Bùi Thị Hà trong ngày được TP.Hà Nội vinh danh là một trong 100 thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường ĐH của thủ đô /// Ảnh: Nhân vật cung cấp
Bùi Thị Hà trong ngày được TP.Hà Nội vinh danh là một trong 100 thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường ĐH của thủ đôẢnh: Nhân vật cung cấp
Tốt nghiệp ĐH loại khá, giỏi, thậm chí xuất sắc nhưng vẫn không tìm được việc, phải làm những công việc tay chân hoặc ở nhà... nuôi heo như trường hợp của Bùi Thị Hà (tỉnh Hà Giang) một lần nữa khiến dư luận dậy sóng. Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ đâu?
Điểm cao: chưa đủ
Bùi Thị Hà tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 đến nay đã hơn một năm, vẫn đang ở nhà chờ việc. Hà được TP.Hà Nội vinh danh là một trong 100 thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường ĐH, học viện của thủ đô. Mong muốn được trở về Hà Giang làm cô giáo dạy văn, nhưng hơn một năm qua Hà chấp nhận ở nhà nuôi heo, làm vườn, bán trái cây thuê phụ ba mẹ để chờ đợi do thời gian qua tỉnh chưa có chỉ tiêu tuyển dụng giáo viên.
Cũng có nhiều sinh viên tốt nghiệp loại giỏi nhưng không kiếm được việc làm như Hà. Lê Văn Ngọ là thủ khoa đầu ra Trường ĐH Giao thông vận tải (GTVT) năm 2013 nhưng không tìm được việc, phải làm nhiều công việc tay chân như phát tờ rơi, bồi bàn, trông xe, cửu vạn… với mức lương chỉ 1,5 - 2 triệu đồng/tháng. Sau khi biết được câu chuyện trên, lãnh đạo Bộ GD-ĐT đã đồng ý nhận Ngọ vào làm việc tại Viện Khoa học - Công nghệ GTVT.
Thủ khoa không kiếm được việc, lỗi ở đâu? - ảnh 1

Thủ khoa không phải là yếu tố quyết định để tuyển dụng, mà chỉ là một thông số kỹ thuật nhà tuyển dụng lưu tâm

Thủ khoa không kiếm được việc, lỗi ở đâu? - ảnh 2

Cao Trung Hiếu
Sáng lập và điều hành Công ty phần mềm Dân Trí Soft

Trường hợp của Chu Thị Yến, thủ khoa đầu vào lẫn đầu ra của Trường ĐH GTVT năm 2015 cũng từng khiến dư luận xôn xao. Yến được vinh danh tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám vì thành tích học tập xuất sắc. Thế nhưng thời gian đầu Yến làm một công việc không đúng chuyên môn. Sau khi rải hồ sơ ở nhiều công ty, 3 tháng vẫn không thấy đơn vị nào gọi điện phỏng vấn, Yến trở về quê Bắc Giang để phụ việc cho mẹ.
Một trường hợp khác là V.X (ở Lâm Đồng), tốt nghiệp loại giỏi ngành công nghệ thực phẩm Trường ĐH Bách khoa TP.HCM cách đây 2 năm nhưng không kiếm được việc vì thiếu kỹ năng. V.X được 7 công ty lớn gọi phỏng vấn, nhưng khi nhà tuyển dụng hỏi, X. lúng túng, không thể hiện được khả năng nên bị rớt. X. chỉ có điểm cao về học tập nhưng lại thiếu nhiều kỹ năng cần thiết khác mà nhà tuyển dụng cần nên không tìm được việc làm.
Lý giải về trường hợp của thủ khoa Bùi Thị Hà, ông Vũ Văn Sử, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Hà Giang, cho biết: “Qua hồ sơ chúng tôi biết Hà học rất giỏi, hoàn cảnh gia đình cũng khó khăn. Tuy nhiên, vấn đề tuyển công chức chúng tôi vẫn phải tuân thủ các nghị định của Chính phủ và thông tư của Bộ Nội vụ. Dù Hà là thủ khoa thì vẫn phải trải qua một kỳ thi tuyển để chứng minh năng lực thực tế của mình”. Ông Sử cũng thông tin trong tháng 10 này, tỉnh sẽ có đợt thi tuyển và Hà có thể tham gia dự tuyển để trở thành giáo viên dạy văn tại quê nhà như mong ước.
Ông Nguyễn Mạnh Huấn, giảng viên Trường CĐ Sư phạm Hà Giang, cũng cho hay: “Có những bộ môn thừa, có bộ môn thiếu và vùng sâu thì thiếu giáo viên nhiều hơn. Nhưng giáo viên văn ở bậc trung học lại thừa nhiều. Vì vậy, phải đợi có biên chế. Chúng ta không thể cho một ai đó đang dạy lâu năm nghỉ việc để nhận một người mới vào. Hơn nữa, không phải cứ tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc là trở thành giáo viên giỏi nên vẫn phải tham gia kỳ thi tuyển”.
Nếu đợi lâu quá sẽ xuống Hà Nội làm việc
Hiện có nhiều trường học, cơ sở giáo dục tại Hà Nội mời Bùi Thị Hà về làm việc. Tuy nhiên Hà đang băn khoăn vì vẫn muốn được làm việc tại Hà Giang. Bà Nguyễn Thị Lượt, mẹ của Hà, cho biết: “Hơn một năm nay, Hà phụ mẹ nuôi đàn lợn khoảng chục con và làm vườn, đi bán hoa quả thuê. Buổi tối, Hà đi dạy thêm cho học sinh, mỗi tháng cũng được 3 triệu đồng. Chúng tôi cũng nghe nói trong tháng 10 này có đợt thi tuyển. Nếu như không chắc, cháu phải xuống Hà Nội làm việc chứ không thể chờ đợi thêm nữa”. Còn Hà thì cho rằng muốn được dạy ở tỉnh nhà để được gần mẹ.
Năng động, tư duy mở không lo thất nghiệp
Nhìn nhận về vấn đề này, ông Cao Trung Hiếu, sáng lập và điều hành Công ty phần mềm Dân Trí Soft, cho biết: “Thủ khoa không phải là yếu tố quyết định để tuyển dụng, mà chỉ là một thông số kỹ thuật nhà tuyển dụng lưu tâm. Quyết định tuyển dụng một nhân sự là ở sự phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp (DN) mà DN thì không cần đến cái bằng thủ khoa. Sự phù hợp gồm 3 nhân tố chính là thái độ, kiến thức và kỹ năng với công việc”.
Ông Hiếu lý giải, chuyện thủ khoa chấp nhận ở nhà nuôi heo chờ việc, xuất phát từ tư duy nhỏ như Hà chia sẻ là “chỉ muốn trở thành cô giáo phục vụ quê hương Hà Giang”. “Tài năng của một thủ khoa cần được mang ra để cống hiến cho xã hội. Các bạn hãy thay đổi ngay tư duy ấy để tìm đến mảnh đất nào cần mình, cần năng lực của mình”, ông Hiếu khuyên.
Bên cạnh đó, tiến sĩ toán học Lê Thống Nhất, Tổng giám đốc sáng lập BigSchool, nhìn nhận: “Nhiều sinh viên tốt nghiệp vẫn câu nệ mình phải là công chức, viên chức nhà nước nên không quan tâm tới thông tin tuyển dụng của các đơn vị ngoài nhà nước”.
Theo tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD-ĐT, nuôi heo, chạy xe ôm… đều là những công việc đáng trân trọng. Bạn trẻ tốt nghiệp nên năng động và thích ứng nhanh để có thể dùng những kiến thức đã học suốt 4 năm ĐH cống hiến cho xã hội. “Cũng nên có cách nghĩ khác, dù là trường công hay trường tư, cơ quan nhà nước hay tư nhân, miễn là có được cơ hội việc làm thì bạn trẻ nên tận dụng và làm hết sức mình, không nên chờ đợi lãng phí”, ông Vinh nêu quan điểm.

Mỹ Quyên

Bạn đọc phản hồi (20 nhận xét)

Duc ha

Tôi nghĩ không phải lỗi do đào tạo, nếu không đào tạo tốt không thể trở thành thủ khoa. Lỗi hệ thống công chức cũng không phải, vì họ chưa thể sắp xếp. Lỗi do cá nhân bạn ấy, bạn đã trở thành thủ khoa phải học giỏi, nhưng cái thiếu tư duy và ý chí, không vào nhà nước thì tư thục miễn bạn cống hiến cho xã hội, đấy là mặt khác của vấn đề, bạn ấy cần xem lại trước khi kêu cứu..

Nguyễn Nhân Nghĩa

Cần biết có bao nhiêu bạn học sư phạm ra đang thất nghiệp và làm không đúng nghề, hoặc làm việc không đạt chuẩn thì mới nói được rằng không có vấn đề ở giáo dục.

Quốc

Mình nói bạn Nghĩa một ví dụ như thế này: tại 1 ngôi làng. Có anh kia đem về giống cây lê lạ trồng. Sau khi thu hoạch bà con cả vùng mua rất nhiều vì ngon và thơm. Thấy thế người trong.làng đổ xô phá ruộng nương trồng lê hết. Năm đầu còn trúng mùa, bán tốt. Dần càng nhiều nhà trồng. Đến 1 lúc không bán đc mặc dù có hộ trồng chất lượng cao hơn nhiều. Vậy theo anh, không bán đc là do bản thân trái lê, người trồng lê hay người mua lê?

Thái Bảo

Đừng quan trọng quá về bằng cấp, làm tốt việc hay không là do năng lực (trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng mềm). Mình cũng là một kỹ sư tốt nghiệp Bách Khoa, sau 3 năm ra trường mình và các bạn cùng lớp không có ai thất nghiệp cả. Thời gian đầu mọi người gặp khó khăn nhưng sau 2, 3 năm mọi người đều tìm được cho mình một công việc phù hợp cả. Nếu một kỹ sư thủ khoa mà không xin được việc thì chỉ có thể là năng lực kém mà thôi.

Nguyễn Nhân Nghĩa

Học bách khoa ra không thất nghiệp nhưng Thủ khoa sư phạm lại thất nghiệp thì rõ ràng có vấn đề về đào tạo và sử dụng lao động của ngành sư phạm còn gì

Văn Cao

Thủ khoa nhưng không hiểu được là cái bằng chỉ là mẩu giấy như cái vé bước vào ngưỡng cửa cuộc đời, ôm cái bằng và ngồi chờ có người mời thì còn thất nghiệp dài dài. Xã hội cần người biết bươn chải, biết làm việc chứ không cần người chỉ có cái bằng đẹp.

Nguyen

Đọc những bài viết này sao chỉ đổ lỗi cho người học, người học chỉ là sản phẩm của quá trình đào tạo mà thôi, nếu sản phẩm bị lỗi thì phải biết điều chỉnh chương trình học chứ, dạy cho học sinh, sinh viên kỹ năng tự lập, kỹ năng sống chứ, chỉ dạy lý thuyết thôi thì pó tay. Đây là lỗi giáo dục ở nước ta.

Pola

Đồng tình với ý kiến của bạn !!!

Quốc

Nhiều bạn bè của tôi họ chẳng phải thủ khoa, thậm chí có người còn chẳng học đến nổi ĐH, vậy mà ở ngưỡng tuổi 25-30 họ đã tự biết các làm ăn, giúp mình, giúp cả những người khác...

Phan Tấn Học

Quan trọng là năng lực, làm việc tốt hay không thôi. Tôi có anh bạn thật ngưỡng mộ chỉ học Đại học từ xa chuyên ngành Quản trị kinh doanh thôi.

Bình luận