Nỗ lực giới thiệu thêm một hệ thống bài thi tiếng Anh vào trường học là đáng ghi nhận. Bởi nay, ngoài các hệ thống đánh giá trình độ tiếng Anh của học sinh theo chuẩn của Hội đồng khảo thí Cambridge (ESOL), các trường và học sinh còn có thể chọn hệ thống bài thi TOEFL, làm cho việc khảo sát trình độ tiếng Anh càng thêm đa dạng, phong phú.

Thêm chuẩn đánh giá tiếng Anh: Đừng thương mại hóa một chủ trương giáo dục
Kỳ thi TOEFL Primary cho học sinh từ 8 tuổi trở lên chưa chính thức xuất hiện, ETS chỉ giới thiệu là "sắp có" - Ảnh: Website của ETS

Thế nhưng vấn đề là những hệ thống bài thi này có thật sự cần thiết cho phần đông học sinh?

Thi TOEFL để làm gì ?

Khác với suy nghĩ thông thường, kỳ thi TOEFL thật ra không chỉ dành riêng cho các học sinh chuẩn bị đi du học. Ở mức độ ít phổ biến hơn, Viện Khảo thí giáo dục Mỹ (ETS) còn biên soạn loại bài thi TOEFL Junior dành cho học sinh từ 11 tuổi trở lên và sắp giới thiệu loại bài thi TOEFL Primary dành cho học sinh từ 8 tuổi trở lên vào cuối năm 2013 (đến nay chưa tổ chức thi chính thức ở nước nào cả, chỉ mới là thi thử).

Tuy nhiên câu hỏi cần đặt ra ở đây là nghe thì hay nhưng thi để làm gì?

Thứ nhất, các kỳ thi TOEFL chủ yếu dùng để đánh giá trình độ tiếng Anh của học sinh, xem có đủ năng lực ngoại ngữ để theo học những khóa học mà ngôn ngữ giảng dạy chính là tiếng Anh. Vì thế, thi TOEFL chủ yếu dành cho học sinh sẽ học đại học, trung học hay tiểu học, nơi tiếng Anh được làm ngôn ngữ giảng dạy, kể cả các môn toán, khoa học, lịch sử, địa lý... Cái này ít có áp dụng ở Việt Nam ngoại trừ dùng để đi du học hay vào học ở các trường quốc tế thật sự.

Thứ hai, để cạnh tranh, Viện ETS cũng cố gắng sắp xếp sao cho điểm của các kỳ thi TOEFL được dùng để đối chiếu với Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung châu u (CEFR) như A1, B2, C1. Trước đây học sinh chỉ có các kỳ thi của Cambridge, nay có thể thi của TOEFL vì cả hai đều đã có khung điểm đối chiếu thi cái gì, được bao nhiêu điểm thì đạt các chuẩn này… Đây có lẽ là lý do chính vì sao kỳ thi TOEFL được giới thiệu vào trường học Việt Nam.

Trước hết phải đổi mới cách học, cách dạy

Sẽ có nhiều lập luận cho rằng phải khảo sát xem học sinh đạt chuẩn châu u chưa như là một bước triển khai đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 - 2020" ban hành từ năm 2008. Nhưng nếu chịu khó đọc lại đề án này thì điều được nhấn mạnh là làm sao đổi mới toàn diện việc học và dạy ngoại ngữ chứ hoàn toàn không phải chuyện khảo sát trình độ ngoại ngữ của học sinh. Nếu cứ chăm chăm vào chuyện tổ chức các kỳ thi hết MOVERS, FLYERS nay đến TOEFL Primary cho học sinh tiểu học thì phải nói thẳng, đó là biểu hiện của "thương mại hóa" một chủ trương giáo dục chứ không phải là đổi mới gì cả.

Lẽ ra nhiệm vụ của ngành giáo dục là làm sao đổi mới cách học, cách dạy, cách kiểm tra bộ môn tiếng Anh ở nhà trường; làm sao tập huấn cho giáo viên biết dạy cho học sinh cả 4 kỹ năng thay vì chăm chăm dạy ngữ pháp và dịch như ngày xưa. Làm sao ra bài thi học kỳ, bài thi cuối cấp đúng với các chuẩn mực mà các hệ thống thi cử Cambridge hay TOEFL đã minh chứng thì từ đó việc thi sẽ quay lại tác động lên cách học cách dạy. Cứ chăm chăm chuyện đưa các kỳ thi khảo sát tiếng Anh, kể cả mới nhất là TOEFL (mà kết quả chỉ có giá trị trong 2 năm) vào nhà trường là gây sức ép lên túi tiền của phụ huynh, tạo gánh nặng tâm lý cho học sinh, làm lệch mục đích học tập và làm méo mó môi trường giáo dục khi cùng một trường, lớp lại có đủ loại lớp học tiếng Anh, tạo cảm giác bất bình đẳng, phân biệt đối xử.

Việc khảo sát trình độ tiếng Anh của thầy cô giáo bằng các kỳ thi quốc tế, dù là bước đi cần thiết cũng đã gây biết bao bức xúc trong cộng đồng giáo viên. Nay cứ giới thiệu hết loại hệ thống bài thi này đến hệ thống bài thi khác vào nhà trường trong khi mục đích không rõ thì đó là việc làm trái ngược: thay vì nâng cao trình độ tiếng Anh của học sinh thì cứ chăm chăm khảo sát cái trình độ đó, có phải là chuyện ngược đời không?

Đưa các kỳ thi này vào nhà trường cũng là gián tiếp phủ nhận khả năng đánh giá của các loại bài kiểm tra hiện nay, trái với tinh thần của bản đề án nói trên là “Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá trong đào tạo ngoại ngữ; xây dựng các dữ liệu ngân hàng câu hỏi, phục vụ cho việc kiểm tra, đánh giá trình độ ngoại ngữ của người học”.

Yêu cầu đổi mới dạy và học ngoại ngữ

Đổi mới dạy và học ngoại ngữ phải bao gồm các giải pháp chất lượng và số lượng. Các giải pháp chất lượng gồm những đổi mới về các khía cạnh như hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa, đào tạo và bồi dưỡng giáo viên, tăng cường trang thiết bị, đổi mới kiểm tra đánh giá... Trong khi đó, các giải pháp số lượng bao gồm việc tăng thêm số tiết dạy và học ngoại ngữ ở từng cấp học, trình độ đào tạo, xem xét việc triển khai dạy và học ngoại ngữ ở lứa tuổi và cấp học thấp hơn.

(Trích đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 - 2020”)

Nguyễn Vạn Phú

Bạn đọc phản hồi (5 nhận xét)

TRAN KIEM

Xin cám ơn ý kiến của cô Phương Anh và thầy Vạn Phú rất tâm huyết và nhiệt tình góp ý kiến quý báu. Nhưng tôi nghĩ một khi chương trình dạy ngoại ngữ và đánh giá của mình chưa tốt thì càng sử dụng nhiều chương trình học và đánh giá càng tốt hơn là chỉ một chuẩn ABC quốc gia hay 1 chuẩn của Cambridge chứ ạ? Tôi không hiểu Bộ Giáo Dục nghĩ gì mà bắt buộc các giáo viên dạy tiếng Anh phải đi học chuẩn hóa theo chuẩn B1,2,3 của châu Âu!!! Và VUS cũng như nhiều đơn vị khác được phép đứng ra tổ chức tập huấn cho giáo viên cả nước? Không lẽ lại có chuyện thương mại ở đây? Tại sao không thay đổi căn bản cấp tốc ở các trường sư phạm và yêu cầu giáo viên trở lại trường tập huấn trình độ, khảo sát và đánh giá mới… Tôi thấy nhiều người chỉ trích chuyện giáo dục đủ thứ, trong đó có chuyện dạy ngoại ngữ, nhưng không đưa ra được một giải pháp tổng thể căn cơ nào để vực dậy và thay đổi việc này làm sao cho đa số con em mình được học ngoại ngữ vừa nhẹ vừa ít tốn kém nhất !!! Một số gia đình có tiền thì lo cho con học ILA, VUS, British Council… với học phí cao chót vót, hay các trung tâm nửa vời khác, kể cả ĐH sư phạm… Hy vọng của chúng ta là gì? Là muốn con mình được tiếp cận với thế giới tốt nhất có lợi cho nghề nghiệp tương lai hay chỉ đơn giản là cho người Âu người Mỹ xài con mình (du học và định cư)? Tôi từng nói chuyện và chỉ trích hẳn những lời khen của Lãnh sự Mỹ khi dành ưu ái cho VUS. Quý vị muốn truyền bá ngôn ngữ và ảnh hưởng văn hóa, kinh tế của quý quốc hay chỉ muốn đề cao chuyện thu những món lợi béo bở từ chuyện kinh doanh dạy tiếng Anh Mỹ cho dân tôi của vài kiều dân Mỹ? Ngày xưa gia đình chúng tôi rất nghèo nhưng vấn có thể đến Hội Việt Mỹ học tiếng Anh và sinh hoạt dễ dàng. Ngày nay gia đình trung lưu có thể cho con theo học ở VUS, ILA, BC…được mấy lớp, tốn bao nhiêu tiền? Và 99% học sinh còn lại của chúng ta ra sao với toàn là “những sự thí điểm móc túi” này nọ !!! Tôi nghĩ quý thầy cô được đi nhiều nước, rất có tâm huyết với học trò mình, sao không thể ngồi lại với nhau, đứng ra lập những hội dạy ngoại ngữ cho đa số học trò bình thường của mình cách yêu thích học ngoại ngữ (chìa khóa vào thế giới tương lai) bằng một phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất (nói, nghe, đọc, viết) với một chi phí ít tốn kém nhất. Tôi không dám có ý nghĩ hay tham vọng lấn lướt tranh giành quyền điều hành của quý BGD, SGD, nhưng khao khát tìm ra một phương pháp ứng dụng nâng cao chuyện dạy và học ngoại ngữ thật có ích và dễ thực hiện cho cộng đồng học sinh Việt Nam. Tôi nghĩ ngoài tâm huyết, nhiệt tình, trình độ có rất nhiều quý thầy cô đáng trân trọng cho những đóng góp này. Xin đừng để học ngoại ngữ cho ai đó trèo hái mỗi ngày, cho ai đó làm giàu vì móc túi học trò Việt Nam chúng tôi! Xin trân trọng.

KXW

trên TG này, nhất IELTS nhì TOEFL....đừng có sáng tạo lung tung vớ vẩn.

vũ hùng

Lâu nay cứ nói nhiều về yêu cầu đổi mới dạy và học ngoại ngữ nhưng thực ra ngoài một số học sinh học để thi TOEFL bên ngoài là có trình độ tốt hơn còn nếu chỉ học ở trong trường thì đa phần đều yếu ở cả đọc , nói và viết . Đã bước vào toàn cầu hóa thì phải có mục tiêu thực tế để hội nhập nhanh hơn chứ cứ vướng vào lý luận thì năm này kéo dài qua năm khác , hết hội thảo này đến hội thảo khác mà không đạt được điều gì.

mr.south

Tôi là gv dạy tiếng anh,17 năm trước tôi đi học cơ sở vật chất cũng vậy và bây giờ cũng vậy. Tại sao không đầu tư thiết bị mà cứ đổi này đổi nọ.về ứng dụng được gì, anh đầu tư cơ sở GV sẽ tiến bộ ngay.

Hai lúa

Những yếu kém của ngành GD&ĐT nước nhà ở tất cả các nội dung chứ không chỉ ở việc dạy và học ngoại ngữ, là hậu qủa của việc chúng ta có quá nhiều " nhà quản lý " giáo dục với học hàm học vị " cao ngất ngưởng " nhưng lại " thấp " về trình độ quản lý. Nên rà soát lại và loại ra khỏi đội ngũ những " nhà " như thế này thì mới mong có được những đột phá và sáng tạo trong quản lý và điều hành hệ thống ngành GD&ĐT cả nước.

Bình luận