Ký ức Hà Nội sơ sài, sai lệch

5 Thanh Niên
Nhiều chuyên gia cho rằng những tái hiện thủ đô trong Ký ức Hà Nội tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long (từ 31.12.2015 - 3.1) cẩu thả, sơ sài và sai lệch, cho thấy tư duy làm dịch vụ du lịch thiếu chuyên nghiệp.
Tàu điện mô hình bị bong tróc tại Ký ức Hà Nội - Ảnh: Trinh Nguyễn Tàu điện mô hình bị bong tróc tại Ký ức Hà Nội - Ảnh: Trinh Nguyễn
Tàu điện mô hình bị bong tróc tại Ký ức Hà Nội - Ảnh: Trinh Nguyễn
Nhà nghiên cứu mỹ thuật Nguyễn Đức Bình háo hức bao nhiêu khi đến Hoàng thành Thăng Long thì cũng bức xúc bấy nhiêu khi từ đó trở về. “Ôi phố Hàng Trống. Ôi phố Hàng Đào… Mượn thương hiệu Ký ức Hà Nội để tổ chức một hội chợ có bày cái xe tay, xích lô, xe máy, viết vẽ ba lăng nhăng chữ nghĩa lên tường. Mô hình tàu điện thì ọp ẹp, que chống giữa mô hình này thì rời tung... Nhà bạt lớn "Bia Hà Nội thuở ấy" bên trong chẳng có gì gợi lại kỷ niệm bia hơi Hà Nội thuở xưa ngoài chuyện xếp hàng mua bia, bàn, ghế, cốc hoàn toàn đồ của thế kỷ 21. Buồn quá, Ký ức Hà Nội đã bị người ta đánh tráo”, ông Bình chia sẻ.
Thiếu hồn Hà Nội
Một dãy phố cổ đã được dựng lại bằng mô hình. Đầu phố cũng có biển giải thích những cái tên, rằng phố Hàng Trống xưa có bán tranh dân gian và nghề thêu, phố Hàng Giày bán giày, phố Hàng Đào lụa tơ. Những đôi giày bày lưa thưa buồn bã trong gian hàng mà không có hoạt động làm giày. Không gian lụa tơ chỉ thấy vài tấm khăn áo, thêm một hai nong tằm nhỏ như chiếc nắp nồi cơm điện cỡ nhỏ. Phố Hàng Trống không một dấu tích loại tranh mà cứ đến tết người ta lại mua về nhà treo. Hình hao hao phố có đấy, nhưng thần hồn chẳng thấy đâu.
Khu ẩm thực, trên thực tế không hề gợi được cảm giác về những món Hà Nội tinh tế đúng điệu. Mọi món, trừ bún thang, đều được ăn theo kiểu thức ăn nhanh với cốc nhựa và hộp xốp.
Được chờ đón nhưng cũng gây ý kiến trái chiều nhất là chuyến tàu điện. Không thể di chuyển, cũng chẳng leng keng, giữa tàu sừng sững… một cột chống sập cho trần tàu. Vào ngày cuối cùng của Ký ức Hà Nội, thân tàu đã xước cả mảng, lộ cốt nâu bên trong. Không gian 3D tái hiện Hà Nội xưa với những hiệu sách, nhà cửa cũ cũng đơn điệu. Dưới bàn chất những tạp chí hoàn toàn không phù hợp khung cảnh.
Một triển lãm ảnh Hà Nội xưa được bày giữa sân hoàng thành. Những bức ảnh chỉ có chú thích ngắn ngủn kiểu: Góc chợ hoa Hàng Lược, Phố Hàng Hòm, Đường Mai Xuân Thưởng ngày nay… Để hiểu Hà Nội, có lẽ chú thích cần nhiều thông tin hơn thế.
Không như trông đợi
Trước đó, tại họp báo về Ký ức Hà Nội, Sở Du lịch Hà Nội cho biết đây là hoạt động để thu hút và xúc tiến du lịch, tạo sân chơi cho thủ đô nhân dịp Tết dương lịch. Theo đó, không gian phố cổ, các làng nghề sẽ được tái hiện. Khu giới thiệu ẩm thực Hà Thành có sự tham gia của nghệ nhân dân gian Ánh Tuyết. Hà Nội xưa sẽ trở lại với tàu điện, phố nghề, qua triển lãm ảnh cổ… Và tại hoàng thành, những điều đã hứa ấy đúng là cũng có, nhưng theo cách không như người ta trông đợi.
Biển báo của ban tổ chức cho thấy sẽ có phường thợ tại không gian phố cổ trong chương trình, do các nghệ nhân thuộc CLB Nghệ nhân văn hóa dân gian, Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội thực hiện. Nhưng khi chúng tôi tới triển lãm sáng 3.1, thợ thêu đã không tới Hàng Trống, thợ giày đã không biểu diễn tay nghề ở phố Hàng Giày… Tuyệt nhiên không có một video clip nào lấp đầy những khoảng trống Hà Nội được mong chờ ấy.
“Chúng ta làm hội chợ xúc tiến du lịch mà làm thô sơ thế này thì sẽ phản tác dụng. Dựng lại ký ức Hà Nội, thu hút khách đến Hà Nội có thể làm ít nội dung cũng được nhưng phải làm kỹ, làm tới. Nhất là khi bây giờ nhiều phương tiện nghe nhìn có thể hỗ trợ”, một cán bộ Viện Nghiên cứu du lịch nói.
Từ góc độ lễ hội, GS Ngô Đức Thịnh, Ủy viên Hội đồng di sản quốc gia cho rằng cần lên tiếng về một xu hướng lễ hội phục dựng những điều đã có trong quá khứ nhưng lại không tới. “Chúng ta cần tôn trọng quá khứ bằng cách thực hiện những mô hình tái hiện kỹ lưỡng”, ông nói.
“Như thế nó mới là ký ức”
Trong khi đó, ông Đỗ Đình Hồng, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, cho rằng: “Cái rách và chống cột là do mình tạo dựng, ngày xưa thời bao cấp nó thế. Như thế nó mới là ký ức, nếu mới tinh thì là Hà Nội nay rồi. Còn bộ ảnh chỉ có được đến thế thôi, do GS Phan Huy Lê (Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử - NV) giúp. Đây là bộ ảnh mới nhất, bây giờ mới được phép công bố. Bổ sung chú thích thì để sang năm. Nghệ nhân đầy đủ hết, cô Ánh Tuyết, cô Mai Hạnh làm hoa. Nghệ nhân dệt lụa thì chắc có lúc nghỉ”.

