Gia đình ông bà Xuân trong ngày hội ngộ tại sân bay Nội Bài, năm 2006Ảnh chụp lại từ tư liệu gia đình
“Ngồi buồn em trông xa xa. Mong ngóng anh về cùng em. Một mình em đây cô đơn. Mong sao ngày mai có tin anh về…”.
Bà Nguyễn Thị Xuân (94 tuổi, đang sinh sống ở thôn Vĩnh Thanh, xã Vĩnh Ngọc, H.Đông Anh, Hà Nội) đã hát bài hát tiếng Nhật đó (dịch ra lời Việt như trên) trong suốt 52 năm, chờ đợi tin chồng.
Những mối tình Việt - Nhật - Kỳ 3: Khúc ca đợi chồng - ảnh 1
Bà Xuân ngày càng ốm yếu phải thở khí dung Ảnh: Thúy Hằng
"Tôi đi lần này, ít nhất 5 tháng..."
Tuổi cao, sức yếu, phải thường xuyên thở khí dung, tiếng Nhật câu nhớ câu quên, nhưng bài hát “Đợi chồng”, bà Xuân không quên một từ nào. Lấy ông Shimizu Yoshiharu, tên Việt Nam là Nguyễn Văn Đức (sinh năm 1919, từng sinh sống ở tỉnh Toyama, Nhật Bản) từ năm 1945, cô gái Hải Phòng từng làm cho một nhà hàng đồ Nhật tại thành phố cảng đã theo chồng đi khắp các tỉnh Hải Dương, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Thanh Hóa... tùy vào nhiệm vụ của chồng được Việt Minh giao phó. Tuy nhiên, điều nghiệt ngã là cho đến ngày chồng về lại Nhật Bản, bà không hay biết, chỉ nghĩ rằng chồng đi công tác.
Bà Nguyễn Thị Xuân xúc động: “Từ năm 1946 tới 1954, ông Đức tham gia công tác huấn luyện trong quân đội Việt Minh tại nhiều địa phương, đi tới đâu, mẹ con tôi đi theo tới đó. Ông Đức hiền lành lắm, không bao giờ uống rượu. Ông tinh tế, quán xuyến hết mọi việc trong nhà, không bao giờ khiến tôi buồn lòng”.
Những mối tình Việt - Nhật - Kỳ 3: Khúc ca đợi chồng - ảnh 2
Tấm ảnh chụp chung lần sau cùng của vợ chồng bà Xuân và hai người con trước ngày chia ly năm 1954 Ảnh chụp lại từ tư liệu gia đình
Năm 1954, vợ chồng bà Xuân đang ở Thanh Hóa, họ đang có 2 người con, Nguyễn Thị Phương, 7 tuổi; Nguyễn Văn Phi 3 tuổi và một em bé đang trong bụng. Nhiều ngày liên tiếp, bà Xuân thấy chồng mình rất buồn, không thiết ăn uống, nói chuyện, trong khi bình thường ông luôn vui vẻ. Và rồi, ông đưa cả nhà đi chụp một tấm ảnh gia đình rồi khẽ bảo vợ: “Tôi đi lần này ít là 5 tháng, nếu lâu hơn thì Xuân tự lo. Xuân nhớ, đừng bao giờ để các con thất học”, bà Xuân chỉ nghĩ chồng đi công tác và không suy nghĩ.
Một trưa tháng 9.1954, ông chia tay bà và xách ba lô, đi về hướng thị xã Thanh Hóa và rồi sau đó ông không trở lại. Bà Xuân đợi mãi, 5 tháng, 5 năm, rồi 10 năm. Nước mắt cạn khô. Bà lấy ngày ông đi làm ngày giỗ để cúng cơm. Ngày nào bà cũng thơ thẩn ngồi hát khúc ca Nhật buồn thảm: “Ngồi buồn em trông xa xa. Mong ngóng anh về cùng em. Một mình em đây cô đơn. Mong sao ngày mai có tin anh về...”.
Những mối tình Việt - Nhật - Kỳ 3: Khúc ca đợi chồng - ảnh 3
Gia đình ông bà Xuân trong ngày hội ngộ (năm 2006) Ảnh chụp lại từ tư liệu gia đình
“Tôi chỉ có thương”
Ông Đức về lại Nhật và bặt vô âm tín. Sợi dây liên lạc với người vợ Việt Nam chỉ nối lại vào khoảng những năm 1996, 1997, nhờ những gia đình người quen tìm kiếm giúp tại Nhật Bản. Đài truyền hình NHK của Nhật sau đó đã về Việt Nam làm một bộ phim về bà Xuân. Sau giờ phát sóng, biết địa chỉ của vợ, ông Đức nghẹn ngào viết những dòng thư đầu tiên: “Tôi sẽ sang thăm Xuân. Xuân mặc áo dài ra đón tôi nhé”.
Năm 2006, lần đầu tiên ông Đức trở lại Việt Nam, đi cùng là một người vợ Nhật Bản. Bà Xuân và 3 con, Phương, Phi, Bình ra sân bay Nội Bài đón bố. Xa xa, nhìn thấy chồng đang ngồi trên xe lăn, các con đã òa khóc nức nở. Bà Xuân im lặng. “Tôi không còn nước mắt để khóc nữa rồi”, bà nói.
Những mối tình Việt - Nhật - Kỳ 3: Khúc ca đợi chồng - ảnh 4
Mái nhà nhỏ bà Xuân đang sinh sống tại Đông Anh Ảnh: Thúy Hằng
Ông Đức ở lại Việt Nam 5 ngày, họ cùng nhau đi thăm Lăng Bác, đền Ngọc Sơn và nhiều nơi khác ở Hà Nội. Ông Đức cầm tay bà Xuân và nói: “Tôi mừng vì Xuân khỏe. Tôi có lỗi với Xuân, với các con!”.
Những mối tình Việt - Nhật - Kỳ 3: Khúc ca đợi chồng - ảnh 5
Tôi chỉ có thương. Đàn ông thì phải tìm cho mình một bờ vai để chăm sóc. Ông ấy từng nói, tôi và các con có nguyện vọng gì cứ nói để ông giúp đỡ, nhưng chúng tôi không có mong muốn gì hơn. Ông bệnh tật nhưng đã vượt 4.000 km về Việt Nam gặp lại tôi là hơn cả trong mơ. Giờ tôi có ra đi cũng thấy lòng thanh thản...
Những mối tình Việt - Nhật - Kỳ 3: Khúc ca đợi chồng - ảnh 6

Bà Nguyễn Thị Xuân 

Cũng trong những ngày đó, các con cháu cùng tổ chức lễ mừng thượng thọ cho cả ông Đức, bà Xuân và cả người vợ thứ 2 của ông Đức. Bà cụ tuổi 94 bồi hồi kể lại ngày đáng nhớ: “Tôi từng xem những bộ phim về sự đoàn tụ của những gia đình sau hàng chục năm và ao ước, giá như tôi được gặp lại chồng tôi. Năm 2006, ước mơ đã trở thành sự thật. Tôi từng mơ, sẽ có ai đó ở Nhật Bản gửi cho tôi một tấm ảnh của chồng tôi khi ông ấy đã già, để đặt cạnh tôi cho xứng. Giờ thì chúng tôi đã có tấm ảnh cùng tóc bạc, da mồi ngồi cạnh nhau”.
Sau lần gặp ngắn ngủi 5 ngày ấy, ông Đức về lại Nhật và qua đời sau đó 5 năm. Bà Xuân chưa hề hay biết tin đó, bà vẫn luôn tin rằng chồng mình đang còn sống, chỉ là sức khỏe ngày càng yếu, ông không thể chủ động đi lại cũng như vệ sinh cá nhân... Lá thư gần đây nhất ông viết cho vợ cách đây đã 12 năm, được bà Xuân dịch ra tiếng Việt để bên đầu giường: “Em ơi, anh không nói chuyện dài được với em vì anh đang bị ốm. Anh muốn gửi lời thành thật cảm ơn và xin lỗi cho em. Anh làm phiền em, làm em gặp nhiều khó khăn. Anh thành thật cảm ơn và cảm phục em đã nuôi 3 con thành người, xây dựng gia đình thành công tốt đẹp...”.
Mỗi ngày của bà Xuân trôi đi bình yên trong một căn nhà nhỏ, cách cây cầu hợp tác Việt Nam - Nhật Bản có tên Nhật Tân không xa. Người phụ nữ trải qua bao thăng trầm, khốn khó của đời người bảo chẳng bao giờ oán trách chồng mình. “Tôi chỉ có thương. Đàn ông thì phải tìm cho mình một bờ vai để chăm sóc. Ông ấy từng nói, tôi và các con có nguyện vọng gì cứ nói để ông giúp đỡ, nhưng chúng tôi không có mong muốn gì hơn. Ông bệnh tật nhưng đã vượt 4.000 km về Việt Nam gặp lại tôi là hơn cả trong mơ. Giờ tôi có ra đi cũng thấy lòng thanh thản...”, bà Xuân trải lòng.

