'Kỳ án trộm dê' - bức ảnh lịch sử

78
Bức ảnh bị cáo nằm ngửa giữa phiên tòa "kỳ án trộm dê" tại tòa án huyện Bắc Bình (Bình Thuận) sáng 14.1 chắc chắn sẽ là một trong những tấm ảnh đi vào lịch sử ngành tố tụng Việt Nam.

>> Tuyên án vụ 'kỳ án trộm dê
>> Mất hồ sơ 'kỳ án trộm dê
>> Kỳ án trộm dê: Bị cáo nằm ngủ trước vành móng ngựa

Kì án trộm dê: Tranh luận nảy lửa !
Tòa làm việc căng thẳng, trong khi bị cáo nằm ngủ trước vành móng ngựa - Ảnh: Quế Hà

Dư luận ngỡ ngàng vì không thể tin chính những người đại diện cho pháp luật lại thực hiện một hành vi lăng mạ pháp luật đến như thế.

Cách đây gần 15 năm, lúc những đòi hỏi cải cách tư pháp đang manh nha, một tờ báo chuyên về pháp luật liên tiếp đưa ra những diễn đàn về những quy định được coi là hình thức trong tố tụng. Tôi nhớ lúc ấy thường các phòng xử của Tòa án TP.HCM vẫn còn giữ bộ bàn ghế từ trước 1975, kê liền trên một bục cao hình chữ U. Chính giữa là chỗ ngồi của Hội đồng xét xử (HĐXX), bên trái nhìn từ khán phòng là chỗ ngồi của công tố viên. Phía dưới, gần vành móng ngựa và chỗ ngồi bị can, bị cáo, tòa kê một chiếc bàn khác cho luật sư.

Phía dưới là hai hàng ghế dành cho người dự khán. Khoảng 3 hàng ghế đầu có bàn, các hàng sau không có. Trong những phiên tòa có nhiều luật sư, chiếc bàn dành riêng không đủ chỗ ngồi, tòa dùng luôn các bộ bàn đầu của người dự khán.

Trong cả hai trường hợp, bàn của vị công tố đều riêng biệt và cao hẳn lên so với bàn luật sư.

Vị trí chênh lệch này đã gây ra những tranh luận sóng gió, thỉnh thoảng bùng phát trở lại trên các diễn đàn nghiệp vụ tố tụng. Tuy nhiên, theo ông Đinh Văn Quế, cựu thẩm phán, chánh tòa Hình sự Tòa án nhân dân tối cao, đã 50 năm qua, vị trí này không thay đổi, do các nguyên nhân về lịch sử và pháp luật của nó.

Việc vị kiểm sát viên có cần đứng lên chào cùng với mọi người trong phòng xét xử khi HĐXX bước vào hay không, lúc ấy cũng dấy lên một cuộc tranh cãi bất phân thắng bại.

Bất phân thắng bại là vì bên cho rằng công tố là người buộc tội, ngược với luật sư là người gỡ tội, nên phải ngồi ngang hàng. Bên kia dẫn luật nói kiểm sát viên không chỉ buộc tội mà còn kiểm sát chung các hoạt động xét xử tại tòa, trong đó có hoạt động của chính HĐXX, nôm na là "oách" hơn cả HĐXX, nên họ có quyền ngồi khi HĐXX bước vào. Tuy nhiên, ngày càng nhiều ý kiến bảo vệ việc chỗ ngồi của luật sư phải ngang hàng với công tố: để đảm bảo sự công bằng cho người bị xét xử, bên gỡ tội phải ngang hàng với bên buộc tội.

Một thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao khác là ông Ngô Cường dẫn ra mô hình chỗ ngồi tại tòa án các nước trên thế giới. Tất cả đều dành vị trí trung tâm cho bị can, bị cáo.

Những quy tắc này, theo ông Ngô Cường, từ lâu đã giới thiệu trong tập san chuyên môn của ngành, như một cách "chuẩn hóa". Nó thể hiện rằng người quan trọng nhất, phải được đối xử thận trọng nhất, phải được nhận nhiều sự trợ giúp công tâm nhất từ mọi phía trong phiên tòa, phải được xét đoán công minh nhất từ rất nhiều người được giao trách nhiệm... chính là người đang đứng trước vành móng ngựa. Không phải ông chủ tọa, hay bất kỳ ai khác.

Những quy định kể trên là hình thức bắt buộc của một phiên tòa. Nó thể hiện mục đích tối thượng của pháp luật là bảo vệ con người, xác lập sự công bằng trong xã hội. Đó là nền pháp luật lấy con người làm trung tâm, bảo đảm sự tự do, an toàn và hạnh phúc của mỗi người dân. Không phải pháp luật của kẻ mạnh, án bỏ túi, xử cho vui, xử cho chết, xử kiểu "tao biết mày phải nhưng nó phải bằng hai mày", như những câu chuyện giễu cợt.

Do vậy, việc các quan tòa TAND huyện Bắc Bình cho lệnh xốc nách lôi đi một phụ nữ đã kiệt lực và đang rối loạn trí não vào tòa, rồi "cẩn thận" lấy chiếc giường xếp cho người phụ nữ ấy nằm ngửa ra giữa chốn pháp đình và thản nhiên xét xử cho bằng được, không chỉ là "nhẫn tâm", "vô nhân đạo" như những bàng hoàng trong dư luận. Đó không chỉ là sự dốt nát của cái đầu và lạnh ngắt của trái tim. Đó là cách hành xử man rợ, đi ngược lại những nỗ lực cải cách tư pháp, kéo lùi văn hóa xét xử.

Hoàng Xuân

(*) Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một nhà báo đang sống và làm việc tại TP.HCM

>> Kỳ án trộm dê' phiên sơ thẩm lần thứ 14: Khiêng bị cáo từ trạm y tế ra tòa
>> Kỳ án trộm dê' xử phiên sơ thẩm lần 14: Khiêng bị cáo vào phòng xử án
>> Kỳ án trộm dê' xử phiên sơ thẩm lần thứ 14: Cả phiên tòa chờ... bị cáo
>> ‘Kỳ án trộm dê’ xử phiên sơ thẩm lần thứ 14
>> Kỳ án trộm dê' xử phiên sơ thẩm thứ 14
>> Nóng bỏng phiên tòa xét xử “kỳ án trộm dê”
>> Lần thứ 13 xét xử kỳ án trộm dê ở Bình Thuận
>> “Kỳ án” trộm dê: Ban Nội chính Tỉnh ủy vào cuộc
>> Kỳ án trộm dê': Bị can tố cơ quan CSĐT lên Viện KSND tối cao
>> Kỳ án trộm dê: Bị can khiếu nại cơ quan CSĐT
>> Kết luận điều tra mới về 'kỳ án trộm dê' vẫn tù mù
>> Triệu tập bị can ‘kỳ án trộm dê’ ở Bình Thuận
>> Kỳ án trộm dê' ở Bình Thuận: Yêu cầu kiểm điểm lãnh đạo tòa án
>> Lại điều tra bổ sung kỳ án trộm dê
>> Viện KSND tối cao yêu cầu báo cáo 'kỳ án trộm dê

Bình luận 78

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Nguyễn Hữu Chính

Nguyễn Hữu Chính

Có thần kinh xấu hổ của các "Quan" từ trên xuống dưới đã bị đứt hết rồi. Một việc làm có lẽ trên thế giới này kg nơi nào có, vậy mà các quan chức kg một lời biết xấu hổ trước nhân dân ???
Lê Thanh Trung

Lê Thanh Trung

Đúng quá , các quan ấy cái gì cũng biết chỉ có xấu hổ là không biết !
Tiếng Thơm

Tiếng Thơm

Đúng như nhận xét của tác giả. Không thể tưởng tượng được. Bức ảnh sẽ đi vào lịch sử của ngành tư pháp của thế giới, không chừng đoạt luôn giải thưởng về mỹ thuật.
PHU

PHU

Ban oi.... con` nhieu` tam' anh? di vao lich su? lam' . tai vi` ban chua thay' thoi
Hoàng Xuân

Hoàng Xuân

Chân thành cám ơn các bạn đọc đã dành thời gian quý báu của mình để đọc và chia sẻ với tâm tư của tôi. Nhờ cmt của các bạn, tôi được thêm hiểu biết và sự tự tin vào việc mình làm. Cám ơn tất cả các bạn lần nữa.

Dù nền pháp luật của Việt Nam còn đang ở giai đoạn "bán khai", thiếu quá nhiều luật lệ, hoặc ngược lại thừa quá nhiều luật lệ mà không thể thực hiện được, thì một xã hội thượng tôn pháp luật vẫn phải là cái đích cao nhất. Con đường đến đó nhiều đau đớn. Nhiều người đã phải hy sinh. Nhưng để cho chúng ta có hy vọng mà tiếp tục sống thì chúng ta phải làm.

Một cây diêm chỉ kêu xẹt xẹt (hì hì). Nhiều cây diêm sẽ thắp lên ánh sáng.

Trân trọng.
thành

thành

Kỳ án này mà được Holywood dựng thành phim thì hay phải biết. Ai khôn thì nên chộp lấy mà làm kịch bản.
huỳnh

huỳnh

trò hề
Xem thêm bình luận

Bài viết tác giả khác

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Người dân cần những gì thiết thực cho cuộc sống hơn là  dồn ngân sách cho các dự án không thiết thực. (Trường tiểu học Nậm Pì, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lại Châu vừa được chương trình Cơm có thịt xây tặng - Ảnh chụp màm hình facebook)

Hết Sơn La lại đến Cần Thơ...

Chuyện Sơn La bị dư luận cả nước bất bình về dự án xây tượng đài Bác Hồ có kinh phí 1.400 tỷ đồng tưởng là bài học chung, nhưng mới đây, Cần Thơ lại đề xuất một dự án tượng đài tốn gần 200 tỷ đồng.

Người Việt luôn sẵn lòng làm từ thiện đối với người gặp hoạn nạn, khó khăn. (Trong ảnh: Trao quà từ thiện cho bà con vùng lũ Quảng Bình) - Ảnh: Tấn Tú

Người Việt ngây thơ, cả tin khi làm từ thiện

Để trở thành một “nhà từ thiện” ở Việt Nam rất đơn giản. Vì thế, vô số tổ chức từ thiện do cá nhân tự lập đều có những bất cập về tính minh bạch và quản lý. Thậm chí, từ thiện đang có xu hướng biến tướng thành một “nghề” mang lại thu nhập.