Lắt léo chữ nghĩa: 18.000 hay chỉ là 1?

1 Thanh Niên
Trên mạng hiện đang có một quyển sách điện tử mang tên Sự cần thiết 18000 từ điển y tế bằng tiếng Việt “phát triển bởi Nguyễn Nam” (ảnh).
Bìa sách điện tử Sự cần thiết 18.000 từ điển y tế bằng tiếng Việt  /// Ảnh: A.C Bìa sách điện tử Sự cần thiết 18.000 từ điển y tế bằng tiếng Việt - Ảnh: A.C
Bìa sách điện tử Sự cần thiết 18.000 từ điển y tế bằng tiếng Việt
Ảnh: A.C
Sau đây là lời giới thiệu của Nguyễn Nam, người “phát triển” quyển sách: “Sự cần thiết 18000 từ điển y tế ở [sic] bằng tiếng Việt là một nguồn lực lớn bất cứ nơi nào bạn đi; nó là một công cụ dễ dàng mà chỉ có những từ bạn muốn và nhu cầu! Toàn bộ từ điển là một danh sách chữ cái của từ y tế với các định nghĩa. Sách điện tử này là dễ hiểu dẫn đến thuật ngữ y tế cho bất cứ ai dù sao bất cứ lúc nào. Nội dung của sách điện tử này chỉ được sử dụng cho mục đích thông tin. Nó luôn luôn là một ý tưởng tốt để tham khảo ý kiến một bác sĩ chuyên nghiệp với vấn đề sức khỏe”.
Những câu văn trên cho thấy một thứ tiếng Việt không trơn tru và rất “lạ”, như Tây nói tiếng ta. Đặc biệt “khủng” là cái tên của cuốn sách: Sự cần thiết 18000 từ điển y tế bằng tiếng Việt. Ngay hai tiếng “y tế” cũng đã là không thích hợp rồi. Từ điển tiếng Việt của Trung tâm từ điển học do Hoàng Phê chủ biên giảng y tế là “ngành y học ứng dụng, chuyên việc phòng, chữa bệnh và bảo vệ sức khỏe”, với những thí dụ: - trạm y tế xã - nhân viên y tế - thiết bị y tế. Còn ở đây thì phải là y học hoặc y khoa, mà cũng quyển từ điển trên giảng là “khoa học nghiên cứu về bệnh lý, cách phòng và chữa bệnh”, với những thí dụ: - sách y học - y học cổ truyền - nghiên cứu y học…
Cái tên của quyển sách (Sự cần thiết 18000 từ điển y tế bằng tiếng Việt) có lẽ là hậu quả “vui tai đẹp mắt” của kiểu dịch tự động, dịch máy, mà Nguyễn Nam đã giữ nguyên để sử dụng một cách vô trách nhiệm chứ chẳng có ai lại đi dịch như thế. Cái câu bị dịch chính là phụ đề tiếng Anh nằm ngay bên dưới nhan đề bằng tiếng ViệtEssential 18000 Medical Words Dictionary in Vietnamese. Cấu trúc cú pháp của phụ đề này rất rõ ràng: trong ngữ danh từ essential 18000 medical words dictionary thì dictionary là trung tâm còn essential 18000 medical words là định ngữ; trong essential 18000 medical words thì words là trung tâm còn essential 18000 medical là định ngữ. Vậy số từ 18000 chỉ trực tiếp liên quan đến words chứ đâu phải dictionary mà dịch thành “18000 từ điển”, một cách dịch “khổng lồ” nên làm khổ lòng người yêu thích tiếng Anh. Còn essential là tính từ bổ nghĩa cho danh từ words chứ có phải là danh từ đâu mà dịch là “sự cần thiết”. Vậy essential 18000 medical words là 18000 từ y học cần thiết và Essential 18000 Medical Words Dictionary in Vietnamese là Từ điển 18000 từ y học cần thiết bằng tiếng Việt.

Bình luận 1

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Phong Vu

Phong Vu

Tôi hoàn toàn đồng ý với những nhận xét "Tây nói tiếng Ta" của tác giả An Chi. Nhưng nhìn từ góc độ ngược lại thì những dòng giới thiệu đầu đề và ngay cả title của quyển sách "Essential 18000 Medical Words Dictionary" tôi đọc nghe như Ta nói tiếng Tây. Nếu là Ta gần thành Tây thì sẽ viết tựa đề quyển sách là "Essential 18000 Medical Word Dictionary". "Word" trong trường hợp này là attributive noun không phải countable noun nên dùng dạng thể số ít, bất chấp 18000 là số nhiều. Và nếu đã sống lâu ở nước ngoài, đã đọc và nói nhiều nhập tâm như Tây chính thống, thì viết là "18000 Essential Medical Terminology Dictionary". "Terminology" khác với "word" tương tự như "y khoa" khác với "y tế". Cho dù dài mấy thì trong mỗi chuỗi successive attributive meaning từ bổ nghĩa luôn đứng trước từ chính. Trong trường hợp này "18000" để được hiểu đúng ý nghĩa thì nên đứng trước để bổ nghĩa cho "essential", hàm ý có nhiều hơn nhưng 18000 từ được sàn lọc ra vì có độ cần thiết cao hơn số còn lại. Nếu ngược lại như tác giả Nguyễn Nam đặt "18000" làm từ chính đứng sau, "essential" là bổ nghĩa đứng trước, thì hàm ý dễ bị Tây chính thống hiểu sai đi là những từ khác ngoài số 18000 là không cần thiết.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Quang cảnh buổi họp báo của First News  sáng 18.6 /// ẢNH: QUỲNH TRÂN

Sách giả tràn ngập sẽ “giết” ngành xuất bản

“Hành vi sản xuất - tiêu thụ sách giả sẽ giết chết ngành xuất bản nếu cơ quan chức năng không sớm vào cuộc”, đó là lời “kêu cứu” khẩn thiết của Tổng giám đốc Công ty Văn hóa sáng tạo Trí Việt (First News) Nguyễn Văn Phước tại buổi họp báo sáng 18.6 tại TP.HCM.
Trước đó, thông tin Việt Anh và bà xã kém tuổi 'đường ai nấy đi' cũng được dư luận đồn đoán /// Ảnh: FBNV

Diễn viên Việt Anh ly hôn lần 2?

Dòng trạng thái của bà xã Việt Anh đăng tải trên trang cá nhân thông báo về việc làm mẹ đơn thân khiến nhiều người hoài nghi chuyện cặp đôi 'đường ai nấy đi' sau thời gian dài bên nhau.