Bình luận 5

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Mạnh Tuấn

Mạnh Tuấn

Do thấy báo chí liên tục giới thiệu về chương trình này, sáng 3/1, tôi "nghiến răng" bỏ xem truyền hình trực tiếp giải võ thuật tự do UFC (lúc 10 giờ VN trên Fox Sports) để háo hức vào Hoàng thành Thăng Long xem chương trình "Ký ức Hà Nội" - một sản phẩm du lịch của Sở Du lịch Hà Nội.

Dù tên gọi của chương trình là "ký ức" (tức là khơi gợi cảm xúc của người xem) song tôi vô cùng thất vọng vì thấy khá vô cảm với những gì nhìn thấy.

Không hiểu, lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội (với nhiều cán bộ cao cấp đến từ Sở Du lịch Hà Tây cũ) có hiểu "Ký ức Hà Nội” là cái gì không nữa?

Tại thời điểm tôi đến, chương trình - tập trung giới thiệu về "Ký ức phố cổ" (tức quận Hoàn Kiếm ngày nay) giống như những mảnh vụn vặt được nhặt nhạnh, chắp vá lại từ của một số liên hoan du lịch Hà Nội (cách đây hơn 10 năm), triển lãm Thời bao cấp (Bảo tàng Dân tộc học từng tổ chức), phiên chợ Đồ cũ (họp tại Bảo tàng Hà Nội dịp cuối tuần)…

Những gì đáng gọi là hồn vía của “Ký ức…” ở đây, thật sự rất nhạt nhòa! Riêng về mô hình cái toa tàu điện màu sắc bợt bạt, thô kệch thua xa cả đồ Hàng Mã. Không hiểu người phê duyệt mô hình này đã bao giờ nhìn thấy cái tàu điện chạy trên đường hay chưa!? Đúng là vào cuối thập niên 80, tàu điện rất trở nên tàn tạ, vắng khách song "bổ sung" thêm cái "cột chống" trong toa thì quả là sáng tạo mới của Sở Du lịch HN!

Xin khâm phục tính nhạy bén của các lữ hành lớn tại Hà Nội: Dù đây là sự kiện do Sở Du lịch tổ chức, dù đang là thời điểm “nóng hừng hực” bán tour tết Âm lịch…, song không có lữ hành lớn nào thuê gian hàng tại đây!

Xin kính phục anh bạn là phó giám đốc một hãng lữ hành lớn chỉ cách cổng vào “Ký ức Hà Nội” gần 1km đã kiên quyết từ chối đến xem, dù hôm 31/12 tôi ngỏ lời tới đón anh ấy đi.

Lẽ ra, chương trình nên mang tên “Cứ tưởng là Ký ức Hà Nội” hoặc “Ký ức giả cầy Hà Nội”!

Còn về lượng người cực lớn đổ tới xem, tôi tin họ là “nạn nhân” của báo chí và Hà Nội quá thiếu điểm vui chơi-giải trí trong dịp nghỉ lễ!

Sau 30 phút vàng ngọc xem chương trình, tôi chán nản ra về với suy nghĩ: “Từng này tuổi đầu rồi còn dại”.

Về tới nhà, vừa kịp xem trận đầu UFC.
Nguyễn Thu Trang

Nguyễn Thu Trang

Nói ngắn gọn, đây là chương trình "Ký ức của Sở Du lịch Hà Nội" là chính xác nhất chứ không phải "Ký ức Hà Nội"!
May mà công ty tôi (lữ hành, đang lo không bán hết chỗ tour tết Nguyên đán 2016) không thuê gian hàng ở đây - dù Ban tổ chức mời gọi tích cực.
Lê Nguyên

Lê Nguyên

Nói về kí ức Hà Nội thì chỉ có những người mà trước đây hơn 40 năm đã sống và làm việc tại Hà Nội mới có thể nhớ lại và hình dung ra nó chứ lớp trẻ hiện nay làm sao hiểu được. Hà Nội ngày đó cái gì cũng đơn giản và bình yên. Bạn có thể đi lang thang cả đêm ngoài phố mà không lo sợ điều gì, hoàn toàn yên tĩnh, không ồn ào huyên náo. Mọi người gặp nhau luôn vui vẻ, chuyện trò. Việt Nam ngày đó đang có chiến tranh, nhưng Hà Nội vẫn thản nhiên, bình lặng như không có gì, mọi người vẫn làm việc và chợ búa, ăn uống tại những quán cũng đơn sơ nhưng luôn đấy ắp tiếng nói cười ! Hà Nội ngày xưa là thế !
Nguyễn Minh Huy

Nguyễn Minh Huy

Tội nghiệp bác tôi (75 tuổi, cựu nhân viên Trạm vận chuyển - Công ty Xe điện Hà Nội) háo hức đưa hai đứa cháu nội tới xem mô hình tàu điện nhằm giới thiệu "mái nhà xưa" ông chúng đã làm việc hơn 20 năm.
Về, ông bực bội kể: Cái cột chống ở giữa toa tàu "Hàng Mã" ọp ẹp được lãnh đạo Sở Du lịch vu rằng "ngày xưa thời bao cấp nó thế" là bịa đặt hoàn toàn! Toa tàu điện xưa làm gì có cái thứ “cột chống trời” đó!?
Họ đặt chỏng chơ mỗi bên thành toa một cái ghế băng bằng gỗ ngắn tủn - gần 2m/cái, xộc xệch (do người xem làm xê dịch)! Hồi trước, ghế băng trên toa tàu dài gấp 3 – 4 lần chạy dọc suốt thành thân toa (bên thành toa có cửa ra vào thì ghế ngắn hơn một nửa vì phải dành chỗ trống cho khách lên xuống), gắn chặt với thành và sàn toa…
Thấy nhiều cháu bàn tán “chắc ngày xưa tàu điện chạy bằng ắc-quy” (vì không thấy cần tiếp xúc nối từ toa đầu lên dây điện), thay vì giới thiệu “mái nhà xưa” cho hai đứa cháu nội, ông gân cổ phân bua “tàu điện ngày xưa không như thế này”!
Ông phàn nàn: Nguy hại là đám thanh niên và trẻ con cứ tưởng tàu điện ngày xưa là như thế! Họ có biết đâu, cái “hiện vật méo mó” đó là "tàu điện của Sở Du lịch" thôi!
Thùy Chinh

Thùy Chinh

Ối thần linh ơi, em vào trong mô hình toa xe xong cứ tưởng hành khách đi tàu điện thời bao cấp khổ sở lắm: Mỗi toa chỉ có ghế ngồi cho 7 - 8 người. Đại đa số còn lại phải ngồi xuống sàn tàu, hoặc đứng chênh vênh vì trên toa không có chỗ nắm tay (như xe buýt hiện nay).
Ai ngờ...
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm