Nhà văn Phan Tứ và Nhật ký chiến trường

0
Hàng chục ngàn trang nhật ký chiến trường của nhà văn Phan Tứ đang được chỉnh lý, sắp xếp, hệ thống, chuẩn bị ra mắt bạn đọc. Chúng tôi phát hiện điều thú vị này nhân dịp đầu năm đến thắp hương ở nhà thờ tộc Phan Châu Trinh tại thành phố Đà Nẵng.

Phan Tứ là cháu ngoại của cụ Phan. Và người hiệu đính thực hiện bộ sách lớn này chẳng ai xa lạ, chính là bà Phan Thị Minh - chị ruột của nhà văn, tác giả bộ sách Phan Châu Trinh - Những tư liệu mới (NXB Đà Nẵng) gây sự chú ý của dư luận thời gian gần đây.

Bà Phan Thị Minh kể: "Đến bây giờ mới công bố Nhật ký chiến trường của nhà văn Phan Tứ kể cũng hơi muộn nhưng vì tính chất quan trọng của cuốn sách, đòi hỏi nhiều thời gian dịch thuật và hiệu đính phải làm từng bước nên dù muốn cũng không cách nào nhanh hơn được".

Nhìn chồng bản thảo hơn 50 cuốn nhật ký và hàng xấp tư liệu photo, mỗi trang sách hiệu đính xong đầy những ghi chú bằng mực xanh đỏ, chúng tôi mới thấy di cảo để lại của nhà văn là khá đồ sộ cũng như hình dung được những khó khăn thử thách sự kiên trì của người làm sách. "Ít có người nào viết nhật ký như Phan Tứ - bà Minh nói và lật tìm cho chúng tôi xem một bản thảo - Không chỉ kiên định, ghi chép đầy đủ, hệ thống từng ngày, từng giai đoạn, sự việc xảy ra ở chiến trường mà nhiều trang để đảm bảo tính bí mật, ông còn viết bằng cả 3 thứ tiếng Pháp, Lào và tiếng Nga". Thật vậy, rất nhiều trang ông cước chú rất rõ: "Tài liệu mật. Không được xem! Phan Bốn". (Một tên khác ông thường sử dụng trong chiến tranh). Hay chi li kỹ lưỡng: Nhật ký chiến trường của Phan Tứ - quyển VII AB từ đầu năm 1962, cụ thể là từ 8.1.1962 đến 25.1.1962. Trong một phần tích hợp nhiều vấn đề, chi tiết, theo sự phân loại của người làm sách, ví dụ như ở quyển VII AB nhắc trên thì: "Họp thiếu nhi, Cán bộ địa phương và các đảng viên, Cảnh sau trận càn, Công tác cán bộ xã thôn, Đấu tranh chính trị ở Kỳ Khương, Về chống càn ở Kỳ Thạnh…" Phải nói đó là những thao tác rất khoa học và chuyên nghiệp. Từ đây chúng ta mới có thể hiểu thêm vì sao Phan Tứ có những bộ tiểu thuyết lớn và hay, hấp dẫn nhiều thế hệ thanh niên, sinh viên Việt Nam như Mẫn và tôi, Gia đình má Bảy, Người cùng quê…, về đề tài chiến trường Trung Trung Bộ đến thế.

Nhà văn Phan Tứ và Nhật ký chiến trường - ảnh 1

Một trang nhật ký của nhà văn Phan Tứ viết bằng tiếng Pháp - (ảnh: Đông Dương)

Bà Phan Thị Minh cho biết từ lâu gia đình, bạn bè và những người thân của nhà văn đã muốn công bố tư liệu quý này nhưng khi trực tiếp xử lý thật không dễ. Trước hết, phải tìm được người giỏi tiếng Pháp, Nga và tiếng Lào. Thứ hai là người có vốn sống ở chiến trường để có thể hiệu đính những từ viết tắt, những thuật ngữ chiến tranh. Thứ ba quan trọng hơn là cần có giới chuyên môn thẩm định xem nên công bố trước những phần nào và những tư liệu nào là chưa nên, cần có thêm thời gian, bởi "Nhật ký chiến trường của Phan Tứ thể hiện trung thực và "cận cảnh" rất nhiều vấn đề. Có thể nói tất cả sự tàn khốc ác liệt của cuộc chiến, của con người đều nằm trong ống kính của nhà văn". Bà Phan Thị Minh cho biết thêm, bản thảo trước khi ra mắt sẽ được nhà văn Nguyên Ngọc, ông Nguyễn Đình An và nhiều người khác là bạn chiến đấu của nhà văn Phan Tứ xem lại. Có một điều thú vị, người trực tiếp dịch, hiệu đính phần tiếng Pháp của nhà văn cũng chính là bà Phan Thị Minh. Bà Minh vốn rất giỏi tiếng Pháp và từng là đại sứ VN ở Ý. Vậy mà khi đọc những trang viết bằng tiếng Pháp của em mình, bà thổ lộ: "Tôi không ngờ Phan Tứ lại có thể viết hay như thế bằng tiếng Pháp. Phải nói Phan Tứ làm tôi ngạc nhiên vì vốn ngoại ngữ của mình". Cũng cần nói thêm, nhà văn Phan Tứ từng là dịch giả của nhiều tác phẩm văn học bằng tiếng Pháp, trong đó có cuốn Sông Hằng mẹ tôi nổi tiếng, từng được tái bản rất nhiều lần và được bạn đọc yêu mến.

Hy vọng rằng Nhật ký chiến trường, di cảo của ông sẽ sớm ra mắt trong thời gian gần đây.

Đông Dương

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm