Các nghiên cứu khoa học cho thấy sự suy giảm chức năng của não bộ, tuyến yên và buồng trứng là nguyên nhân của quá trình suy giảm sinh lý ở phụ nữ sau tuổi 40, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, sắc đẹp và hạnh phúc gia đình.

Sinh lý nữ được quyết định như thế nào?

Nghiên cứu về nguồn gốc sinh học cho thấy vùng dưới đồi (thuộc não bộ) đóng vai trò quan trọng chi phối hành vi tình dục của chúng ta. Từ khu vực này, các hormone đổ vào máu đến tuyến yên để tuyến này bài tiết các kích thích tố, rồi các kích thích tố ấy điều hành việc bài tiết kích tố sinh dục (sex hormone). Việc chỉ huy này theo ngành dọc: trung ương ra chỉ thị, địa phương chấp hành. Tuy nhiên, cơ thể cũng có cơ chế điều khiển ngược, khi lượng hormone sinh dục cao sẽ phát tín hiệu "báo động" để "cấp trên" ngưng bài tiết kích dục tố.

Vì sao phụ nữ bị suy giảm sinh lý? - ảnh 1 
Sự suy giảm sinh lý ở phụ nữ gây ảnh hưởng đến sức khỏe, sắc đẹp và hạnh phúc gia đình

Cách điều hành này không phải lúc nào cũng nhịp nhàng mà luôn có những biến động. Khi vùng dưới đồi mất thăng bằng do chấn thương tâm lý (vợ chồng bất hòa, người thân qua đời, làm ăn thất bại...) thì lập tức những kích dục tố như FSH (phát triển nang trứng), LH (làm trứng thoát nang) giảm đi, sẽ gây ra rối loạn. Phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh do suy giảm hormone buồng trứng cũng gây ra mất thăng bằng vùng dưới đồi, tuyến yên trầm trọng.

Não bộ và chuyện ấy

Ái ân liên quan đến các hormone của não rất nhiều. Chỉ cần được vuốt ve, âu yếm là phản xạ tình dục xuất hiện. Trung khu sinh dục ở vùng dưới đồi phát tín hiệu, lập tức oxytocin bài tiết từ thùy sau tuyến yên theo máu đến cơ quan sinh dục, tạo ra làn sóng co thắt nhịp nhàng ở những vùng nhạy cảm nhất. Dopamin - hormone chuyên trách về tình dục - cùng với oxytocin làm cả bộ phận sinh dục dâng trào cảm xúc thích thú. Phenylalamin được não bộ bài tiết tạo ra sự đê mê, vasopressin mang đến cảm giác hạnh phúc. Oxytocin còn tiếp tục cùng với các hormone tạo ra sự gắn bó và xuất hiện cực khoái.

Mô tả vậy để chúng ta hiểu vì sao các nhà tình dục học khuyên ông chồng phải có "khúc dạo đầu", bởi nhờ nó mà mới có "cơn bão hormone" như trên nhằm giúp cuộc giao hoan mỹ mãn.

Suy giảm sinh lý nữ

Là thời khắc buồng trứng xin "hưu trí", các hormone của nó giảm đi, làm thần kinh và trục nội tiết mất thăng bằng gây nên những triệu chứng rối loạn về tình dục và toàn thân. Đây là giai đoạn rất khó khăn của phụ nữ vì các triệu chứng này gây ảnh hưởng về mọi mặt, từ sức khỏe đến sắc đẹp, từ “chuyện ấy” đến hạnh phúc gia đình.

Suy giảm sinh lý giống như chỉ huy mất lính ở khâu cơ sở khiến trung tâm và các ban ngành liên quan bối rối. Những triệu chứng về tình dục như giảm ham muốn, khô âm đạo vừa do thiếu hormone buồng trứng vừa thể hiện mất cân bằng từ trung ương. Mất cân bằng nội tiết dẫn đến mất cân bằng thần kinh tâm lý nên là "cơn bão hormone" bị ức chế, nếu có "giao ban" cũng không đạt được khoái cảm.

Vùng dưới đồi chứa trung khu thần kinh thực vật nên trong giai đoạn suy giảm sinh lý, trung khu này bị rối loạn với những triệu chứng cường giao cảm (bốc hỏa, tim đập nhanh, nhịp thở nhanh, nông…). Mất cân bằng tâm lý nên người phụ nữ thường thay đổi tính tình, dễ hờn giận, nóng nảy, nói nhiều. Nội tiết biến động ảnh hưởng đến thần kinh, người phụ nữ hay lo âu, nhiều chị bị suy giảm trí nhớ, dễ dẫn đến Alzheimer (lú lẫn).

Cũng do rối loạn thần kinh thực vật nên các chị thỉnh thoảng có dấu hiệu đau đầu do co thắt mạch não, chóng mặt, được chẩn đoán là "Hội chứng tiền đình". Do rối loạn chuyển hóa nên béo bụng, tăng cân làm trầm trọng bệnh lý về chuyển hóa và tim mạch. Hormone buồng trứng suy giảm, thiếu estrogen kéo theo biến động ở tuyến cận giáp khiến calcitonin (điều khiển cân bằng can-xi, phosphor) rối loạn đẩy phụ nữ đến với tình trạng loãng xương...

Tuổi thọ của phụ nữ trung bình là 73, vậy là các chị phải chung sống hơn 20 năm với tình trạng suy giảm ấy. Nâng cao sức khỏe toàn thân và cân bằng nội tiết là nâng cao chất lượng sống cho phụ nữ. Với sự tiến bộ của ngành y dược hiện nay, phụ nữ cần được thông tin đầy đủ và biết cách bổ sung các sản phẩm có lợi cho họ. Theo xu hướng của Mỹ và các quốc gia phát triển khác, có thể ngăn ngừa suy giảm sinh lý bằng chế phẩm từ Lepidium Meyenii - loại thảo dược Nam Mỹ vốn đã được người Inca sử dụng từ 2.000 năm qua để tăng cường sức khỏe và tình dục.

Và đừng quên rằng, vai trò của ông chồng rất quan trọng. Sự yêu thương, khơi dậy hưng phấn của người bạn đời cũng góp phần giúp bà xã lấy lại xuân sắc trong giai đoạn này.

Ts - Bs Lê Thúy Tươi

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết