Kể từ bản rap mang Đen đến gần với công chúng - Đưa nhau đi trốn đến nay, mỗi lần anh ra mắt MV mới đều mang theo những “đợt sóng” tích cực, dĩ nhiên cũng không thiếu những ý kiến trái chiều lẫn xây dựng.

Đen đón nhận những “đợt sóng” ấy như thế nào?

Cho đến bây giờ, mỗi lần ra mắt MV mới, Đen đều thấy hồi hộp y như lần đầu tiên. Khán giả của mình luôn mong chờ những điều thú vị mới mẻ, chính vì thế không tránh khỏi có những áp lực nhất định. Những lời bình luận tích cực chính là món quà lớn nhất từ khán giả, làm mình cảm thấy được động viên, được cổ vũ rất nhiều.

Cùng với sự đón nhận, chia sẻ các thông điệp, thậm chí dự đoán đề thi văn với mỗi tác phẩm của Đen, vẫn có ý kiến trái chiều về cách dùng từ của bạn. Với người hiểu lẫn chưa cảm nhận được về rap và rap của Đen, bạn muốn nói điều gì?

Đen không thanh minh rằng nhạc rap phải thế này thế kia, nhưng quả thật thể loại âm nhạc này khiến người viết được thoải mái trút bỏ tâm tư của mình; bởi vậy mà càng ngày càng phát triển, chắc cũng vì tính cá nhân mạnh mẽ của mỗi nghệ sĩ tạo nên rất nhiều màu sắc độc đáo gửi gắm vào bài nhạc. Và, bởi vì tính cá nhân đó mà không thể nào đúng với tất cả khán giả được. Trở nên phổ biến cũng đồng nghĩa với việc có nhiều ý kiến trái chiều. Các rapper buộc phải chấp nhận những điều đó như một phần của cuộc chơi.

Đen từng viết, rất thành thật: “Bài hát này đã có quảng cáo, không có tiền thì làm nhạc làm sao” (Bài này chill phết). Và một cách thẳng thắng, từ khi nào Đen đã  mang tiền về cho mẹ và không mang ưu phiền về cho mẹ nữa?

Đen không chia sẻ gì về việc mình đang làm với gia đình. Những ngày đầu đi hát, Đen thường xuyên xa nhà. Gia đình lúc đó cũng không rõ Đen đi đâu và làm gì. Chỉ từ khi thấy Đen đôi khi xuất hiện trên mặt báo hoặc lên truyền hình, gia đình mới yên tâm vì biết Đen có công ăn việc làm, và đã tự nuôi sống bản thân, phụ giúp gia đình.

Trước những thành công - hiệu ứng, hiệu quả mà tác phẩm mình mang lại, Đen thường bảo do mình may mắn, luôn nhận mình bình thường, không có gì đặc biệt, không giỏi hơn ai… Bạn khiêm nhường quá chăng?

Mọi người cứ nói Đen khiêm tốn nhưng tự bản thân Đen thấy mình may mắn rất nhiều. Nếu không có sự ủng hộ của mọi người, chắc Đen bỏ âm nhạc lâu rồi. Nhờ sự cổ vũ đó khiến mình có động lực hoàn thiện bản thân, hoàn thiện các tác phẩm sau này. Đen thấy may vì mình vẫn còn chơi rap vào đúng thời điểm mà khán giả chấp nhận và đón nhận thứ âm nhạc này.

Sự trải đời quá sớm đã cho và lấy đi của Đen những gì? Không biết ảnh chụp tuổi thơ của Đen thế nào, nhưng hình ảnh thấy được khi Đen là nghệ sĩ trông ánh mắt thật buồn…

Đen không dám nhận là trải đời, vì có quá nhiều thứ trong cuộc sống này tốt hơn hết là không nên trải qua thì... tốt hơn. Chỉ là vì công việc tay chân cho mình cảm nhận về đời sống một cách gần gũi, chân thật. Ngày đó Đen không dám thể hiện đam mê của bản thân. Xuất thân và nghề nghiệp khiến bản thân thu mình lại vì tự ti nhiều. Âm nhạc ngày đó đa phần là xám xịt. Nhưng cho đến bây giờ Đen luôn nghĩ ngày đó mình nhận được nhiều thứ hơn là bị lấy đi. Đen cũng chẳng thể tự nhìn vào mắt mình để xem nó phản chiếu điều gì (cười). Chắc những gì Đen viết là thứ phản chiếu rõ ràng nhất.

Rap của Đen, dù là kể những câu chuyện của mình, từ trải nghiệm chính mình, xúc cảm của bản thân…, song như vô vàn lời chia sẻ dưới kênh YouTube của bạn, đó là một dạng “vắc xin tâm hồn”, ủi an, xoa dịu, cân bằng, thậm chí nâng đỡ, vực dậy tinh thần tưởng chừng đã quỵ ngã. Và Đen - một nghệ sĩ ở góc nhìn này cũng là một nhà tâm lý? Vì sao bạn gọi cộng đồng người nghe nhạc mình là “đồng âm”?

Là vì Đen cũng là một người bình thường như mọi người, cũng hiểu và nếm trải những buồn vui như mọi người, những mối lo, những băn khoăn về cuộc sống như mọi người, thế nên âm nhạc mới được mọi người dễ dàng đồng cảm. Câu chuyện trong âm nhạc của Đen không có gì lạ lùng, nó bình thường như câu chuyện của vô số người ngoài kia. Chỉ có điều là mình viết được ra thành con chữ và âm điệu thay cho tiếng lòng của khán giả.

Lúc đầu khi gọi mọi người là đồng âm, đơn giản vì Đen nghĩ họ có cùng gu âm nhạc giống Đen. Đều là người nghe nhạc, Đen tin đa số những bài Đen thích thì phần nhiều mọi người cũng thích.

À, có những người 50 - 60 tuổi đã không ngại chia sẻ: tôi từng này tuổi vẫn nghe Đen và thấy nó thật thấm…

Đây là một niềm hạnh phúc lớn, vì thứ nhạc mình chơi đã được nhiều lớp khán giả mở lòng và đón nhận, thay vì coi nó là thứ quái đản kỳ quặc như trước kia.

Rap của Đen đã “ghi điểm” từ sự thâm thúy của nội dung, lối chơi chữ, gieo vần, phong cách âm nhạc đã định hình… Với Đen, đâu là thế mạnh và điều mình muốn lẫn cần phải dành tâm sức hơn khi sáng tác?

Khi có cảm hứng, câu chữ nó cứ tự tuôn ra trong đầu nên Đen cũng không biết mình có đang phải dành tâm sức cho cái gì cụ thể không. Nhưng tìm câu chữ thú vị, gần gũi và lạ lùng (sử dụng so sánh, ẩn dụ, nhân hoá) là thứ Đen muốn làm. Việc đó trước tiên mang lại sự hứng khởi cho bản thân. Viết được một cặp vần lạ, một câu hay nó thú vị giống như chơi game giải đố ấy (cười).

Đen hẳn đọc sách nhiều? Sở thích viết bài hát vào sổ mà sau này mới biết đó là rap có phải đến từ đam mê đọc và yêu thích chữ nghĩa? Theo Đen, đọc sách và viết rap, rap với thơ ca tương quan thế nào?

Trước đây thì Đen đọc sách đều và nhiều thể loại. Hiện tại thì đọc ít hơn và chủ yếu đọc để thư giãn nên thu gọn thể loại hơn. Nó cũng là một cái may như câu hỏi ở trên của chị. May mà thích đọc sách để gom góp thêm vốn từ, là điều mà rap rất cần. Bản thân Đen cho rằng trong rap có một sự cần thiết phải quan tâm đến vần điệu, dấu câu, số lượng chữ. Nên Đen nghĩ rap cũng như là một dạng thơ vậy.

Đen thường được nhắc đến: từ thời học phổ thông đã có năng khiếu về âm nhạc, hay tham gia văn nghệ ở trường, rồi sáng tác; nhưng không biết Đen học nhạc như thế nào, và có ảnh hưởng bởi ai?

Đen học từ các anh lớn, là những rapper đời đầu VN, từ khoảng 2004, bằng cách nghe nhạc của họ và lẩm nhẩm đọc theo. Sau đó tìm những bài viết truyền lại kinh nghiệm tìm beat, thu âm, mix nhạc của họ, rồi tập tành viết những thứ của riêng mình. Người ảnh hưởng thì rất nhiều nhưng lúc đó dễ cảm nhận nhất chắc là nhạc của anh LK (một trong những rapper kỳ cựu của giới underground Việt - PV). Cho đến bây giờ Đen vẫn nghe những bài nhạc đó.

Cảm ơn chị vì đã để tâm đến nhạc của Đen và đặt những câu hỏi thú vị. Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết.

Báo Thanh Niên
09.01.2022