Ngày mai, lượng vàng nhập khẩu nhằm mục đích "bình ổn thị trường" theo quyết định của Ngân hàng Nhà nước mới về tới Việt Nam nhưng hôm qua, hàng loạt người đã xếp hàng bán vàng do giá đột ngột đảo chiều. Trong bối cảnh lạm phát tăng cao, xuất một lượng tiền lớn ra nhập vàng không giải quyết vấn đề gì ngoài việc tạo áp lực lên nền kinh tế đã cho thấy sự lúng túng trong điều hành thị trường vàng của cơ quan này.

Cấp quota nhập khẩu vàng khi giá lên đỉnh, vàng chưa về tới nơi giá đã hạ nhiệt là chuyện lặp đi lặp lại nhiều lần trong những năm qua. Nhưng riêng lần này, việc cấp quota nhập khẩu vàng gây bức xúc hơn bởi trước đó, dư luận đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ về việc xuất khẩu vàng của VN. Trả lời truyền thông về sự "điên loạn" của giá vàng những ngày qua, cả NHNN, các chuyên gia, các công ty kinh doanh vàng đều đổ lỗi cho đầu cơ, làm giá. Đầu cơ, làm giá thế nào chưa thấy ai "bắt tận tay" nhưng một sự thật không thể biện hộ là, giá vàng trong nước tăng mạnh, tăng nhanh, tăng cao hơn nhiều so với giá thế giới do tình trạng khan hiếm vàng, do người dân phải xếp hàng để mua vàng, trong đó không ít người phải bỏ cuộc vì câu trả lời "hết vàng" của các công ty. Mà nguyên nhân của việc cung không đủ cầu là bởi việc ồ ạt xuất vàng. Cụ thể, chỉ trong vòng 7 tháng, trên 30 tấn vàng đã được xuất ra khỏi VN bất chấp những phân tích về hậu quả của việc này.

Không nằm ngoài dự báo, khi giá vàng thế giới tăng, thị trường vàng trong nước đã rơi vào cảnh hỗn loạn và NHNN đã phải cấp quota nhập khẩu 5 tấn vàng ở thời điểm giá cao chót vót để "bình ổn thị trường". Chỉ tiếc rằng, "hàng bình ổn" chưa kịp về, thì giá vàng đã giảm. Cảnh người dân lũ lượt đi bán vàng trong tâm trạng lo lắng, nhớn nhác khiến cho dư luận bức xúc. Đau lòng hơn, so với giá xuất khẩu trước đó, chúng ta phải chịu lỗ một khoản tiền lớn. Theo tính toán, nếu nhập ngay 5 tấn vàng lúc này, chúng ta lỗ khoảng 20 triệu USD. Nếu nhập về số lượng vàng đã xuất đi, số lỗ lớn hơn nhiều. Mà vàng thì được dự báo sẽ còn tiếp tục tăng. Giá vàng và việc kiểm soát giá vàng như thế có thể làm cho bài toán kiểm soát lạm phát lại càng thêm khó giải.

Chúng ta đều biết vàng có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống, tâm lý người dân; tác động mạnh tới tỉ giá USD, tới nền kinh tế. Nhưng việc điều hành thị trường này trong thời gian qua hết sức lúng túng, chậm chạp và tiền hậu bất nhất. Đầu tiên là việc tuyên bố cấm kinh doanh vàng miếng nhưng sau đó lại cho phép mua bán ở những điểm có giấy phép. Cho xuất vàng ồ ạt để rồi phải cấp quota nhập khẩu vàng, gây rối loạn thị trường và thiệt hại cho nền kinh tế. Thuế xuất khẩu vàng chỉ được ban hành khi vài chục tấn vàng đã "chảy" ra khỏi VN, khi vàng trong nước đã rơi vào tình trạng khan hiếm.

Trách nhiệm của cơ quan quản lý thị trường vàng như thế nào khi để xảy ra hàng loạt các hệ quả nói trên?

Nguyên Hằng

Bình luận