Nhà cửa của người Việt, ở New Orleans, Louisiana. /// Nguyễn Hữu Tài
Nhà cửa của người Việt, ở New Orleans, Louisiana.Nguyễn Hữu Tài
Nhiều người bên nhà vẫn bảo, ở Việt Nam, sếp là trời, nói một là một, hai là hai, nhân viên răm rắp nghe theo. Còn ở Mỹ thì sếp và nhân viên ngang hàng, mặc sức tranh cãi. 
Đó chỉ là trên lý thuyết và trong phim Hollywood thôi. Chứ ngoài đời thì hiếm.
Chớ dại vác đơn đi kiện
Sau lưng không biết người ta nói xấu cái gì, chứ trước mặt, nhân viên sợ sếp ra phép. Không nghe lời, chọc giận, sẽ mất nhiều cơ hội tiến thân, thậm chí bị đì rồi mất việc như chơi. Mỹ mà, có việc làm là có tất cả.
Đằng sau đồng USD Việt kiều Mỹ gửi về - Kỳ cuối: Đừng mơ lãnh tiền trợ cấp - ảnh 1
Ở Mỹ có việc làm là có tất cả Nguyễn Hữu Tài
Có tiền trả góp nhà, xe, điện thoại, shopping, du lịch, để dành cho mai hậu về sau. Khi mất việc, cũng đồng nghĩa bạn không có tiền, nghĩa là bạn sẽ nợ tiền nhà lẫn tiền xe, nghĩa là không có tiền mua áo quần, thức ăn hay nước uống, nghĩa là trước sau gì bạn cũng sẽ ra đường mà ở rồi "ngủm củ tỏi" cũng chẳng ai hay.
Cũng có nhiều người sống nhờ vào trợ cấp của chính phủ, nhưng những khoản này chẳng là bao, không mấy ai có thể sống suốt đời bằng số tiền ít ỏi ấy.
Nhiều người mới qua còn quen kiểu Việt Nam. Chán việc: nghỉ. Không ưa sếp: nghỉ. Ghét đồng nghiệp: nghỉ. Làm nhiều mà lương ít: nghỉ. Thích là nghỉ thôi, mà không cần phải tìm việc khác phòng thân. Nếu bạn tự ý nghỉ việc, thì ngồi mơ lãnh tiền trợ cấp thất nghiệp đi nhen. Bạn xung phong mà, không ai bắt biểu.
Còn lỡ bị đuổi, cũng không hẳn bạn sẽ có tiền trợ cấp liền, mà phải qua nhiều công đoạn. Văn phòng thất nghiệp sẽ phỏng vấn hai bên, tìm ra nguyên nhân bị đuổi. Nếu lỗi thuộc về bạn nhưng không đến mức quá đáng, bạn sẽ nhận được trợ cấp trong vòng vài tháng, dựa vào số tiền đã đóng khi đi làm. Còn nếu lỗi hoàn toàn thuộc về bạn, kiểu chơi ma túy, đi trễ về sớm nhiều lần ảnh hưởng tới công việc, thì yên tâm đi nhé, một xu cũng không có.
Con kiến kiện... củ khoai
Để theo đuổi một vụ kiện sẽ vô cùng tốn thời gian và tiền bạc nhưng chưa chắc thắng. Rồi mai mốt nộp đơn qua công ty khác, họ kiểm tra lịch sử làm việc của bạn. Ít ai muốn mướn một nhân viên hay đi kiện cáo công ty.
Dù bạn có làm năm năm, mười năm, cũng chả khác gì nhau.
Khác với châu Âu, Mỹ không mạnh lắm về công đoàn, nên nhân viên không được bảo vệ một cách triệt để.
Không đồng ý với quyết định của họ, bạn có thể mướn luật sư đi kiện, kiểu phân biệt chủng tộc, giới tính, bị đe dọa khi làm việc, môi trường không phù hợp, hay bất kì một lý do trời ơi đất hỡi nào đó. Mỹ mà, xứ tự do, ai cũng có quyền kiện người khác ra tòa.
Và người bị kiện phải bỏ ra một đống tiền để mướn luật sư bào chữa nếu không muốn bị thua và có hồ sơ xấu. Nhưng để theo đuổi một vụ kiện sẽ vô cùng tốn thời gian và tiền bạc nhưng chưa chắc thắng. Rồi mai mốt nộp đơn qua công ty khác, họ kiểm tra lịch sử làm việc của bạn.
Đằng sau đồng USD Việt kiều Mỹ gửi về - Kỳ cuối: Đừng mơ lãnh tiền trợ cấp - ảnh 3
Một khu phố toàn người Việt ở New Orleans Nguyễn Hữu Tài
Dù pháp luật không cho phép chối, nhưng đời mà, ai biết được chữ ngờ. Ít ai muốn mướn một nhân viên hay đi kiện cáo công ty. Người ta không nói ra, sao bạn biết.
Không có bữa trưa miễn phí
Những ngày vào Sài Gòn làm giấy tờ xuất cảnh, gia đình chúng tôi có ở trọ nhà cô chú người quen của ba ở quận 1. Nhà cửa chật chội, nhưng của ít, lòng nhiều, cô chú đã đùm bọc gia đình chúng tôi rất nhiều. Khi sang Mỹ, những năm đầu tiên, chúng tôi cũng thư từ, quà cáp, liên lạc hỏi thăm cô chú mỗi năm.
Đằng sau đồng USD Việt kiều Mỹ gửi về - Kỳ cuối: Đừng mơ lãnh tiền trợ cấp - ảnh 4
Để sống được và tồn tại trên đất nước này, chúng tôi phải nỗ lực gấp đôi, gấp ba dân bản xứ Nguyễn Hữu Tài
Rồi chuyện đời, chuyện làm cứ cuốn chúng tôi vào cái vòng lẩn quẩn. Thư từ, điện thoại, tin tức cũng thưa dần. Nghe kể lại, cô chú cũng giận dỗi, trách hờn này nọ, là giờ giàu sang quên đi tình nghĩa thuở xưa. Độ đâu vài năm trước, tôi nhận được điện thoại của cô. Cô thỏ thẻ, tao qua đây được mấy tháng, thấy cảnh mấy đứa con tao nó quay cuồng với cuộc sống, quần quật kiếm tiền, chẳng có thời gian ngủ nghỉ, thấy mình bậy ghê.
Nếu như ông bà ta có câu: “Có làm thì mới có ăn / Không dưng ai dễ đem phần tới cho”, thì người Mỹ cũng thường hay nói “There is no such thing as a free lunch in America” (Không có cái gọi là bữa trưa miễn phí ở Mỹ).
Sống ở đâu cũng thế, ai cũng phải làm việc mới mong tồn tại. Nhưng để sống được và tồn tại trên đất nước này, chúng tôi phải nỗ lực gấp đôi, gấp ba dân bản xứ, phải vượt qua rào cản ngôn ngữ, những cú sốc văn hóa, vượt qua sự mặc cảm, kỳ thị về màu da, sắc tộc, chịu đựng mùa đông, mùa hè khắc nghiệt, và sự thiếu thốn tình cảm gia đình.
Bọn trẻ chúng tôi còn phải chật vật để hòa nhập, thì những người sang đây khi không còn trẻ nữa, việc đó hầu như bất khả thi.
Để có được những kỹ sư, cử nhân, tiến sỹ, thạc sỹ, những tiệm nails, tiệm phở, nhà hàng chi chít chữ Việt, hoặc những văn phòng bác sỹ, luật sư nằm co cụm hay rải rác từ Đông sang Tây, từ Bắc xuống Nam, từ miền gió tuyết đến sa mạc khô khan trên đất nước rộng lớn này, đã được đánh đổi bằng nước mắt, mồi hôi và cả những sự hy sinh lặng thầm của những người mẹ, người cha và sự nỗ lực không ngừng nghỉ của bao người trẻ tuổi.
Đằng sau đồng USD Việt kiều Mỹ gửi về - Kỳ cuối: Đừng mơ lãnh tiền trợ cấp - ảnh 5
Một góc nhà thờ của người Việt Nguyễn Hữu Tài
Nhưng không phải ai đến Mỹ cũng thành công.
Những khu nhiều người Việt cũng sinh ra đủ thứ tệ nạn kinh hoàng như ma túy, mại dâm, cờ bạc, rượu chè, bảo kê, vay nặng lãi, đổ nợ, lang thang ăn xin để sống, rồi đâm thuê, chém mướn, bắn giết, băng đảng tùm lum.
Chả trách, nhiều gia đình người Việt thích yên ổn làm ăn, muốn con cái chú tâm học hành để mai sau làm ông nọ bà kia, chấp nhận dọn về những vùng quê hẻo lánh, ít người Việt.
Giấc mơ Mỹ không phải là thứ từ trên trời rơi xuống. Và kiếm được đồng tiền trên đất nước Hoa Kỳ, không phải là chuyện dễ dàng. Đó cũng là câu chuyện mà chúng tôi đã kể với các bạn trong suốt 5 kỳ báo vừa qua.
Cái gì, cũng có cái giá xứng đáng của nó!

Nguyễn Hữu Tài

Bạn đọc phản hồi (50 nhận xét)

Bao

Ở Hoa Kỳ ! Nơi nào ít người Việt thì nơi đó để sống ! Đó là lời nói thật của một người bạn Việt kiều !

Nguyễn Huy

Tôi đang làm ở Mỹ đây. Mang danh kỹ sư nhưng bao nhiêu năm phải làm căng thẳng cật lực ra cho hãng mới mong có việc ổn định. Nhưng có đồng nào dư sau khi trả cả đống bill hàng tháng phải để dành đầu tư. Trước hết lo trả đứt cái nhà. Sau đó có dư mơi đầu tư vào bất động sản, lựa cơ hội nhà tịch thu, đấu giá mà mua, trật vài chục cái thì cũng may được một cái. sửa lại cho thuê dần dần tích lũy lên phòng khi that nghiệp, cơ nhỡ lo tích cốc phòng cơ. Còn chuyện làm ở Mỹ thì đúng như anh hữu Tài mô tả. Song đó là điều ai cũng biết-gần mực thì đen. Nên khi mua nhà, mở tiệm người mình đều chon song chung với khu Mỹ trắng. Vừa khỏi lo mất giá vừa đắc hàng. Ở Mỹ nên sống thực tế, sống có kỷ luật đâu ra đó rành mạch mất lòng trước được lòng sau chứ kiểu tình cảm như VN mình thì đừng mong đổi đời.

Hoang

"Ở Hoa Kỳ ! Nơi nào ít người Việt thì nơi đó để sống ! ",bạn nói đúng đó. Thành phố, nơi tôi đang ở có vào khỏang trên một trăm người VN. Có lần hai vợ chồng chúng tôi cãi nhau.Sáng hôm sau, người VN cả town đều biết.

Văn Minh

Trước giờ chưa nghe có ai chết đói ở Mỹ. Có thể tôi chưa hiểu rõ những gì xảy ra ở Mỹ lắm nhưng tôi thấy 1 điều là người Mỹ xài tiền thoải mái ít khi để dành cho mình và con cái, trong khi ở châu Á nói chung và VN nói riêng thì từng gia đình phải tự dành dụm cho mình, họ phải dạy con cái biết để dành tiền để phòng thân, có 10 đồng chỉ được xài cao lắm là 8 đồng thôi còn 2 đồng phải giữ lại để phòng khi có chuyện gì thì không ai cứu, tôi cũng chưa hình dung ra được người mù ngồi bán singum ở góc NKKN hay người ngồi xe lăn đi bán vé số là tự nguyện hay là vì cuộc sống họ phải làm như thế. Nếu ở nước Mỹ không tốt như những gì người ta tưởng thì ở VN liệu có thể nào tốt hơn được không ?

Kiều

Ở Mỹ ít có người chết đói vì người vô gia cư lục lọi thùng rác của mấy nhà hàng để ăn đồ thừa vứt đi (nhà hàng ở Mỹ ko để lại thức ăn thừa để bán cho mấy người mua làm cám heo như ở VN). Bạn nhìn thấy người Mỹ xài thoải mái có thể do bạn thấy ở trong phim ảnh nhưng thật tế ở ngoài họ cũng tính toán chi li tài chính của mình. Họ chi cái gì thì đều giữ bill lại để cuối ngày họ tính vào sổ sách chi tiêu cá nhân để biết mình đã xài bao nhiêu mà ngày hôm sau tiết chế lại. Và vì áp lực công việc mà rất dễ bị xì-chét cho nên họ làm bao nhiêu thì hưởng thụ bấy nhiêu, tất nhiên họ vẫn biết đễ dành chút ít để phòng thân. Họ dạy con cái phải biết tự lập và tự lo cho bản thân mình chứ ko phải phụ thuộc vào cha mẹ hay người thân. Muốn iphone ư? Đi tìm part-time job mà để dành tiền mua. Và tất nhiên cuộc sống ở My dù cơ cực hơn Vn nhưng nếu bạn bị bệnh mà chưa có tiền thì khi nhập viện người ta vẫn cứu sống bạn trước rồi mới tính đến tiền nong sau. Một điều đáng lưu ý là giá cả sinh hoạt ở Vn bây giờ mắc ngang ngửa My rồi đó bạn .Và còn nhiều cái nữa mà ko thể nói hết ỏ đây. Xin trích lại câu kết của tác giả "Cái gì, cũng có cái giá xứng đáng của nó!" (Một thanh niên đã từng ở Mỹ cho biết)

Tuan (USA)

@Houbi, bạn nói hay lắm, tôi đang tính phát biểu thì thấy bạn phát biểu rồi, ngắn gọn nhưng đầy đủ lắm, không cần thêm bớt gì nữa. Tôi thích về Viêtnam làm 1 công chức cao cấp hay trung cấp thôi cũng được. Tôi thấy họ làm việc nhàn hạ lắm, không ai chịu trách nhiệm gì hết, khi có sự cố thì nói tầm ba tầm bậy mà người dân phải chấp nhận hết. Ai cũng có xe bản xanh mua băng tiền của dân, họ hay đi cầu xin cúng viến ở các nơi linh thiêng, và còn được người cõng từ xe vào sở mỗi khi trời mưa để khỏi ướt giày, chẳng ai cần phải có tài ăn nói (tiếng Việt) hay biết một ngoại ngữ nào...còn bao nhiêu quyền lợi khác nữa không kể hết. Làm công chức ở Mỹ cở Obama cũng không sướng như vậy.

Lê Thanh Hoàng Vũ

Ở đâu cũng vậy,có làm mới có ăn,có người giàu người nghèo,thời gian ở Mỹ quí giá vô cùng k như ở Việt nam cứ mở mắt ra là ôi thôi cà phê ngồi đồng,quán nhậu mọc lên như nấm,uống bia thì đỗ lai láng,mồi thì gọi la liệt,mỗi món chỉ gặm vài miếng,còn lại thì chủ quán đỗ vào xô chứa nước mả cho heo rất phung phí.Hình như ngồi cafê và quán nhậu hết ngày là cv chính để giết thời gian vô bổ.Thật buồn thay cho xã hội bây giờ...

Hà Lê

Cũng trong giờ làm việc, bạn vào 1 cơ quan, 1 CTy, 1 xí nghiệp, 1 bênh viện, 1 trường học sẽ thấy người ta làm việc tất bật, căng thẳng. Buổi tối có người ngồi quán nhậu thì cũng có các trung tâm ban đêm tấp nập người đi học, có người làm việc ca đêm. Nhìn thì phải nhìn hết mọi mặt chứ. Sao chỉ toàn thấy cái xấu để chê bai?

Tommy Ngo

Như bạn Lê Thanh Hoàng Vũ nói trên thì ở Việt Nam quá sướng, quá thỏa mái, xài rộng rãi.Như thế, thì ở Việt Nam sướng hơn, nhiều người tìm đường qua Mỹ chi cho mệt, thậm chí tốn nhiều tiền bạc, hạnh phúc gia đình và đem cả thân thể ra để trao đổi.

baphi

Cám ơn A H.Tài đã phản ánh đúng thực tế cuộc sống người Việt trên Nước Mỹ😂

dũng nguyễn

Các bạn trẻ nên nhớ một điều : con người chúng ta sinh ra là để làm việc, dù bạn ở bất cứ quốc gia nào.

Thùy Dương

@Văn Minh, theo mình thì chúng ta bị sinh ra. Còn việc chúng ta sợ chết thì đó là bản năng chung của động vật.

Văn Minh

Nói như bạn vậy thì không biết là con người 'được' hay là 'bị' sinh ra nữa.

Thanh Tâm

Bài viết quá hay, đã nói đúng về cuộc sống người Việt trên đất Mỹ. Thích nhất câu kết.

Bình luận