá, vì quyền sống của con người là thiêng liêng nhất). Điều này có vẻ có lý. Mặt khác, việc lên án kẻ tham nhũng bị lộ cũng có thể khiến những người có ý định tham nhũng hoặc đang tham nhũng xấu hổ mà thôi không tham nhũng nữa. Điều này ít có lý hơn.

Nhưng nó có thể gợi ý ra cách thứ tư để hạn chế tham nhũng, đó là làm sao cho con người trong xã hội ta biết xấu hổ như một thói quen. Biết xấu hổ từ khi nhỏ. Đến khi lớn vẫn không quên thói quen xấu hổ. Đến khi nắm giữ những vị trí quyền lực và lợi lộc thật lớn vẫn biết xấu hổ. Việc đó mới quan trọng, bởi vì đó là việc mà tôi, mỗi chúng ta có thể làm được và đủ thẩm quyền để làm. Trong một xã hội mà số đông từ già đến trẻ đều biết xấu hổ, biết liêm sỉ, tự trọng thì con người ta dù có lầm đường lạc lối, một ngày nào đó sẽ nhận thức được rằng, phẩm giá của họ cao hơn nhiều danh lợi phù du mà họ đang theo đuổi mà dừng lại kịp thời.

Việc này tôi và chúng ta có thể làm được, làm được ngay tức thì và hằng ngày. Khi người ta biết xấu hổ là người ta còn biết tự vấn lương tâm mình. Ta có thể bắt đầu bằng cách theo châm ngôn của triết gia Socrates: “Hãy tự biết mình”. Hằng ngày hãy tự hỏi mình, tự vấn lương tâm mình xem thứ mình đang theo đuổi có cao hơn phẩm giá mình không, để mình đánh đổi? Hằng ngày tự hỏi mình, tự vấn lương tâm mình xem mình đã và đang làm gì để bảo vệ và nâng cao phẩm giá của mình hay chính là đang hạ thấp nó?

Tôi tin rằng, trong một xã hội mà mỗi người đều biết trân quý phẩm giá của mình và đồng loại, biết xấu hổ một cách sâu sắc, lòng tham có thể được chế ngự mà không cần những bản án thật khắc nghiệt để răn đe dù là tội phạm tham nhũng hay lộng quyền. 

Đông Kinh

* Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một nhà thơ, nhà báo, blogger sống tại TP.HCM

>> Dương Chí Dũng: Bỏ trốn là sai lầm lớn của tôi
>> Con đường quan chức và phạm tội của Dương Chí Dũng
>> Những hình ảnh đầu tiên phiên xử Dương Chí Dũng và đồng phạm
>> Cuộc chạy trốn ly kỳ của Dương Chí Dũng
>> Xét xử Dương Chí Dũng và các đồng phạm
>> Xét xử 'đại án' tham nhũng tại Vinalines: Dương Chí Dũng có tới 3 luật sư bào chữa

Bình luận

User
Gửi bình luận
thanh cần thơ

thanh cần thơ

Tác giả bài báo là một nhà thơ đấy! nhìn con sâu mọt mà tưởng tượng là con tằm đang nhả tơ à?. Có phải đây là một cách tác động vào dư luận để xin tội cho Dương Chí Dũng. "Nếu đồng ý với Durkheim, ta phải coi lòng tham là một bản năng không thể muốn là thay đổi được. Nhưng nó là một bản năng có thể được chế ngự" Theo tôi để chế ngự thì phải có biện pháp chế tài thật mạnh chứ không thể trông đợi: "đó là làm sao cho con người trong xã hội ta biết xấu hổ như một thói quen. Biết xấu hổ từ khi nhỏ. Đến khi lớn vẫn không quên thói quen xấu hổ. Đến khi nắm giữ những vị trí quyền lực và lợi lộc thật lớn vẫn biết xấu hổ". thật buồn cười, chỉ là lý thuyết suông. Phẩm giá là cái gì, biết xấu hổ là cái gì? nó có ăn được không? Những kẻ tham nhũng thì đâu cần những thứ đó vì anh ta có tiền có quyền lực thì ai dám xem thường anh ta nào?. Theo tôi để chống tham nhũng chỉ có một cách là làm cho người ta không dám tham nhũng, tham nhũng là phải đối mặt với cái chết. Vì những kẻ tham lam thì thường hay sợ chết, có tiền nhưng không sài được mà còn bị mất mạng, còn để lại tiếng nhơ thì có tiền để làm gì?!.
Thế Toàn

Thế Toàn

Nhưng theo bạn nói, thì tiếng nhơ đối với họ cũng đâu ăn thua gì, tác giả bài này muốn nói tới cơ chế tạo ra DCD đấy bạn à.
Thảo nguyên

Thảo nguyên

Tôi không có ý kiến với tác giả của bài viết này. Tôi chỉ biết rằng tiền của tôi mất thì tôi tiếc. Nhìn hình ảnh những căn hộ mà DCD mua cho bồ nhí bằng tiền của dân mà tôi đau lòng nghĩ đến còn một số bộ phận người dân đang phải sống trong những căn nhà tạm bợ...Tôi cảm thấy rất buồn. Tôi không có thời gian để tư duy và suy luận như ông Đông Kinh. Tôi thích sự dứt khoát.
nguyễn xuân hoàn

nguyễn xuân hoàn

Bạn suy diễn không hợp logic rồi, nếu không nói là ngụy biện. Đúng phần "con" trong mỗi con người là vậy, nhưng phải có phần "người" để chi phối phần con. Theo lời ông Dũng, lấy tiền vợ cả để mua lầu cho bồ nhí là đúng thì ông không có trách nhiệm với ngay chính gia đình mình chứ trách nhiệm gì với xã hội...Tóm lại, hành vi này phải cực lực lên án và sẽ có bản án trừng trị một cách nghiêm minh mới răn đe đủ sức với "thằng tôi" trong bạn được. Chúc bạn có cái nhìn tích cực hơn.
Thọ Dương

Thọ Dương

Một người có trách nhiệm luôn phải đấu tranh cho những quyền hạn để hoàn thành trách nhiệm của mình. Và mỗi cá nhân đều có trách nhiệm và quyền hạn của mình đối với xã hội. Nếu mọi cá nhân đều góp tiếng nói rằng "việc này cũng không thuộc thẩm quyền của tôi" thì xã hội sẽ ra sao nhỉ?!?! Thiết nghĩ nếu tự xét thấy chuyện không thuộc thẩm quyền của mình thì không nên viết ra! Hãy để dành chỗ trên mặt báo cho những người thấy mình có trách nhiệm và quyền hạn được viết và đọc!
VINH

VINH

Tác giả Đông Kinh, rất hay và hợp lý.
Xem thêm bình luận

Bài viết tác giả khác

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Vượt qua hận thù và nỗi sợ

Vượt qua hận thù và nỗi sợ

Người Pháp, với tinh thần tự do-bình đẳng-bác ái, với cái nôi, nguồn cội của các giá trị về nhân quyền, đã và sẽ có nhiều cách để vượt lên nỗi sợ hãi và chiến thắng lòng thù hận.
Hoạt động từ thiện luôn luôn được cộng đồng hưởng ứng. (Trong ảnh: các ca sĩ quyên tiền ủng hộ người bệnh nghèo tại BV Từ Dũ, TP.HCM) - Ảnh: Thành Công

Mặt trái của từ thiện tự phát

Gần đây, trên báo chí và các trang mạng xã hội diễn ra tranh luận về những câu chuyện từ thiện. Có hay không việc chi tiêu mờ ám ở các quỹ từ thiện tự phát, từ thiện không đúng cách có giúp được người nghèo?