Việt - Mỹ thúc đẩy quan hệ toàn diện

0 Thanh Niên

Hôm qua 23.5, sau lễ đón Tổng thống Obama tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Tổng thống Mỹ Obama đã có cuộc hội đàm quan trọng.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Tổng thống Obama duyệt đội danh dự. /// Ảnh: Trường Sơn
Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Tổng thống Obama duyệt đội danh dự.
Ảnh: Trường Sơn
Hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về quan hệ song phương và các vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm, bày tỏ hài lòng trước những tiến triển nhanh chóng, thực chất và toàn diện của quan hệ VN - Mỹ thời gian qua theo những định hướng của quan hệ Đối tác toàn diện VN - Mỹ năm 2013 và Tuyên bố về tầm nhìn chung nhân chuyến thăm Mỹ vào tháng 7.2015 của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng.


Sau hội đàm, Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Tổng thống Mỹ Obama đã chứng kiến lễ ký một số thỏa thuận hợp tác kinh tế quan trọng, bao gồm hợp đồng mua 100 máy bay Boeing B737 Max giữa Công ty cổ phần VietJet Air và Tập đoàn Boeing, hợp đồng cung cấp động cơ máy bay và dịch vụ bảo dưỡng kỹ thuật cho 63 máy bay Airbus thế hệ mới A320/A321 NEO giữa Công ty cổ phần VietJet Air và Công ty Pratt & Whitney và Bản ghi nhớ giữa Bộ Công thương và Tập đoàn GE về hợp tác thực hiện các giải pháp phát triển năng lượng gió VN.


“Tôi lẽ ra nên thăm VN sớm hơn”

Tại buổi họp báo diễn ra sau đó, Tổng thống Obama nhấn mạnh: “Đã đến lúc chúng ta không nên duy trì một lệnh cấm nào nữa. Quyết định dỡ bỏ sẽ tạo thuận lợi cho VN mua vũ khí của Mỹ và từ các đồng minh của chúng tôi”. Trả lời báo chí về quyết định lịch sử này, ông Obama cho biết Mỹ không phụ thuộc bất cứ điều gì từ “yếu tố” Trung Quốc. Ông Obama cho biết cá nhân ông cũng không muốn lệnh cấm này gây chia rẽ mối quan hệ giữa Mỹ và VN. “Đây là một tiến trình được bắt đầu tương đối gian nan với các cuộc đối thoại khó khăn từ nhiều năm trước, với sự tham gia của Ngoại trưởng Mỹ đương nhiệm John Kerry, thượng nghị sĩ John McCain cùng rất nhiều người khác từ cả hai chính phủ”, ông Obama nhấn mạnh.

Liên quan đến vấn đề Biển Đông, tổng thống Mỹ cho biết VN và Mỹ đã nhất trí thúc đẩy hợp tác quân sự, trong đó có việc huấn luyện cảnh sát biển, cung cấp tàu tuần tra, hợp tác chặt chẽ hơn để ứng phó với thảm họa nhân đạo. Ông Obama cũng cho hay Mỹ và VN thống nhất khi ủng hộ trật tự khu vực, trong đó có Biển Đông, nơi các luật và quy định quốc tế được gìn giữ, tự do hàng hải, hàng không, thương mại hợp pháp không bị cản trở, và nơi tranh chấp được giải quyết một cách hòa bình, theo quy định của luật quốc tế. “Tôi muốn nhắc lại là máy bay, tàu Mỹ sẽ tiếp tục di chuyển, hoạt động ở bất cứ nơi nào luật quốc tế cho phép. Chúng tôi sẽ ủng hộ quyền của tất cả các nước khi hành động tương tự”, ông Obama nói.

Trước câu hỏi của một phóng viên đánh giá về mối quan hệ, cảm nhận của ông đối với VN sau khi đã công du hơn 50 quốc gia, ông đáp lại: “Tôi lẽ ra nên thăm VN sớm hơn. Tôi hy vọng khi về hưu có thể cùng gia đình đến VN. Tôi có thể dành thời gian tham quan VN, hiểu biết thêm về con người, thưởng thức ẩm thực và có lịch trình thoải mái hơn...”. Ông cũng hóm hỉnh kết thúc phần họp báo: “Ở Mỹ, chúng tôi có câu “Save the best for last” (tạm dịch: Giữ lại điều tốt đẹp nhất đến phút cuối). VN là một quốc gia đặc biệt, tươi đẹp”.

Mở rộng đối thoại

Đáp lại tuyên bố của Tổng thống Obama, Chủ tịch nước Trần Đại Quang cho biết VN đánh giá cao quyết định của Mỹ về việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương đối với VN. Quyết định này cho thấy quan hệ hai nước đã được bình thường hóa hoàn toàn. Đánh giá về mối quan hệ giữa hai quốc gia sau hơn 20 năm thiết lập ngoại giao, Chủ tịch nước khẳng định từ 7.1995 đến nay, quan hệ giữa VN và Mỹ có bước tiến quan trọng trên nhiều lĩnh vực. Về chính trị, ngoại giao đã từ cựu thù trở thành đối tác toàn diện, lãnh đạo cấp cao của hai nước đã có những chuyến thăm chính thức lẫn nhau. Hợp tác giữa VN và Mỹ phát triển trên cả bình diện song phương và đa phương. Có nhiều vấn đề liên quan đến khu vực và toàn cầu, hai bên đã chia sẻ ngày càng nhiều lợi ích và quan tâm chung đặc biệt liên quan đến việc duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác, phát triển trong khu vực.

Chủ tịch nước cho biết về kinh tế, kim ngạch thương mại giữa hai nước đã tăng hơn 130 lần lên 44,5 tỉ USD vào năm 2015; Mỹ hiện đang là nhà đầu tư lớn thứ 7 trên thế giới vào VN và VN hy vọng Mỹ sẽ sớm là nhà đầu tư lớn nhất. Bên cạnh đó, hợp tác giáo dục đào tạo cũng đạt được nhiều tiến bộ quan trọng. Đại học Fulbright VN chính thức được cấp phép thành lập; số lượng du học sinh của VN tại Mỹ tăng 56 lần lên 28.000, đứng đầu các nước ASEAN. Ngoài ra, quan hệ hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh ngày càng thực chất hơn, hai nước vừa hoàn tất dự án tẩy độc giai đoạn 1 tại sân bay Đà Nẵng và sẽ tiếp tục triển khai giai đoạn 2 ở nhiều điểm trong đó có sân bay Biên Hòa. Cùng với những bước tiến quan trọng song phương VN - Mỹ đã đang, sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp các vấn đề khu vực quốc tế mà hai bên cùng quan tâm tại các diễn đàn quốc tế.

 Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Tổng thống Mỹ Obama tại buổi họp báo. Ảnh: Đàm Duy
Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Tổng thống Mỹ Obama tại buổi họp báo.
Ảnh: Đàm Duy

Mở cửa thị trường hơn nữa cho hàng hóa VN

Chiều cùng ngày, tại cuộc hội kiến với ông Obama, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đề nghị Mỹ sớm công nhận quy chế kinh tế thị trường của VN, mở cửa thị trường hơn nữa cho hàng hóa VN, tăng cường đầu tư trực tiếp để trở thành nhà đầu tư lớn nhất ở VN. Thủ tướng cũng đề nghị Mỹ hỗ trợ ứng phó biến đổi khí hậu, nhất là ở khu vực ĐBSCL, vựa lúa chiến lược, nguồn lực chính đảm bảo an ninh lương thực của VN cũng như thế giới và hỗ trợ VN tổ chức thành công sự kiện APEC 2017, thúc đẩy giao lưu nhân dân, trong đó có việc tạo điều kiện cho khách du lịch hai nước...

Tại cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về tình hình khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông, các thách thức an ninh phi truyền thống đang nổi lên có tác động đến hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển của khu vực và thế giới; khẳng định nguyên tắc tôn trọng Hiến chương Liên Hiệp Quốc, luật pháp quốc tế trong hợp tác và xử lý các vấn đề khu vực. Hai bên nhất trí giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hiệp Quốc về luật Biển 1982, Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và tiến tới Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), đảm bảo tự do và an toàn hàng hải, hàng không; không sử dụng vũ lực.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng tái khẳng định VN sẽ sớm trình Quốc hội xem xét phê chuẩn Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), đề nghị Tổng thống Obama tiếp tục thúc đẩy việc quốc hội Mỹ sớm thông qua hiệp định để sớm triển khai TPP. Tổng thống Obama nhấn mạnh TPP là một hiệp định thương mại chất lượng cao của thế kỷ 21, khẳng định quyết tâm thúc đẩy thông qua hiệp định này trong năm 2016...

Trường Sơn - Anh Vũ

Đề cập đến vấn đề nhân quyền tại cuộc họp báo, Chủ tịch nước Trần Đại Quang khẳng định quan điểm nhất quán của nhà nước VN là luôn luôn bảo vệ, tôn trọng quyền con người. Điều này được nêu rõ trong Hiến pháp 2013 và VN đang tiếp tục thể chế hóa bằng các dự án luật có liên quan. Thực tế hơn 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới của đất nước, theo Chủ tịch nước VN đã đạt được nhiều thành tựu trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, trong đó có vấn đề bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Những thành tích đó cũng đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. Một trong những ví dụ minh chứng điển hình là VN được bầu vào Ủy ban Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc nhiệm kỳ 2014 - 2016.

“Như ngài tổng thống vừa phát biểu hai nước còn sự khác biệt trên một số vấn đề, điều này cũng dễ hiểu. Chúng tôi nghĩ rằng, trên cơ sở tôn trọng, tinh thần hiểu biết lẫn nhau hai nước cần tiếp tục mở rộng đối thoại trên cơ sở đó để làm giảm thiểu khác biệt trên các lĩnh vực nói chung, trong đó có vấn đề nhân quyền”, Chủ tịch nước khép lại phiên họp báo.

Ông Obama thăm Nhà sàn Bác Hồ

Cùng ngày, Tổng thống Obama đã có cuộc gặp với Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân. Cuộc gặp diễn ra tại một địa điểm khá thú vị là Nhà sàn Bác Hồ. Tại đây Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã mời Tổng thống Obama tham quan Nhà sàn và ao cá Bác Hồ. Chủ tịch Quốc hội đã giới thiệu với Tổng thống Obama về cuộc sống giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh và giai đoạn lịch sử 1945 - 1946, các cuộc tiếp xúc giữa Việt Minh và Mỹ. Tổng thống Obama khẳng định quan hệ Việt - Mỹ đã trải qua những trang sử khó khăn nhưng cũng có những trang sử tích cực và giờ đây hai nước cùng chung một mục tiêu vì hợp tác, vì hòa bình, phát triển. Tổng thống Obama đã đi thăm không gian sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cho cá ăn ở ao cá Bác Hồ.

Tại cuộc gặp này, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị phía Mỹ tạo thuận lợi hơn cho hàng hóa VN nhập khẩu vào thị trường Mỹ, sớm có các dự án hỗ trợ VN ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu và tăng viện trợ giúp VN khắc phục hậu quả chiến tranh, đặc biệt là giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đánh giá cao ý nghĩa của Hiệp định TPP đối với sự phát triển của quan hệ kinh tế - thương mại - đầu tư của khu vực; tin tưởng hiệp định này sẽ sớm được Quốc hội VN xem xét, phê chuẩn; đề nghị phía Mỹ sớm thúc đẩy để quốc hội Mỹ sớm phê chuẩn hiệp định này.

Chiều 23.5, tại Trụ sở T.Ư Đảng, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Tổng thống Barack Obama. Tổng bí thư bày tỏ vui mừng gặp lại Tổng thống Obama tại VN; đánh giá cao ý nghĩa và tầm quan trọng chuyến thăm của Tổng thống Obama, coi đây là sự tái khẳng định cam kết của lãnh đạo hai nước đối với quan hệ Đối tác toàn diện Việt - Mỹ. Tổng bí thư khẳng định VN tiếp tục coi Mỹ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu và nhấn mạnh hai bên cần tiếp tục thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện đi vào chiều sâu, thiết thực và có hiệu quả, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển và thịnh vượng chung trong khu vực và trên thế giới.

Tổng thống Obama cảm ơn sự đón tiếp trọng thị của Đảng, Nhà nước và nhân dân VN dành cho ông trong chuyến thăm đầu tiên tới VN; một lần nữa chúc mừng Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng được Đại hội Đảng bầu lại làm Tổng bí thư; bày tỏ ấn tượng sâu sắc về một nước VN và thủ đô Hà Nội tươi đẹp, phát triển năng động và cho biết sau này sẽ trở lại thăm khi điều kiện cho phép. Tổng thống Obama khẳng định Mỹ coi VN là một đối tác quan trọng trong khu vực; nhấn mạnh sẽ làm mọi việc có thể để thúc đẩy hợp tác với VN trong các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt hỗ trợ kỹ thuật cho VN thực hiện TPP, theo tinh thần Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác toàn diện giữa hai nước năm 2013 và Tuyên bố tầm nhìn chung Việt - Mỹ năm 2015. Tổng thống nêu bật sự cần thiết bảo đảm an toàn, an ninh và tự do hàng hải, hàng không, giải quyết các tranh chấp trên Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế; đồng thời bày tỏ tin tưởng quan hệ VN - Mỹ sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới vì lợi ích của mỗi nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới.

TTXVN

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm