Nhiệt điện Vĩnh Tân	 /// Ảnh: Change
Nhiệt điện Vĩnh Tân Ảnh: Change
Đó là nỗi lo của nhiều chuyên gia sau việc Bộ Tài nguyên - Môi trường cấp phép nhận chìm gần 1 triệu m3 bùn thải của Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 ra biển Bình Thuận.
Khu vực bờ biển từ Khánh Hòa đến hết Bình Thuận là cái đỉnh của vùng tam giác san hô mới đang đứng trước nguy cơ bị tác động bởi việc nhận chìm bùn thải này.
"Hở" cả pháp lý và kỹ thuật
PGS-TS Nguyễn Chu Hồi, Đại học Quốc gia Hà Nội, Chủ tịch Hội Thiên nhiên và môi trường biển VN, người 3 lần làm chủ nhiệm Quy hoạch các khu bảo tồn biển (BTB) VN phân tích, về tính pháp lý, VN ký các cam kết Thiên niên kỷ, trong đó có nội dung là VN cùng các nước xây dựng một hệ thống khu BTB toàn cầu được quản lý một cách hiệu quả. Trước đây, Bộ Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) chủ trì một chương trình điều tra mở rộng 16 khu BTB, được dự kiến theo 2 hướng, thứ nhất là tăng BTB lên chừng 25 - 26 khu; thứ hai là mở rộng về quy mô của từng khu bảo tồn - như Hòn Cau quy mô quá nhỏ so với thế giới.
"Người ta đã khai sinh ra nó, giờ “ông” khác muốn khai tử nó thì phải chứng minh được: Thứ nhất, vùng biển này không cần bảo tồn và Hòn Cau không phải là vị trí lõi của khu BTB. Thứ hai, khi nói môi trường biển ô nhiễm, người ta chỉ lập luận là chất thải ra không có chất độc. Nhưng tổng lượng thải này theo thời gian vòng đời của nhà máy sẽ phủ toàn bộ các rạn san hô và giá trị sinh thái vùng biển. Điều này nguy hiểm hơn nhiều so với suy thoái. Vì vậy trong luật Tài nguyên môi trường biển, lần đầu tiên chúng ta đưa vào vấn đề ô nhiễm do nhận chìm, dù còn sơ sài. Vấn đề ở đây là tác động do nhận chìm chứ không phải do ô nhiễm", TS Nguyễn Chu Hồi bức xúc và đặt vấn đề: Trong báo cáo của chủ đầu tư là nhận chìm mà cứ chứng minh là không ô nhiễm. Trong chuyện này vẫn phải trả lời vấn đề: Nhận chìm chỗ nào? Ở đó có giá trị gì quan trọng? Giá trị của ngày hôm nay hay chiến lược lâu dài cho đất nước?
Câu chuyện thứ ba là mức độ tuân thủ. Vĩnh Tân 1 nếu muốn làm thì có loại cam kết gì về mặt pháp lý nếu vi phạm. Còn cam kết theo mẫu ĐTM (Báo cáo đánh giá tác động môi trường) hiện nay thì cam kết nhiều rồi. Cái nghi ngờ thứ hai, liệu hệ thống của chúng ta có thay đổi để bảo đảm rằng việc tuân thủ các cam kết đó hiệu quả hay không. Tiêu chuẩn của các chất ô nhiễm và lượng thải… tách rời thì không thấy tác động mấy, nhưng nếu tính sự tác động tích lũy, cộng hưởng cả vòng đời dự án thì đó là chuyện khác. Hiện nay chúng ta không có quy định về tổng lượng thải. Đây là khe hở cả về kỹ thuật và chính sách, theo TS Hồi.
Đạt tiêu chuẩn môi trường, sao phải đổ xuống biển ?
Theo TS Tô Văn Trường, chuyên gia độc lập, ĐTM của dự án đầu tư xây dựng bến chuyên dùng phục vụ Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 được Bộ trưởng Bộ TN-MT phê duyệt tại Quyết định số 1571/QĐ-BTNMT ngày 24.7.2014 không nhắc đến quy hoạch sử dụng biển của Bình Thuận cũng như các tỉnh lân cận. Quanh khu vực dự án có nhiều điểm có hệ sinh thái biển và ven bờ nhạy cảm, nên rất thận trọng khi cân nhắc cho phép đổ một lượng lớn chất thải nạo vét dù không có các chất nguy hại.
TS Trường đặt câu hỏi: Nếu vật chất nhấn chìm đạt các yêu cầu về quy chuẩn, tiêu chuẩn môi trường thì tại sao không dùng để san lấp, mở rộng những vùng sình lầy, xói lở ven biển? Mặt khác, việc nhấn chìm một khối lượng quá lớn sẽ ảnh hưởng lớn đến đa dạng sinh học biển, vậy Bộ TN-MT đã tính toán thế nào để khắc phục hậu quả này? Ranh giới khu BTB Hòn Cau gồm 3 vùng (lõi, đệm và chuyển tiếp), cần làm rõ cách ranh giới ngoài của từng vùng, 8 km là từ đâu đến đâu? Từ tháng 6 - 10, vật liệu (bị nhấn chìm) có thể được mang lên đâu đó phía bắc khu vực, có thể lên Khánh Hòa - Phú Yên... sau đó từ tháng 11 - 3 năm sau thì gió mùa đông bắc sẽ mang lại những vật liệu này và phần nào có thể quay lại rạn san hô Hòn Cau, Bộ TN-MT đã tính đến chưa? Đã có lượng giá thiệt hại và phục hồi ra sao, sau gió mùa đông bắc?
Ở góc độ khác, PGS-TS Nguyễn Chu Hồi cho rằng VN phải nghĩ đến việc khai thác biển theo một cách khác. Nước Mỹ bao nhiêu năm nay bỏ nghề cá đánh bắt sang nghề cá giải trí, quan trọng hơn, cách này khiến họ khai thác mãi mà cá vẫn còn. Trong khi chúng ta “ăn” cá là tài nguyên vật chất, mỗi năm xuất khẩu 5 - 6 tỉ USD và đổi lại khai thác toàn bộ tài nguyên sông Tiền, sông Hậu, vùng đất ngập nước ven biển và đánh bắt 2,4 triệu tấn/năm. "Là nước đi sau, chúng ta sẽ không tụt hậu nếu biết học bài học thất bại của người đi trước để tránh và học cái thành công để áp dụng. Có nhiều cách tiếp cận, vấn đề tư duy là lòng quyết tâm chính trị của một đất nước, một địa phương và nhà đầu tư có trách nhiệm", TS Nguyễn Chu Hồi đề xuất.

Chí Nhân

Bạn đọc phản hồi (8 nhận xét)

Nông Dân

Khi có sự cố xảy ra biển bị ô nhiễm thiệt hại đến ngư dân thiệt hại đến người tiêu dùng thì chỉ một câu: " Năng lực của nhân viên đánh giá tác động môi trường còn yếu." thế là xong và hậu quả thì người dân VN sẽ gánh.

đăng an

nơi có nhiều nắng, gió nhất lại không ưu tiên phát triển năng lượng gió ,mặt trời để làm ra điện . Thủy điện làm mất rừng ,đồng ruộng bạc màu , tăng tốc độ biển xâm thực và lũ chồng lũ khi mùa mưa .Nay thêm họa nhiệt điện mà phải mua than ngoại chẳng khác nào nhập điện về dùng ,mang thứ khó xử lý nhất vào nhà đó là xỉ than từ hoạt động của nhà máy - buồn

Sơn

Xây dựng khu đô thị Thủ Thiêm tốn khoảng 3 triệu khối đất - đá - cát để san lấp mặt bằng, sao không tìm giải pháp chuyển bùn thải của nhà máy nhiệt điện thành chất san lấp mặt bằng. Cứ suốt ngày khen: người Nhật, người Do thái, trong khi Việt Nam mình có đầy đủ điều kiện để trí tuệ phát huy hiệu quả thì không phát huy, suốt này cứ lo đào than, rồi đổ ra biển.

laptrinhvien

Thứ nhất, là chi phí vận chuyển như vậy tốn kém. Thứ 2, đây là bùn nạo vét ngoài biển, nó sẽ khiến đất bị nhiễm mặn đó.

huynhthanhvung

Qua phân tích của các chuyên gia cho thấy việc bảo vệ môi trường biển vô cùng quan trọng và nếu ai không thực hiện sẽ có tội với con người

Huỳnh Minh Thiện

Sao không dùng bùn này làm khu lấn biển , mà đổ xuống đáy biển, thôi thì làm kè bao quanh rồi đổ vào đấy như soil bank hoặc khu lấn biển thôi, sau này còn nạo vét khai dòng tạo luồng thông thuyền mà, vậy cứ định kỳ lại phải đổ một lượng bùn xuống đáy nữa sao,....đổ...đổ...rồi lại đổ. Làm khu lấn biển rồi trồng cây ngập mặn lên đấy tạo cảnh quan. Sợ tốn tiền quá, .... Mấy bác cân qua cân lại rồi tiền lại nặng hơn môi trường.

NVH

Tôi không hiểu lắm, nếu nạo vét bùn đất từ biển để làm khu quay tàu và khu bến chuyên dùng thì đem đổ trả lại chổ biển sâu hơn thì có nguy hại gì nếu nơi đó không phải là vùng san hô cần bảo tồn nghiêm ngặt. Không lẻ số bùn đất của biển là ô nhiễm hay sao?

Bình luận