VN đang bị kẹt trong cái bẫy tư duy sản xuất lúa gạo /// Ảnh: Công Hân
VN đang bị kẹt trong cái bẫy tư duy sản xuất lúa gạoẢnh: Công Hân
Để gạo VN trở thành thương hiệu trên thị trường thế giới, việc đầu tiên phải làm sao cho người dân VN không còn phải ăn gạo ngoại. Muốn làm được như vậy phải thay đổi tư duy sản xuất lúa gạo.
Đừng để người Việt phải ăn gạo ngoại - ảnh 1
TS Nguyễn Quốc Vọng Ảnh: Q.Trần
Thanh Niên đã phỏng vấn TS Nguyễn Quốc Vọng (ảnh), làm việc tại Bộ Nông nghiệp bang New South Wales (Úc), xung quanh vấn đề trên.
Trở lại với lúa mùa, tại sao không ?
* Từng học tập và làm việc nhiều năm tại những nước có nền nông nghiệp hàng đầu thế giới, ông có góp ý gì cho việc xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản VN?
- Trước khi trả lời câu hỏi này tôi muốn hỏi: Xây dựng thương hiệu để làm gì? Mục đích cuối cùng là bán được hàng với giá cao hơn. Một sản phẩm muốn bán được giá cao thì yêu cầu đầu tiên là chất lượng của nó phải tốt. Còn thương hiệu chỉ là yếu tố bổ sung tạo giá trị gia tăng cho sản phẩm.
* Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn (NN-PTNT) đang nỗ lực xây dựng thương hiệu cho lúa gạo Việt. Nhiều người đặt câu hỏi liệu việc này sẽ thành công? Gạo VN có tăng được giá trị trên thị trường quốc tế?
- Tôi cho là không. Vì nhiều người Việt bây giờ đang ăn gạo ngoại: Campuchia, Thái Lan, Nhật, Đài Loan, Mỹ. Chúng ta xuất khẩu rất nhiều gạo nhưng người Việt lại “nhập” gạo về ăn. Hãy tự đặt mình vào vị trí của một người tiêu dùng để suy nghĩ: Ai sẽ chọn sản phẩm của bạn khi mà chính người làm ra nó lại không sử dụng nó. Điều này càng đặc biệt đúng đối với ngành hàng lương thực, thực phẩm.
* Vậy theo ông, làm sao để người Việt quay về với gạo Việt?


Đừng để người Việt phải ăn gạo ngoại - ảnh 2 Nếu gạo ngắn ngày của chúng ta cho năng suất cao mà người dân không thèm ăn, xuất khẩu không được thì tại sao chúng ta không nghĩ đến chuyện quay trở lại sản xuất lúa mùa, phục tráng các giống cũ, lai tạo giống mới để phục vụ người dân VN Đừng để người Việt phải ăn gạo ngoại - ảnh 3



- Người Việt chỉ mới chuyển hướng ăn gạo Campuchia gần đây, tôi nghĩ số lượng thực tế chưa nhiều. Người ta chọn gạo Campuchia vì đơn giản là nó tốt hơn. Campuchia sản xuất gạo từ giống lúa mùa. Giống này thời gian sinh trưởng kéo dài đến 6 tháng, nên tích lũy chất dinh dưỡng đầy đủ và chỉ làm một vụ nên ít sâu bệnh, vì vậy cũng ít sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học hơn các giống lúa ngắn ngày. Nếu chúng ta muốn kéo họ quay về với gạo Việt thì cách đơn giản mà hiệu quả nhất là đưa cho họ một sản phẩm ít nhất là tương đương như vậy.
* Nhưng họ hướng đến chất lượng còn chúng ta chạy theo số lượng thì làm sao chúng ta có thể cạnh tranh?
- Bản thân hạt gạo VN có lịch sử phát triển cả ngàn năm, chúng ta không thiếu những giống thơm ngon chất lượng cao. Chỉ là trong mấy chục năm gần đây chúng ta mang nặng tâm lý về số lượng nên các giống lúa chất lượng cao bị mai một, thoái hóa dần. Nếu gạo ngắn ngày của chúng ta cho năng suất cao mà người dân không thèm ăn, xuất khẩu không được thì tại sao chúng ta không nghĩ đến chuyện quay trở lại sản xuất lúa mùa, phục tráng các giống cũ, lai tạo giống mới để phục vụ người dân VN.
Lúa mùa năng suất 12 tấn/ha
* Lý thuyết là vậy nhưng làm sao thực hiện được khi VN phải lo an ninh lương thực cho 90 triệu dân. Trong khi lúa mùa năng suất thấp, rồi tâm lý thích sản xuất giống ngắn ngày của nông dân...?
- Quả thật lo cái ăn cho 90 hay 100 triệu người là việc rất hệ trọng và cần phải cân nhắc thận trọng. Tuy nhiên, khi xã hội càng phát triển thì cơ cấu bữa ăn hằng ngày của người dân thay đổi rất nhanh. Theo đó, tỷ lệ tinh bột cụ thể là cơm (gạo) sẽ giảm và thịt, cá, rau cải sẽ tăng. Dân số có tăng thì nhu cầu thực phẩm còn lớn hơn lương thực nhiều.
* Vấn đề thứ hai, mỗi năm chúng ta xuất khẩu 6 - 7 triệu tấn gạo tương đương 10 triệu tấn lúa (chưa kể tiểu ngạch). Rõ ràng đây là lượng gạo dư thừa mà dân trong nước tiêu thụ không hết. Phần lớn gạo hiện nay xuất khẩu qua Trung Quốc rồi chúng ta lại nhập phân bón, thuốc trừ sâu của họ về để sản xuất lúa gạo. Lúa gạo làm ra lại bán cho Trung Quốc. Trong cái vòng luẩn quẩn đó bao nhiêu năm nay nông dân VN có thoát nghèo được không hay ngày càng khó khăn hơn?
- Vấn đề thứ ba, chúng ta thích sản xuất lúa ngắn ngày vì năng suất cao 6 - 7 tấn/ha trong khi lúa mùa chỉ có 3,5 - 4 tấn/ha. Tôi khẳng định, lúa mùa vẫn có thể cho năng suất cao. Ở Úc người ta đang làm lúa mùa cho năng suất trung bình lên đến 12 tấn/ha (năng suất quy gạo đến 10 tấn/ha), thậm chí có hộ còn đạt năng suất lúa 15 - 16 tấn/ha.
Năng suất lúa ở Úc cao như vậy vì họ chỉ làm một vụ trong năm, thời gian còn lại họ trồng hoa màu, ngũ cốc xen canh. Xuất khẩu rau quả của VN đang phát triển rất tốt. Tổng giao dịch thương mại trên thị trường này năm 2014 trên 200 tỉ USD và đến năm 2020 gần 320 tỉ USD. Nông dân VN có thể dùng thời gian còn lại để trồng hoa màu phục vụ cho chế biến xuất khẩu.
Gạo an toàn, gạo hữu cơ bán chạy nhất trên “Mua Hàng Việt”
Ngày 5.10, bà Nguyễn Phương Linh, Giám đốc điều hành dự án thương mại điện tử Mua Hàng Việt, cho biết nhóm mặt hàng gạo an toàn, gạo hữu cơ hiện đang được bán chạy nhất trên trang thương mại điện tử Mua Hàng Việt (muahangviet.com.vn). Các loại gạo được người tiêu dùng đặt mua nhiều là: gạo mầm Vigaba, gạo màu hữu cơ Hoa Sữa, gạo đỏ hữu cơ Hoa Sữa, các loại gạo Hạt Ngọc Trời.
Bà Lê Anh Thơ, CEO Hệ thống trung tâm toán tư duy Hoa Kỳ Mathnasium, khách hàng thường xuyên của Mua Hàng Việt chia sẻ: Nhu cầu chọn lựa lương thực, thực phẩm sạch hiện rất bức thiết để đảm bảo người dân sống khỏe, không bệnh tật. Việc nông dân sản xuất được gạo an toàn, gạo sạch trên quy mô lớn nhằm hạ giá thành sản phẩm là điều mà người tiêu dùng rất mong đợi.
Hiện nay, Mua Hàng Việt đã cung ứng gần 150 mặt hàng thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Trong đó, có 80 mặt hàng rau củ, 50 mặt hàng thực phẩm đóng gói và gần 20 mặt hàng trái cây. Mua Hàng Việt là dự án kết nối nông sản, thực phẩm an toàn của Báo Thanh Niên phục vụ người tiêu dùng Việt.
Nhị Linh

Chí Nhân
(thực hiện)

Bạn đọc phản hồi (9 nhận xét)

NTK81

...đừng có nói Gạo không là không đúng , ở Việt Nam hầu như phần lớn các mặt hàng tiêu dùng đều là hàng ngoại cả , mà nhiều nhất là hàng Trung Quốc kém chất lượng và đại đa số được nhập theo nhiều đường từ khu vực phía Bắc nhập về từ Trung Quốc , rồi đi tàu xe vào khu vực phía Nam .Cuối cùng là hầu như mọi người dân Việt Nam toàn dùng hàng Trung Quốc kém chất lượng cả......NO COMENT ..THANKS...

Nguyễn Huy Hoàng

VN xuất khẩu gạo nhất nhì thế giới, nhưng xem trong các cửa hàng ở Mỹ và Úc đều không thấy bán gạo VN, chỉ thấy gạo Thái Lan.

Hứa Phương Vy

Các vị lãnh đạo nông nghiệp VN đã làm được gì cho nông dân trong vấn đề này? Đừng ngồi máy lạnh, ăm lương từ thuế của dân mà chẳng làm được gì

nguyenthanhhue

Với tình hình hiện nay của đồng bằng sông Cửu Long ( hạn , xâm nhập mặn )trước hết cần nghiên cứu để có qui hoạch lại các vùng chuyên canh , trái cây , tôm , lúa , riêng về lúa có cần thiết phải đến mức thặng dư để xuất trên 30% sản lượng không hay làm như một số nước chỉ làm một vụ giống lúa mùa dài ngày chất lượng tốt, có bán cũng được giá , thời gian còn lại xen cho đất nghỉ , trồng hoa màu thu cũng cao mà lợi đất phù hợp tình hình hiện nay.....

lắm chuyện

Phải xây dựng nông thôn mới,tạo ra các vùng chuyên canh và đăng ký thương hiệu riêng cho từng vùng. Nông dân ta vì thiếu khoa học nông nghiệp nên canh tác theo kiểu tự phát mỗi người mỗi kiểu nhỏ lẻ nên không thể đăng ký thương hiệu được,cần có sự trợ giúp của các chuyên gia (kỹ sư nông nghiệp) về cùng làm việc... canh tác khoa học giải phóng lao động chân tay,tiết kiệm chi phí sản xuất.

hai

Thay đổi tư duy sản xuất lúa gạo hay là thay đổi tư duy chuộng hàng ngoại của người Việt chúng ta.. Thật sự rằng chúng ta nên có cách nhìn tốt hơn về sản xuất, nhưng điều quan trọng là thay đổi tâm lý thích dùng hàng ngoại của mình,, Không chắc răng khi nào hàng ngoại cũng tốt, cũng ngon.. ( trừ trường hợp chúng ta biết rõ ràng nguồn gốc xuất xứ của nó).mà nên chăng chúng ta nên nghĩ về điều tốt đẹp của ta đi, ta nên dùng hàng ta cho nó chắc..

Sơn

Bỏ tư tương tiểu nong đi,thời đại toàn cầu hoá,tôi sẽ mua cái gì tốt nhất ,xứng đáng nhất với đồng tiền toi v vất vả kiếm được,khong cần biết hàng hoá đó có xuất xứ ở đâu

Bình luận