Thúy Hằng

Kỳ 4: Những cuộc hạnh ngộ đầy nước mắt
Trong số những người phụ nữ Việt Nam lấy chồng Nhật Bản năm 1945, bà Phạm Thị Nguyệt (sinh năm 1928, quê gốc ở Nam Định, tản cư lên Thái Nguyên) may mắn hơn vì được sang Nhật cùng chồng và các con năm 1960.

Bạn đọc phản hồi (7 nhận xét)

Phương Anh

Hôm qua tôi được gặp bà Xuân tại sự kiện có nhà vua, hoàng hậu Nhật Bản. Cụ đẹp lão, minh mẫn lắm. Kính chúc cụ sức khỏe dồi dào. Chúng con cảm phục cụ.

Hùng

Phụ nữ Việt Nam thật phi thường. Tôi không hiểu sức mạnh nào đã khiến cụ Xuân có thể mạnh mẽ và bình thản như vậy khi nhìn thấy chồng sau 52 năm.

Trịnh Thanh Phi

Cám ơn Báo Thanh niên đã có vệt bài viết rất xúc động về câu chuyện của những gia đình vợ Việt Nam và chồng là những quân nhân Nhật bị điều sang Việt Nam nhưng sau thế chiến II không về nước mà ở lại Việt Nam tình nguyện sang hàng ngũ Việt Minh cùng quân dân ta chống Pháp. Do hoàn cảnh chi phối, những trường hợp vợ phải chia tay chồng, con phải xa bố như gia đình cụ Nguyễn Thị Xuân là quá thiệt thòi nhưng họ vẫn giữ trọn niềm thương, nỗi nhớ tới nhau, vẫn vững vàng nuôi con thành người rất đáng khâm phục. Nhân việc này, tôi không đồng tình với một vài tờ báo đưa tin dùng từ không phù hợp như "Thay vì quay về nước, chồng của bà Xuan đã cùng khoảng 600 cựu binh tham gia lực lượng Việt Minh chống Pháp. Khoảng một nửa số binh lính Nhật đã thiệt mạng trong cuộc chiến hoặc do bệnh tật. Khi Việt Minh giành chiến thắng trước đội quân của Pháp năm 1954, một số người sống sót phải quay về quê hương". Những lính Nhật đã vào hàng ngũ Việt Minh chống Pháp, nếu họ ngã xuống do đạn bom Pháp là họ đã hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc ta sao có thể dùng từ là họ bị "thiệt mạng" như câu tôi trích trên. Viết như thế là nhẫn tâm. Không nên viết như thế.

Nu va Na

. Vợ chồng chung nghĩa chung tình Năm mươi năm ấy vươn hình nồng say Hình anh lưu mãi nơi đây Nhật hoàng hoàng hậu cũng say tình này Bùi ngùi ta lại nắm tay Lòng em không dứt những ngày có nhau Tình không biên giới mãi sâu Lưu truyền hậu thế chuyện âu ấm lòng. .

Nguyen Long

Loạt bài của báo Thanh Niên về những mối tình Việt-Nhật thật xúc động. Ở Huế cũng có một trường hợp vợ Việt chồng Nhật. