Chỉ dùng chữ quốc ngữ cho hoành phi câu đối?

33 Thanh Niên
Nhà nghiên cứu về Hán Nôm, PGS-TS Nguyễn Tá Nhí (Viện Hán Nôm) vừa đưa ra ý kiến về việc thay hoành phi câu đối Hán Nôm bằng chữ quốc ngữ.
Câu đối chữ quốc ngữ ở chùa Quán Sứ, Hà Nội /// Ảnh: Ngọc Thắng Câu đối chữ quốc ngữ ở chùa Quán Sứ, Hà Nội - Ảnh: Ngọc Thắng
Câu đối chữ quốc ngữ ở chùa Quán Sứ, Hà Nội
Ảnh: Ngọc Thắng
PGS-TS Nguyễn Tá Nhí nói không thể quên những lần mình đứng đợi bạn cạnh cửa chùa Đồng Quang, đối diện với công viên Đống Đa, Hà Nội. Người qua lại đông là thế, mà đôi câu đối trước cổng chùa chẳng ai dừng lại đọc lấy một lần. “Chứng kiến cảnh tượng lạnh lùng ấy mà thấy chạnh lòng… Gần đây, có vị đến nhờ chúng tôi soạn giùm câu đối cho ngôi chùa mới xây dựng, tôi chân thành khuyên nên thể hiện bằng chữ quốc ngữ để nhiều người đọc được”, vị phó giáo sư nêu ý kiến trong tham luận của ông tại hội thảo Văn hóa Phật giáo VN thống nhất trong đa dạng diễn ra ngày 2, 3.7 tại Hà Nội.
Cũng theo ông Nhí, hiện nay nước ta có khoảng hơn 100.000 người có thể đọc được câu đối chữ Hán. Trong khi đó, dân số đã lên đến 90 triệu người. Như vậy, hầu hết người VN không đọc thạo câu đối chữ Hán Nôm. “Thế thì ích lợi của việc thể hiện câu đối đại tự ở chùa thu được bao nhiêu? Trong nhiều năm qua, khi đi thực tế, tôi thấy riêng ở vùng Hà Nội đã có đến hàng trăm câu đối tiếng Việt ghi bằng chữ Nôm. Giả sử các câu đối đó ghi bằng chữ quốc ngữ thì dễ tiếp thu, dễ truyền thụ biết bao”, ông chia sẻ.
Những câu đối, hoành phi hay và ý nghĩa, theo ông Nhí, có thể thấy ở nhiều nơi. Việc chuyển ngữ sang quốc ngữ sẽ khiến chúng trở nên gần gũi hơn. “Chùa Địa Linh, làng Tây Hồ, P.Quảng Bá có đến 16 câu đối chữ Hán chạm khắc rất tinh xảo. Khách đến đều trầm trồ khen nét chữ cổ kính. Giả sử một nửa số chúng được viết bằng quốc ngữ thì số người đọc sẽ tăng lên, lợi ích cũng không sao kể xiết”, ông cho biết. Đặc biệt, với các lời răn dạy của Phật, ông Nhí còn kiến nghị lên Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo VN rằng cần sử dụng chữ quốc ngữ ghi lời Phật dạy ở các ban thờ trong chùa.
Trong ý kiến của mình, thậm chí ông Nhí còn cho rằng, các hoành phi câu đối Hán Nôm nếu liên quan đến hồ sơ gốc của di tích đã có danh hiệu thì có thể để nguyên. Tuy nhiên, các hoành phi câu đối có thể hạ xuống chuyển vào các bảo tàng, thay vào đó là các hoành phi câu đối chép lại chính những nội dung đó, nhưng bằng chữ quốc ngữ!
Cẩn thận kẻo “đường đột với văn hóa”
Ý kiến của ông Nhí đã nhận được sự quan tâm của nhiều nhà văn hóa. PGS-TS Đinh Khắc Thuân, Viện Nghiên cứu Hán Nôm cũng ủng hộ việc sử dụng quốc ngữ trên các hoành phi câu đối. “Chẳng hạn, với những ngôi chùa mới xây ở vùng biên giới, hải đảo, hoàn toàn có thể sử dụng chữ quốc ngữ để viết tên chùa, đại tự, đối liễn... Tuy nhiên, với ngôi cổ tích danh lam thì cần duy trì biển, liễn bằng chữ Hán, thậm chí ở các ngôi tháp cổ vẫn nên dùng chữ Phạn”, ông nêu quan điểm.
Theo ông Thuân, rất nên giữ các hoành phi câu đối chữ Hán Nôm đã tồn tại trong di tích. Nếu muốn để người dân có thể đọc, hiểu và thấy gần gũi thì có thể phiên dịch và đặt thêm bảng giải thích ở bên cạnh. Trên thực tế, ở các di tích, các hoành phi câu đối không chỉ là những lời hay ý đẹp mà người xưa gửi gắm, còn có những điều chép về lịch sử hình thành của chính di tích.
Theo ông Nhí, cũng có một số chùa đã dùng quốc ngữ để viết câu đối, hoành phi như chùa Quán Sứ, Q.Hoàn Kiếm, chùa Đồng Quang ở Q.Đống Đa, Hà Nội. “Thế nhưng đáng tiếc là trào lưu dùng chữ quốc ngữ viết câu đối ở các đình các chùa ở khu vực đồng bằng Bắc bộ VN chưa được xã hội chấp nhận. Nhiều câu đối viết bằng chữ quốc ngữ đã được chỉnh sửa, ghi bằng chữ Hán, như câu đối ngắn đắp vôi ở cổng chùa Đồng Quang, Q.Đống Đa”, ông Nhí cho biết.
Về điều này, PGS-TS Nguyễn Quốc Thông, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư VN, cho rằng không nên thay đổi toàn bộ các hoành phi câu đối như vậy. Bởi chúng cũng là một phần trong tổng thể giá trị văn hóa, mỹ thuật, kiến trúc của một di tích đã có. Ông cũng đồng tình việc có thể đặt các bản dịch bên cạnh để người tham quan hiểu rõ hơn. Với các công trình mới, việc lựa chọn hoành phi câu đối thế nào là tùy chủ đầu tư.
KTS Lê Thành Vinh (Viện Bảo tồn di tích) cũng cho rằng nên đặt các bản dịch bên cạnh các hoành phi câu đối. Hoành phi câu đối cũ tại các di tích cũng có giá trị của nó. Còn việc thay thế ngay trên diện rộng sẽ là đường đột với văn hóa.

Bình luận 33

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Quang Minh

Quang Minh

Nên thay đổi từ từ việc chuyển sang chữ quốc ngữ,chắc chắn sẽ được nhiều người và các thế hệ sau chấp nhận thôi,động thái này rất tốt ngoài dễ đọc phần nào đó nó cũng thể hiện lòng yêu nước qua cắt đứt dứt điểm không dính dáng đến Trung Quốc,ngày xưa ông bà ta cũng tìm cách thoát sự đô hộ của chúng trong văn hóa đọc viết chuyển tải thông tin bằng cách lấy mẫu tự Hán giống như ngày nay ta xài mẫu La-tin vậy rồi gán ghép để thành chữ nôm (nho),chỉ người Việt đọc,hiểu mà thôi còn Trung Quốc thì chào thua.
Phú Phúc

Phú Phúc

Chỉ nên viết câu đối, hoành phi chữ quốc ngữ khi xây mới đình , chùa, hay những nơi mới xây không lâu.Còn những đình chùa, văn miêu đã đi vào di tích lịch sử thì chính những câu đối, hoành phi ... đó đã là di tích lịch sử rồi tuyệt đối không đụng chạm vào( có khi còn phải tôn tao, phục hồi) và nên làm một bản dịch để bên cạnh để ai không hiểu ,muốn tìm hiểu thỉ tham khảo..
Việt

Việt

Tôi nghĩ phương án để nguyên các hoành phi câu đối chữ Hán Nôm và có 1 bản dịch 3 ra tiếng Việt, Anh, Pháp bên cạnh là hay nhất. Hán tự có cái hồn riêng và không có tội tình gì đến nỗi phải thay bằng chữ Quốc ngữ. Mà nói thật để chữ Quốc ngữ lên hoành phi câu đối thấy chả ra sao cả. Nên nhớ chữ Quốc ngữ cũng là tài sản đi vay chứ không phải chữ viết của người Việt.
Trần Quang Dinh

Trần Quang Dinh

1 ) Hãy gìn giữ & làm trong sáng, phong phú thêm Tiếng Việt.
2) Tuy nhiên, như @ Việt trình bày , tự thân chữ Hán cũng đâu " tội tình " chi ? Những nơi sẽ, sắp xây mới thì có thể. Còn không sẽ có chú thích như tôi thấy điển hình ở Chùa Quan Âm Q5 - đối diện rạp hát Thủ Đô. Tóm lại, cần cân nhắc sau khi lấy ý kiến từ nhiều nguồn.
nguyễn phương

nguyễn phương

Chữ viết nào mới là chữ cũa người Việt ? Mượn các mẫu tự La tinh để làm chữ viết rất nhiều ngôn ngữ trên thế giới sử dụng, cớ gì ta lại xấu hổ. Tiếng Việt nhờ chữ quốc ngữ mà dễ dàng phổ cập nên không việc gì mà không thay thế các chữ Hán trên các câu đối hoành phi được.
HỮU THOẠI LA

HỮU THOẠI LA

CHÙA VIỆT THÌ PHẢI DÙNG CHỮ VIỆT ĐỂ DÂN VIỆT HIỂU...
Trần Hải Đăng

Trần Hải Đăng

Cá nhân tôi rất đồng tình và ủng hộ quan điểm của PGS-TS Nguyễn Tá Nhí.Lâu nay tại các đền chùa dùng chữ Hán Nôm trên các văn tự, người trẻ như tôi chẳng hiểu nội dung gì. Mặc dù, những câu từ được tạc lên đó đều mang rất nhiều ý nghĩa nhân văn. Buồn thay, đại đa số người trẻ không hiểu, cũng chỉ coi đó như một bức tranh họa hình thôi, chả có ý nghĩa gì hơn, thậm chí còn không cả thèm ngó đến một lần vì trông cái nào cũng na ná cái nào... Những nét cổ kính của cha ông để lại là tốt nhưng có lẽ cũng đến lúc thay đổi cho phù hợp với thời cuộc.
Tuyen

Tuyen

Tôi ủng hộ 100% thay toàn bộ bằng chữ Quốc ngữ, gặp những ngôi chùa bằng chữ hán thấy xa lạ, chẳng hiểu gì hết. Chùa có chữ Quốc ngữ cảm thấy gần gũi và yêu quê hương mình hơn
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Poster phim /// ẢNH: LOTTE>

Phim tài liệu về HLV Park Hang-seo đầy cảm xúc!

Bộ phim tài liệu Park Hang-seo - Người truyền lửa đã chinh phục người xem bởi sự chân phương, gần gũi nhưng cũng đầy cảm xúc về huấn luyện viên Park Hang-seo cũng như những chuyện hậu trường sau 90 phút trên sân cỏ.