Làng xứ Quảng nói giọng... Sài Gòn

34 Thanh Niên
Dưới chân núi Hòn Tàu (Quảng Nam), làng Lộc Đại (xã Quế Hiệp, H.Quế Sơn), ẩn chứa “bí mật” chưa lý giải được: hàng trăm hộ dân từ nhỏ đến lớn đều nói giọng... Sài Gòn.
Dưới chân núi Hòn Tàu (Quảng Nam), làng Lộc Đại (xã Quế Hiệp, H.Quế Sơn), ẩn chứa “bí mật” chưa lý giải được: hàng trăm hộ dân từ nhỏ đến lớn đều nói giọng... Sài Gòn.
Nhờ có giọng thật độc đáo mà Lộc Đại còn có tên gọi làng Sài Gòn 2 ở Quảng Nam - Ảnh: Quỳnh Trân
Nhờ có giọng thật độc đáo mà Lộc Đại còn có tên gọi làng Sài Gòn 2 ở Quảng Nam - Ảnh: Quỳnh Trân
Theo chân chị Trần Thị Ngọc Hải (cán bộ văn hóa - thông tin xã Quế Hiệp), chúng tôi tìm gặp ông Nguyễn Xuân Hồng (72 tuổi), một trong những người cao niên còn sống tại đây. Ông Hồng cho biết: “Hồi trước, làng Lộc Đại hoang vu, rừng thiêng nước độc lắm nên còn có tên gọi là Khe nứa xứ (tức vùng có khe nước chảy qua, trên bờ cây nứa, cỏ dại mọc um tùm).
Từ thời vua Lê Thánh Tông đã có một số cư dân Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh từ phía bắc vào đây khai hoang lập ấp. “Đặc sản” nơi đây là giọng nói độc đáo, có một không hai của làng, khi gần hết mọi người trong làng đều phát âm giọng như người miền Nam, giống đến mức các làng bên phải gọi là làng Sài Gòn 2 cho dễ nhận biết”.
Cách một cánh đồng nhưng giọng nói khác hẳn
Ở xã Quế Hiệp có tất cả 5 thôn: Nghi Trung, Nghi Hạ nói theo kiểu xứ Quảng: răng, rứa; Nghi Sơn có phần nhẹ hơn; Nghi Thượng ngôn ngữ: mô, tê thì ở làng Lộc Đại lại có giọng rất “Sài Gòn”. Ví dụ: Người tại Quế Sơn hay nói: Anh làm chi đó, chú ở mô rứa hoặc đi mô rứa cô?... thì dân làng Lộc Đại hỏi khác: Anh làm gì đó? Chú ở đâu đó? Cô đi đâu đó? Các vần âm ao, thường người Quảng Nam đọc thành ô, như “bô gộ”, “nấu chố”, “thể dục thể thô”, “Trần Hưng Độ”, “chu đố”... còn dân làng Lộc Đại lại phát âm theo giọng miền Nam: bao gạo, nấu cháo, thể dục thể thao, Trần Hưng Đạo, chu đáo...
Ông Nguyễn Hữu Vàng (60 tuổi, ở làng Lộc Đại) cho biết: “Tộc Nguyễn Hữu của tôi theo sử sách lưu truyền có đến 3 ông từ Nghệ An vào đây “an cư”. Điều thật lạ là chỉ có người trong làng tôi nói được giọng gần giống với người Sài Gòn, còn các vùng bên dù chỉ cách nhau một cánh đồng vẫn nói đặc sệt tiếng Quảng. Nhiều cháu bây giờ đi học lưu lạc khắp nơi nhưng ở đâu, làm gì về làng vẫn phải nói cho bằng được giọng Sài Gòn. Chúng tôi luôn răn dạy con cháu phải cố mà giữ lấy phần tài sản văn hóa vô giá này, không để cho chúng mai một được”.
Gặp chúng tôi, em Nguyễn Hữu Quang (học sinh lớp 12 Trường THPT Trần Đại Nghĩa, Quế Sơn) hồn nhiên khoe: “Từ làng ra trung tâm huyện lỵ đi học, thầy giáo, bạn bè ai cũng khen em có tiếng nói hay, trong trẻo, “chuẩn” như người Sài Gòn khiến em rất vui và tự hào. Dù có thế nào em cũng không thể “lai” tạo giọng nói nào khác được”.
Cần nghiên cứu
Là một cây bút có nhiều cuốn sách viết về Quảng Nam, nhà báo Vũ Đức Sao Biển cho biết từ lâu ông rất lấy làm lạ khi giọng nói ở vùng Lộc Đại giống với người Sài Gòn, một đặc trưng không lẫn vào đâu được ở đây và cũng mong có điều kiện để tìm hiểu. “Đây là một vốn cổ quý giá. Cả một làng có chung một giọng nói lại “chuẩn” nữa thì quá độc đáo.Trong khi tự trong cộng đồng, người dân đã biết trân trọng gìn giữ giọng nói thì nhà nước cũng phải nhanh chóng có kế hoạch bảo tồn và hóa giải hiện tượng độc đáo có một không hai ở vùng đất bán sơn địa này”, nhà báo Vũ Đức Sao Biển nói.
Ông Nguyễn Xuân Hồng khẳng định tiếng Sài Gòn mà làng ông có được là do dòng nước đầu nguồn quá đặc biệtÔng Nguyễn Xuân Hồng khẳng định tiếng Sài Gòn mà làng ông có được là do dòng nước
đầu nguồn quá đặc biệt
Bà Trần Thị Tài (xã Quế Hiệp) khoe mỗi lúc vào TP.HCM, mọi người cứ tưởng bà sống ở... Đồng Nai, Bình Dương nên rất muốn các nhà nghiên cứu cần làm rõ để có thể giải đáp khi có ai thắc mắc.
Trong khi chờ đợi sự lý giải, người dân trong làng đều bám vào lý do địa thế sông núi cách biệt. “Có lẽ ở vùng bán sơn địa nên sự giao thoa ngôn ngữ hầu như rất ít, vì vậy người dân giữ gìn được bản sắc, đồng thời dòng suối Tiên trong vắt hiền hòa nơi đầu nguồn có “cấu tạo” đặc biệt để cộng đồng cùng uống, đã tạo cho cả làng có giọng Sài Gòn độc đáo”, ông Nguyễn Xuân Hồng khẳng định.
Nhà báo Trương Vũ Quỳnh (Đà Nẵng) cho rằng: “Theo tôi, cần có một khảo sát thực sự quy mô dưới góc nhìn của những nhà làm ngôn ngữ về sự biến âm, dị âm và những quy luật của ngữ âm, trên cơ sở tiếng Quảng các vùng miền để từ đó tìm ra sự khác biệt, mới lý giải thuyết phục được. Lâu nay, chúng ta chỉ mới dừng lại xem xét ở mức độ tìm hiểu như hiện tượng ngôn ngữ thú vị mà chưa có sự đầu tư bài bản, có hiểu biết”.
Chưa giải mã được
Ông Hà Phước Trinh, Bí thư H.Quế Sơn (Quảng Nam), cho biết: “Trước đây, UBND H.Quế Sơn có tiếp đoàn chuyên gia về ngôn ngữ ở T.Ư về khảo sát, tìm hiểu trong nhân dân hàng tháng trời nhưng sau đó không thấy quay trở lại.
Đứng về phía lãnh đạo địa phương, chúng tôi rất mong câu chuyện về làng Sài Gòn 2 sớm được giải mã để làm sáng tỏ được nguồn gốc ngôn ngữ tại đây và sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các đoàn đến làm việc, nghiên cứu”.

Bình luận 34

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Tran Dung

Tran Dung

Giọng Sài Gòn, không phải Giọng TP.HCM đâu nhé!
Trần Khánh Dung

Trần Khánh Dung

Giọng TP.HCM là giọng gì? Đề nghị anh/chị Tran Dung giải thích rõ thêm vì xưa nay chưa nghe ai nói "tui nói giọng TP.HCM" hết nên không biết đặc trưng giọng TP.HCM ra làm sao?
thanh thi

thanh thi

Giọng Sải Gòn chuẩn là giọng như của bác Trần Văn Khê đó !
Toàn

Toàn

Giọng TPHCM là gọng là Bắc - Trung- Nam như bây giờ nè.
Nam Anh

Nam Anh

Dĩ nhiên là giọng SG rồi, sao mà giọng Tp.HCM được. Nhưng SG đã là địa danh cũ, tên mới bây giờ là Tp.HCM, thành phố mang tên Bác. Chẳng phải tp nào cũng có vinh dự được đặt tên theo một trong những danh nhân văn hóa lỗi lạc nhất thế kỉ 20 đâu, điều đó cho thấy vị thế của thành phố, thật tự hào.
Thiên

Thiên

Giọng Sài Thành hay nhất thôi.
Thắng

Thắng

SG làm gì có giọng nào chứ. Giọng Bình Định chăng ? Vì 300 năm trước nhà Nguyễn vào đây khai hoang lập nghiệp. Bây giờ tôi thấy giọng người SG là giọng pha trộn giữa Bắc + Trung + Nam.
người Sài Gòn

người Sài Gòn

Không cần giải thích gì hết bạn Trần Khánh Dung a. Các anh lẫn lội HCM Và Sài Gòn thi người ta lẫn lộn qua lại là chuyện bình thường thôi. Chào thân ái và quyết thắng.
PhanHải

PhanHải

Tôi đã sinh ra và lớn lên từ ngôi làng này, lúc nhỏ đi học ở Trường thị trấn các bạn thường hay trêu tôi về tiếng nói không phải người gốc Quảng Nam, đến giờ thì tôi mới hiểu được phần nào khác biệt đó nhưng tôi thấy vẫn chưa có nghiên cứu đầy đủ nào về trường hợp này.
Làng chúng tôi vẫn còn nghèo khó lắm, nhưng được cái rất lạc quan và mến khách, bạn nào đến thăm thì hãy đi vào mùa hè nhé.
Phu-saigon

Phu-saigon

Bạn cứ yên tâm đi. Nguời Sài Gòn chúng tôi sẽ đến đây du lịch và tham quan thường xuyên hơn để quê hương bạn càng phát triển mạnh. :)
Pham Van Thinh

Pham Van Thinh

Cách đây 1 tháng mình có đi qua vùng đất này, đường chạy từ Quế long về Quế xuân 2, công nhận non nước nơi đây thật hữu tình! Có hỏi chuyện mấy bác đi đường cũng có nghe giọng miền Nam, mình khá ngạc nhiên, mình là rể Nông sơn. Mong 1 lần được ghé lại nơi đây 1 lần nữa, thương vùng đất mẹ Quế sơn anh hùng, quê hương của nhạc sỹ Trần Quế Sơn.
hieubon

hieubon

Thông báo cho bạn Thịnh biết là Trần Quế Sơn là người làng Lộc Đại đấy nhé.
Vungtau

Vungtau

sao không làm đoạn phỏng vấn nghe cho nó hấp dẫn luôn bà con.
huyen trang

huyen trang

Làng Mỹ Lợi, tỉnh Thừa Thiên Huế, gần Cầu Hai, nói giọng Quảng Nam trong khi xung quanh thi noi giong Huế.
CCQS

CCQS

Thật không bạn ? Mình muốn tìm hiểu ! Bạn cho mình thêm thông tin nhé !
người miền tây

người miền tây

xin được mạn đàm: ở đây theo tôi những từ phát âm theo viện dẫn trong bài viết (Đạo, thao, giáo...) thì dùng từ giọng Sài Gòn là đúng, không thể dùng từ giọng Nam bộ hay tây nam bộ vì miền nam mỗi vùng miền cũng có những từ đặc trưng (có vùng : con cá gô nhảy trong gỗ kêu gột gẹt" hoặc "đi họocc, đi chươi" ... và từ giọng nói khác như vậy theo tôi nghĩ do ảnh hưởng của thiên nhiên, thổ nhưỡng nhất là nguồn nước, tôi ở miền tây thì nói năng bình thường (kiểu miền tây) nhưng khi lên sinh sống và làm việc khu vực miền đông nam bộ (Đồng Nai, Long Khánh...) thời gian không lâu khoảng 5 - 6 tháng là tôi về thì mọi người nói tôi nói giọng cứng như nói ngọng mọi người cho rằng có lẽ do nguồn nước ở nơi đó, xin ai có kinh nghiệm nào cho biết với./.
Tèo Sài Gòn

Tèo Sài Gòn

Ông này lạ. Tui sinh ra ở Long Khánh, sống 18 năm, giờ lên Sài Gòn cũng đã 18 năm, tui chưa bao giờ nghe ai nói "giọng cứng như nói ngọng". Gia đình tui gốc gác Bến Tre.
Sài Gòn là nơi giao thoa và cái gần nhất của nó là Đồng Nai, Vũng Tàu, một số tỉnh miền Tây. Tất nhiên, trừ người ở miền Bắc vào năm 54, 75.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm