Tường thuật phiên chất vấn chiều 22.11

0 Thanh Niên Online

(TNO) Tiếp tục phiên chất vấn chiều nay 22.11, Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Phú Trọng nhắc nhở các đại biểu quốc hội (ĐBQH) phải chú ý hỏi ngắn, Bộ trưởng cần trả lời ngắn. Theo đánh giá của Chủ tịch QH, cách hỏi và trả lời vào buổi sáng vẫn còn dài quá. >> Tường thuật phiên chất vấn sáng 22.11

Tường thuật phiên chất vấn chiều 22.11

Đầu phiên chất vấn buổi chiều, các ĐBQH tiếp tục chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng về vấn đề thiếu hụt điện, trách nhiệm của thủy điện, vấn đề giá cả và nhập khẩu.

Sẽ mời cơ quan phản biện về thủy điện

ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) nêu thực tế: “Chúng ta còn thiếu điện trong nhiều năm tới nhưng điều người dân bức xúc là sự thiếu công bằng và không minh bạch trong việc phân bổ điện”. Theo ĐB Xuân, Bộ trưởng trong phiên trả lời buổi sáng đã không phủ nhận cũng không khẳng định được việc thủy điện có làm ảnh hưởng thêm về lũ lụt ở miền Trung. Vậy lấy cơ sở nào để nói thủy điện phải hỗ trợ, hỗ trợ bao nhiêu?

“Chính vì vậy mà tôi nghĩ chúng ta cần có điều tra đánh giá khách quan, độc lập về chuyện này cho thấu đáo để xác định rõ được trách nhiệm của thủy điện. Theo Bộ trưởng thì cơ sở nào để xây dựng thủy điện tiếp (ở miền Trung) nếu không làm rõ được việc lợi hay hại của thủy điện trong vấn đề lũ lụt” - ĐB Đình Xuân yêu cầu.  

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thừa nhận thực tế mà ĐB nêu trên là đúng. Việc tiết giảm điện, cắt điện cũng có thời điểm và có nơi có lúc chưa được công bằng làm người dân thắc mắc. Điện lực VN (EVN) đã có rà soát kiểm tra để kịp thời chấn chỉnh và có lời xin lỗi người dân ở những khu vực đó. Tuy nhiên, không chỉ có xin lỗi, Bộ Công thương đã yêu cầu EVN xây dựng phương án cung cấp điện, ứng phó thiếu điện và chấm dứt tình trạng cắt điện thường xuyên, kéo dài tại một điểm gây bức xúc cho người dân.

Tường thuật phiên chất vấn chiều 22.11 - ảnh 1

Về trình tự ưu tiên cấp điện trong trường hợp buộc phải tiết giảm thì Bộ trưởng cho biết việc lựa chọn thứ tự ưu tiên cung cấp điện thuộc thẩm quyền của chủ tịch UBND địa phương; các cơ sở an ninh, quốc phòng, cơ sở xã hội, sản xuất thiết yếu sẽ được ưu tiên. Tuy nhiên, Bộ sẽ có hướng dẫn, quy định cụ thể hơn.

Giải trình về việc đánh giá tác hại của thủy điện, theo Bộ trưởng Bộ Công thương, việc đánh giá mặt được và chưa được của thủy điện đã được EVN cũng như nhiều bộ ngành, nhà khoa học nghiên cứu. Trong thời gian tới, Bộ sẽ chủ động hơn trong việc mời các cơ quan tham gia có tính chất phản biện để đảm bảo khách quan, từ đó có sự điều chỉnh quy hoạch thủy điện thích hợp.

Mở rộng ra, ĐB Đình Xuân nêu vấn đề 12 đập chính đang được xây dựng trên dòng Mê Kông, khiến chúng ta sẽ bị thiệt hại nghiêm trọng do thiếu nước, thiếu phù sa. Trong khi đó, VN lại có dự kiến mua điện từ các đập được xây nói trên. Vậy thái độ của Chính phủ VN về các đập thủy điện quốc tế trên dòng Mê Kông như thế nào?

Theo Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, VN nằm ở hạ lưu sông Mê Kông nên chịu tác động rất lớn từ việc khai thác, sử dụng dòng sông này. Hiện nay, không có công trình thủy điện nào trên sông Mê Kông ở phần đất VN. Trung Quốc có 8 công trình thủy điện (3 trên dòng chính), Lào có 1 công trình lớn, Campuchia có 4 công trình. Việc xây dựng thủy điện trên sông Mê Kông có thể dẫn đến tình trạng nhiễm mặn xâm lấn, xói lở bờ, giảm bồi lắng ở hạ nguồn. Ủy ban Mê Kông Quốc tế đang nghiên cứu những ảnh hưởng, tác động đến dòng sông. Thái độ của VN trong vấn đề này là rất rõ ràng, dòng sông là tài sản chung của nhiều quốc gia. Vì vậy các nước cần có sự xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng trong việc ứng xử với dòng sông, phải có sự tham gia của nhiều quốc gia trong việc đóng góp ý kiến và cần có sự đồng thuận cao.

Giá cả tăng, do đâu?

Trở lại với vấn đề giá cả tăng cao, ĐB Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang) hỏi Bộ trưởng nguyên nhân vì sao giá cả tăng như thế, tăng cao hơn năm 2009? Có phải các giải pháp bình ổn giá trong năm nay không đạt được hiệu quả. Bộ trưởng dự báo tình hình giá cả trong những tháng cuối năm như thế nào?

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng giải thích nguyên nhân “bão giá” là do nhiều nhân tố thị trường tác động. Nước ta là nước có nền kinh tế mở nên giá cả trong nước liên quan rất nhiều đến giá cả bên ngoài. Vừa qua, giá cả thế giới tăng rất nhiều nên chúng ta bị ảnh hưởng. Thứ hai, do thời tiết và diễn biến dịch bệnh làm suy giảm nguồn cung, không đủ cầu nên ảnh hưởng làm giá tăng. Mặt khác kinh tế VN đang phục hồi, sức mua trong nước lớn. Sức mua lớn nên ảnh hưởng đến giá cả.

Tường thuật phiên chất vấn chiều 22.11 - ảnh 2

Ngoài ra, năm nay nước ta có nhiều ngày lễ lớn vì vậy sinh hoạt, đi lại của người dân tăng cao dẫn đến chi phí về vận tải và giá sinh hoạt tăng.

Thực hiện nguyên tắc giá thị trường, cuối 2009 và đầu 2010 chúng ta có điều chỉnh một số giá hàng hóa và chấm dứt về cơ bản các gói kích cầu; mức lương cơ bản tăng, tỉ giá tiền VN và USD cũng tác động đến biến động giá cả tăng. Đứng trước tình hình này, Bộ sẽ đảm bảo cung cầu, tình mọi cách để tăng sức cạnh tranh của sản phẩm VN; kiểm tra, kiểm soát, xử lý sai phạm trên thị trường.

Không thể cấm nhập khẩu

ĐB Mai Thị Ánh Tuyết cũng đề nghị Bộ trưởng cho biết vì sao là nước sản xuất nông nghiệp, có khả năng cung cấp cám gạo làm thức ăn chăn nuôi, nhưng Bộ trưởng lại cho phép nhập khẩu nông sản nhiều như thế?

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng giải trình: Thực hiện các cam kết và theo các hiệp định thương mại quốc tế mà nước ta tham gia, chúng ta không thể cấm, hạn chế nhập khẩu các mặt hàng này, chỉ có thể hạn chế các mặt hàng nhạy cảm. Chúng ta được phép xuất những mặt hàng đó và cũng phải nhập mặt hàng đó.

Bộ trưởng Hoàng cho ví dụ, theo số liệu của Bộ Công thương, năm 2010 nước ta nhập 230 triệu USD rau quả nhưng cũng xuất trên 300 triệu USD. “Như vậy chúng ta xuất siêu rau quả”, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhấn mạnh.

Trong vấn đề nhập muối, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nói thêm: “Chúng ta có khả năng sản xuất muối thừa cho nhu cầu trong nước. Nhưng chất lượng chưa tốt do sản xuất thủ công nên chưa đảm bảo muối sử dụng trong sản xuất công nghiệp, dược phẩm. Vì vậy, chúng ta nhập là nhập muối công nghiệp. Không chỉ Bộ Công thương quyết định việc nhập muối mà có sự bàn thảo với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thông và Bộ Y tế”.

Sẽ tái cơ cấu ngành điện

Bổ sung về nguyên nhân thiếu điện và giải pháp cho Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải nêu những hạn chế:

1. Do thiếu vốn. Trong tình hình từ năm 2006 đến nay chúng ta vấp phải khó khăn rất lớn do khủng hoảng kinh tế, nên việc huy động vốn cho các dự án khó khăn. Dù đi vay với lãi suất lên đến 18-19% nhưng ngành điện cũng không có vốn để vay. Đến nay, nếu tính hết 2010, thì việc thực hiện sơ đồ quy hoạch điện 6 về nguồn điện khoảng 74%, lưới điện là 61%, chưa đạt mục tiêu đề ra.

2. Phần lớn công trình lưới điện của chúng ta đều vướng phần giải phóng mặt bằng. Có những công trình vì vấn đề này mà chậm đếnC 2, 3 năm.

3. Giá điện của nước ta thấp (5,2 cent/kw) trong khi Thái Lan là 8,5 cent; Singapore là 13,5 cent, Malaysia là 7,6 cent… Nước ta là nước nằm trong nhóm có giá điện thấp, điều này làm cho việc huy động vốn trong các công trình điện tư nhân kém hấp dẫn.

4. Chúng ta không tháo gỡ thì không có cách gì chúng ta đủ điện đáp ứng các nhu cầu. Nhiều năm qua Chính phủ đã cải cách các thủ tục đầu tư xây dựng, giảm nhiều thủ tục hành chính để cải cách môi trường đầu tư về điện.

5. Nguyên nhân thứ 5 là ý thức tiết kiệm và công nghệ sử dụng điện còn rất lạc hậu. Trong những năm vừa qua, hiệu suất, hiệu quả sử dụng điện của chúng ta chưa tốt.

Phó thủ tướng cho biết hiện có 35 công trình chậm tiến độ thi công, do năng lực nhà thầu, vốn, vướng giải phóng mặt bằng, nhiều nhà thầu bỏ dự án… Nếu không có chỉ đạo thì các dự án này sẽ tiếp tục chậm.

Dự kiến để tái cơ cấu ngành điện, sang năm Chính phủ sẽ đưa ra thị trường cạnh tranh về phát điện. Muốn vậy phải tách nhà máy điện ra khỏi Tập đoàn điện lực VN, chỉ để lại vài nhà máy chiến lược. Phải thực hiện cơ chế giá điện theo cơ chế thị trường khi hiện tại nước ta đã thực hiện cơ chế giá xăng dầu theo thị trường và bước đầu có hiệu quả.

Lý giải đầy đủ hơn về vấn đề lũ lụt, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Phạm Khôi Nguyên cho rằng: lũ lụt miền Trung có các nguyên nhân chính: Biến đổi khí hậu trở thành vấn đề cực đoan; Nguyên nhân thứ hai là mất rừng, phá rừng rất nhiều. Một số nhà máy thủy điện chiếm dụng rừng, cam kết của họ là trồng bù rừng nhưng chậm làm vấn đề này. Quy trình vận hành là nguyên nhân thứ ba. Trước tháng 10.2008, hầu hết các công trình thủy lợi trước đó đều không đảm bảo vấn đề xả lũ.

Bô xít bảo đảm an toàn

Về vấn đề an toàn dự án khai thác bô xít Tây Nguyên, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định: Sau khi đi khảo sát ở Hungary, đoàn công tác đảm bảo công nghệ của Hungary có từ năm 1942, nếu so sánh thì công nghệ VN là công nghệ tiên tiến nhất thế giới. Độ PH của công nghệ thải ướt của VN là 10-11% chứ không phải 13%. Ngoài ra, cũng bảo đảm không bị rò rỉ vì chúng ta làm 5 lớp để chống thấm. Thành xây bể chứa của Hungary làm từ 1942, không làm móng, của VN thì ba mặt là đồi và núi, giống như đập. Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định: “Chúng ta đã bảo đảm an toàn”.

Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên dẫn đến tình huống xấu nhất là nếu có nguy cơ vỡ đập thì đã có cách dung hòa. Bộ trưởng nói: Sắp tới, chúng tôi sẽ mời tất cả các đại biểu khảo sát tại các dự án Bô xít Tây Nguyên. Với tình hình địa thế trong đó, với dự báo về động đất, độ an toàn… nhà máy bô xít hoàn toàn không vấn đề gì. 

** Khép lại phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng đánh giá phần trả lời của Bộ trưởng thể hiện tinh thần nghiêm túc và có báo cáo việc thực hiện lời hứa, những việc đã làm từ sau phiên chất vấn của kỳ họp thứ 7. Bộ trưởng nắm tương đối chắc các vấn đề, từng lĩnh vực nên đã báo cáo đầy đủ, có đầu, có đuôi.

Theo Chủ tịch QH, lĩnh vực công nghiệp và thương mại là lĩnh vực rất là rộng, liên quan đến nhiều vấn đề sát sườn của đời sống như: điện, giá cả, xăng dầu, nhập siêu… Vì vậy nhiều tâm tư, nguyện vọng của cử tri đã được đem ra thảo luận. Đã có 19 lượt ý kiến các ĐBQH vừa chất vấn, vừa trao đổi. Có sự tham gia của cả Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Phạm Khôi Nguyên.

Chủ tịch QH cho biết, việc thảo luận theo nhóm vấn đề đã giúp lật đi lật lại nhìn vấn đề, tập trung làm rõ vấn đề, có cái nhìn nhiều mặt, có nguyên nhân khách quan, chủ quan và giải pháp. Với những gì đã được nhận thấy đã và chưa làm được được nêu ra, hi vọng sẽ được khắc phục và giải quyết trong thời gian tới. 

Tường thuật phiên chất vấn chiều 22.11 - ảnh 3

Trong phần trả lời của mình, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu nhận được 15 câu hỏi của các ĐBQH và một câu hỏi của Thủ tướng. Trước QH, Bộ trưởng Bộ Y tế đã nêu nguyên nhân của việc quá tải bệnh viện (BV), cùng với đó là các giải pháp và kết quả thực hiện được.

Nguyên nhân gây quá tải ở bệnh viện

Theo đó, cuối năm 2007, đầu 2008, Bộ Y tế ghi nhận thường xuyên mỗi ngày, cả nước có khoảng 15.000 bệnh nhân phải nằm ghép để điều trị tại các BV.

Nguyên nhân được giải thích là do dân số tăng nhanh. Bên cạnh đó, ngành y tế đã đưa vào cộng đồng 30 triệu thẻ khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo. Tần suất sử dụng dịch vụ y tế của đối tượng này tăng 1,5-2 lần so với nhóm khác. Điều kiện kinh tế, giao thông dễ dàng nên người dân cũng quan tâm và tiếp cận với các dịch vụ y tế nhiều hơn.

Đồng thời, hoạt động y tế vận hành theo cơ chế thị trường, cũng dẫn đến tình trạng cán bộ y tế có tay nghề cao tập trung tuyến trên, các trung tâm y tế, BV lớn. Điều này làm cho cán bộ y tế tuyến dưới vừa thiếu, vừa yếu tay nghề. Nên “dồn” bệnh nhân đến khám chữa bệnh ở tuyến trên, gây quá tải.

Theo nhìn nhận của Bộ trưởng, hiện nay, cơ cấu bệnh tật cũng có sự thay đổi. Các bệnh có chi phí điều trị cao vào thời gian điều trị kéo dài có chiều hướng tăng cao nên số lượng bệnh nhân nằm viện lâu và nhiều.

Có bệnh viện đã không còn nằm ghép

Theo đó, Bộ Y tế đã có những giải pháp trước mắt cũng như lâu dài. Đó là: nâng cao chất lượng điều trị, giảm ngày điều trị hợp lý; giảm diện tích khu hành chính, tăng diện tích khu điều trị, giường bệnh.

Chống quá tải từ xa bằng việc nâng cao chất lượng cán bộ y tế tuyến dưới, triển khai đề án 1816 nhằm chuyển giao kỹ thuật, chuyên môn từ tuyến trên xuống tuyến dưới đã giúp giảm 30% số bệnh nhân chuyển viện từ tuyến dưới lên tuyến trên; mở rộng mô hình điều trị ngoại trú; xây dựng thêm BV và xây dựng nguồn nhân lực.

Qua quá trình thực hiện các biện pháp trên, Bộ trưởng Bộ Y tế báo cáo, hiện nay chỉ còn khoảng 6.000 bệnh nhân phải nằm ghép để điều trị mỗi ngày, tập trung chủ yếu ở các khoa tim mạch, nhi. Có những bệnh viện đã hai năm nay không còn nằm ghép.

Bước vào phần chất vấn, ĐB Nguyễn Văn Tuyết (Yên Bái) cho rằng: Số tiến sĩ, thạc sĩ bác sĩ đang công tác tại địa phương đang có xu hướng ra Hà Nội, các thành phố lớn làm việc hoặc ra làm riêng. Đề án 1816 ấn tượng nhưng chưa mang tính bền vững, chưa phát huy năng lực địa phương? Cách nào làm cho nó bền vững hơn?

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho rằng giải pháp 1816 và các giải pháp khác đã nêu có tính chất tình thế, và là tình thế kéo dài, còn giải pháp lâu dài là chính sách đào tạo bác sĩ và giữ chân thầy thuốc vùng sâu vùng xa. Cụ thể là con em đồng bào dân tộc học hết 12 xong không phải thi đại học, sau đó được đào tạo 6 tháng đến 1 năm rồi đào tạo tiếp thành bác sĩ để về quê công tác. Thủ tướng cũng vừa ký chế độ chính sách vùng miền, chúng tôi đã tham mưu với Chính phủ về việc quy định đối với 3 nhóm đối tượng ưu tiên là: vùng miền, ngành nghề, đào thải và nguy hiểm. QH đã thông qua khoản 5, điều 8 quy định về trách nhiệm của thầy thuốc, rằng bác sĩ ra trường phải ra nông thôn công tác, thời gian còn tùy quy định. Phấn về lương phụ cấp chỉ là một phần, phần nghĩa vụ chính trị mới là quan trọng. Đó là chính sách duy trì bền vững. Vốn trái phiếu chính phủ 2010 dự kiến là cung cấp đủ, đến bây giờ là 65%, cũng cần nói đây không phải là phạm vi của tôi, mà thuộc ủy ban ngân sách quốc hội.

ĐB Nguyễn Văn Tuyết hỏi thêm: Năm 2010 số tiền phát sinh của các dự án phát triển, xây dựng các BV lớn và nguồn nhân lực là bao nhiêu? Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho biết đã phân bổ 65% kinh phí xây dựng BV tuyến trên, tuyến tỉnh đã phân bổ được 15% kinh phí. Về chuyện phát sinh giá thì tuyến huyện là 17.000 tỉ, tuyến tỉnh và 4 chuyên khoa trung ương là 45.000 tỉ, tổng cộng 62.000 tỉ. Tính cả trượt giá, chia tách huyện, phát sinh thì trên 78.000 tỉ.

Riêng về nguồn nhân lực trong ngành y tế, Bộ trưởng cho rằng số lao động chất xám cao mà quy định nữ về hưu ở tuổi 55, nam 60 thì rất phí. “Chúng tôi thấy tiếc ghê lắm. Chúng tôi sẽ làm đề trình để báo cáo QH xem xét việc này”.

Tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS giảm nhiều

Theo ĐB Nguyễn Thị Hoa (Hà Nội): VN đã từng bước kiểm soát HIV/AIDS, tuy nhiên những người HIV trong cộng đồng dân cư ở tuổi thanh niên còn khá nhiều. Bộ trưởng có quan tâm đến hiện tượng này và giải pháp ra sao?

Bộ trưởng Triệu nói: Rất mừng là Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt nên 3 năm qua chúng ta thực hiện được hiệu quả chương trình “3 giảm”: giảm mắc mới, giảm người chuyển sang AIDS, giảm tử vong. Chúng ta có nhiều giải pháp, đặc biệt là cũng có thể điều trị bằng ARV hiện đại. Trước đây có 80% trường hợp HIV lây qua đường chích ma túy, 16% qua đường tình dục, nay thì chỉ còn 6-8% qua đường tình dục. Những chỉ tiêu thiên niên kỷ chúng ta cam kết phần lớn là về y tế dự phòng của ta tốt hơn so với các nước. Tỷ lệ mắc HIV ở thanh niên cũng giảm. Các chương trình phòng chống HIV/AIDS cũng có tính khả thi và hiệu quả.

ĐB Nguyễn Văn Bình (Hải Phòng) nêu lên hiện tượng quen thuộc xã hội hiện nay là người bệnh ra nước ngoài chữa trị có xu hướng tăng lên, đặc biệt là các bệnh khó như ung thư, tim mạch, ghép tạng… Có phải điều kiện chữa bệnh trong nước chưa đáp ứng được thỏa đáng nhu cầu chữa bệnh của nhân dân? Giải pháp để khắc phục việc này ra sao?

Bộ trưởng Triệu khẳng định, xu hướng người bệnh ra nước ngoài chữa bệnh ngày càng giảm, kể cả các đồng chí lãnh đạo có tiêu chuẩn ở nước ta. Những gì khu vực làm được thì ta làm được, có 300 bác sĩ trẻ các nước khu vực về Việt Nam học, về lĩnh vực tim mạch, mở nội soi… Công nghệ ghép tạng, ghép tim, ghép gan, ghép thận… đã làm được trong khi trước đây phải ra nước ngoài chữa trị. Vốn và thầy thuốc là không thiếu lắm nhưng thiếu là thiếu đất đai, chứ nhà đầu tư thì sẵn sàng.

Tai nạn giao thông: Bảo hiểm y tế sẽ thanh toán trước

ĐB Nguyễn Đình Liêu (Ninh Thuận) chất vấn Bộ trưởng Bộ Y tế về việc thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) đối với trường hợp tai nạn gian thông (TNGT) hiện nay được quy định như thế nào để bảo đảm quyền lợi và tránh phiền hà cho người dân.

Trả lời câu hỏi trên, Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho biết: Theo Luật BHYT, người bị TNGT không vi phạm luật giao thông thì sẽ được BHYT thanh toán chi phí điều trị. Trường hợp người bị TNGT vi phạm luật gia thông thì sẽ không được BHYT thanh toán. “Quan điểm của Bộ Y tế là nhận khó khăn về phía cơ quan quản lý nhà nước và tạo thuận tiện, đảm bảo quyền lợi cho người dân”, Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu nhấn mạnh.

Vì vậy, Bộ Y tế có ra quy định: Trường hợp người bị TNGT thì cứ nhập viện, điều trị, BHYT sẽ thanh toán trước. Sau khi có kết luận của cơ quan điều tra, nếu bệnh nhân bị TNGT là người vi phạm luật giao thông thì các cơ quan chức năng sẽ có chế tài thu hồi lại số tiền BHYT đã chi trả từ bệnh nhân.

Nhưng đây là thông tư liên tịch phải có sự phối hợp giữa các bộ, ngành nên Bộ Y tế đã trình Chính phủ để chờ thống nhất giữa các bộ và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Đối với chất vấn của ĐB Hồ Thị Thu Hằng (Vĩnh Long) về thủ tục khám chữa bệnh còn phiền hà, rườm rà, đặc biệt là đối với trường hợp khám chữa theo BHYT, Bộ trưởng thừa nhận đây là thực tế có thật. Tại một BV lớn của Bộ Y tế, trung bình một bác sĩ phải khám từ 90-100 bệnh nhân trong một ngày, Bộ trưởng cho biết.

Giải pháp của Bộ Y tế là tăng cường bác sĩ, cán bộ y tế, áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình khám chữa bệnh.

Riêng với ý kiến của ĐB Thu Hằng đưa ra là đời sống bác sĩ, cán bộ y tế hiện giờ rất khó khăn, Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu có lời với các bác sĩ, cán bộ y tế: “Đất nước chúng ta vẫn còn nghèo nên cũng phải từng bước chia sẻ, nâng cao đời sống của những người trong ngành y tế, trong tương quan đời sống xã hội”.

Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng có những chính sách phụ cấp ngành nghề, phụ cấp độc hại, phụ cấp vùng miền nhằm nâng cao đời sống cho bác sĩ, cán bộ y tế.

Giảm nằm ghép nhưng chưa thể chấm dứt

ĐB Trần Thị Kim Phương (Hà Nội): Bộ trưởng có hứa giảm tải ở các BV, sắp kết thúc nhiệm kỳ của Bộ trưởng, việc giảm tải không những không giảm mà còn có xu hướng tăng lên, trách nhiệm của Bộ trưởng như thế nào trước cử tri?

Bộ trưởng Triệu trả lời: “Bộ Y tế  rất khó chấm dứt hiện trạng nằm ghép trong các nhiệm kỳ nếu ngân sách nhà nước còn hạn chế. 2, 3 năm nữa giảm nằm ghép thì có thực hiện được không? Xin thưa là giảm được bao nhiêu thì dân đỡ khổ bấy nhiêu thôi, chứ nói dứt hẳn thì khó. Ví dụ BV Việt Đức chỉ sau 1 năm là không còn nằm ghép. Trong khi đó có bệnh viện 5 năm, 7 năm có khi 10 năm nữa mới giảm việc nằm ghép”.

“Hôm nay truyền hình trực tiếp, Bộ Y tế xin nói với nhân dân là sẽ quyết tâm giảm nằm ghép ở bệnh viện chứ còn mấy năm hết hẳn nằm ghép thì không chắc chắn” - Bộ trưởng Y tế nói.

Liên quan đến việc quá tải của BV, ĐB Nguyễn Mạnh Hùng (Thái Nguyên) nêu ra tình trạng thiếu bác sĩ. Theo ĐB Hùng, cách nay 15 năm thì chúng ta dư bác sĩ (có bác sĩ tốt nghiệp ra trường nhưng không được nhận vào làm việc). Còn hiện nay, số lượng bác sĩ có tăng đáng kể nhưng chưa đáp ứng yêu cầu, ví dụ Thái Nguyên đang thiếu 298 bác sĩ. Như vậy, câu hỏi đặt ra là giải pháp cụ thể mà Bộ trưởng Bộ Y tế tham mưu cho Chính phủ để giải quyết vấn đề này như thế nào?

Mặt khác, ĐB Hùng còn đưa ra nhiều đánh giá: Hình như chúng ta thiếu quy hoạch phát triển ngành, hình thành đầy đủ mạng lưới y tế, từ đó dẫn đến nguyên nhân quá tải? Khung chính sách cũng bất hợp lý và hợp tình. Người làm chính sách chưa trân trọng chất xám của người y tế (trực đêm ở các BV cấp trung ương chỉ nhận được là 45.000 đồng tiền trực; đối với BV tỉnh là 35.000 đồng). Quy định này cào bằng từ giáo sư đến hộ lý. ĐB Hùng đòi hỏi Bộ Y tế có phương án cải thiện khung chế độ chính sách cho cán bộ y tế.   

Trả lời những chất vấn trên, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, hiện nay số bác sĩ tính trên 1 vạn dân tăng nhưng số cán bộ y tế giảm và việc phân bố bác sĩ, cán bộ y tế giữa các vùng miền còn thiếu cân đối. Bộ đang có chính sách cân đối, quy hoạch cán bộ y tế cho hợp lý hơn.

Nước nào cũng có tình trạng giá thuốc cao

Liên quan đến vấn đề giá thuốc, ĐB  Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc) nhắc lại lời hứa của Bộ trưởng về chuyện sẽ giải quyết tình trạng giảm giá thuốc. ĐB Nguyệt hỏi: Thế trách nhiệm của Bộ trưởng về giá thuốc như thế nào? Quản lý nhà nước về bộ máy hiện nay còn hạn chế, giải pháp  ra sao?

Cùng vấn đề này, ĐB Nguyễn Lân Dũng (Đắk Lắk) cho rằng Bộ Y tế tại sao cứ để giá thuốc trong nước cao mãi mà không có giải pháp kiềm chế?

Bộ trưởng Triệu cho biết chỉ số giá tăng trung bình của cả nước năm 2009 là 8,6%, nhưng giá thuốc chỉ tăng 3,2%. Kiểm tra thì thấy 95% số thuốc thuộc “thị trường hoàn hảo” (thuốc phổ biến, cạnh tranh), còn lại 5% là thuốc thuộc “thị trường không hoàn hảo”, tức thị trường thuốc có ít doanh nghiệp sản xuất, mang tính phát minh độc quyền, giá cao. Nước nào cũng có hiện tượng này.

Bộ trưởng Triệu đánh giá, 5% này là điều nhức nhối của nhiều quốc gia. Các quốc gia kiểm soát giá thuốc là kiểm soát 5% giá thuốc thuộc thị trường không hoàn hảo này. Ngoài ra, việc đem thuốc xách tay từ nước ngoài về cũng góp phần làm tăng giá một số loại thuốc. Trách nhiệm quản lý giá thuốc thì luật cũng đã quy định là Bộ Y tế chủ trì, Bộ Tài chính, Công thương phối hợp. “Chúng tôi sẽ cố gắng giảm bớt tình trạng tăng giá” – Bộ trưởng hứa. .

Bộ trưởng cũng cho biết, hiện nay mạng lưới y tế cơ sở của ta rất cao, có kết quả đáng tự hào. Tuổi thọ của VN cao hơn cả Thái Lan, Singapore, Malaysia…

Nhận hoa hồng: Có nhưng đã giảm

ĐB Dương Kim Anh (Trà Vinh) nhắc đến thực trạng bác sĩ kê đơn và nhận hoa hồng là rất phổ biến. ĐB này chất vấn: Bộ trưởng có giải pháp gì để khắc phục? Dược phẩm cũng tăng vịn vào lý do là giả cả tăng, tỉ giá ngoại tệ tăng, điều này có đúng không?

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu khẳng định, việc mua thuốc từ ngân sách của Nhà nước mà làm trung gian, ăn hoa hồng là không được. Bộ đã kiểm soát để hạn chế chyện này. Việc bác sĩ bán thuốc lấy hoa hồng là có nhưng hiện nay đã giảm. Nhằm hạn chế hiện trạng này, ngành y tế kêu gọi dựa vào lương tâm, trách nhiệm và lòng tự trọng của bác sĩ, cán bộ y tế.

Còn với thuốc, việc đấu thầu thuốc là đấu thầu cho cả năm, do vậy mức giá này ổn định trong cả năm.

Đặt vấn đề việc đưa các BV lớn ra khỏi Hà Nội và các TP, theo ĐB Nguyễn Lân Dũng là không hợp lý. “Nơi nào tập trung đông dân thì tất nhiên đòi hỏi cần nhiều BV, trường học. Nếu đưa các BV ra khỏi các trung tâm TP lớn thì sẽ gây bất tiện trong việc khám chữa bệnh của người dân” - ĐB Dũng chất vấn. 

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu khẳng định: “Tôi không biết có ai phát ngôn chuyện này cả”. Theo Bộ trưởng, hiện nay, Bộ Y tế, các cơ quan chức năng đang làm điều tra, quy hoạch hệ thống BV theo nhu cầu của các TP, địa phương, vùng miền. Một số bệnh viện lớn có thể xây dựng thêm cơ sở 2.

** Tổng kết cuối buổi chất vấn, Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng cho biết có 17 vị ĐBQH đăng ký chất vấn trực tiếp và Bộ trưởng đã trả lời 12 vị, ngoài ra còn có sự tham gia thêm của Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH và Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư.

Chủ tịch QH đánh giá phần trả lời của Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu là suôn sẻ. Ý định bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe của nhân dân là chiến lược lâu dài và rất cần sự quan tâm của đất nước. Ngành y tế có rất nhiều cố gắng, tận tụy ngày đêm hết sức vất vả. Trình độ phát triển và điều kiện ngày một nâng cao

Tuy nhiên, theo Chủ tịch QH, đây là lĩnh vực còn nhiều bức xúc, đặc biệt là quá tải bệnh viện, giá thuốc cao, trong ngành vẫn còn đây đó những hiện tượng y đức mà nhân dân không bằng lòng.

Chủ tịch QH kết luận: “Nhu cầu ngày càng cao, nguồn lực thì có hạn. Quan trọng là Bộ trưởng đã thấy và Chính phủ cũng đã thấy. Đây không phải vấn đề từ thiện, “nhà thương” mà là một chiến lược quan trọng, bảo đảm sức khỏe nhân dân. Rất mong Bộ trưởng sẽ quan tâm, tiếc tục khắc phục tình trạng quá tải, tập trung kiểm tra chất lượng sản xuất thuốc, việc lên giá thuốc tùy tiện, phải xử lý nghiêm các trường hợp có hành vi như vậy. Hy vọng qua buổi chất vấn này, Bộ trưởng có thêm nguồn năng lượng mới để ngành y tế của nước ta có sự phát triển mới”.

Sáng mai (23.11), QH sẽ tiếp tục phiên trả lời chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh.

Thanh Niên Online sẽ tiếp tục tường thuật buổi chất vấn vào ngày mai.

Trả lời thêm về việc tuổi hưu làm lãng phí nguồn chất xám nhân lực cao trong ngành y tế, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết bộ sẽ cùng ngành y tế nghiên cứu, báo cáo Chính phủ để có cách thức sửa đổi.

Về vấn đề tiền lương cho ngành y tế vẫn còn thấp, Bộ trưởng Kim Ngân nói: “Hằng năm chúng ta đã có lộ trình tăng lương của Ban cải cách tiền lương. Về vấn đề chính sách của người lao động làm việc trong ngành y tế, chúng tôi sẽ cùng Bộ Y tế, Bộ Nội vụ nghiên cứu điều chỉnh vấn đề này”. 

Thành Trung - Trí Quang - Viên An

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm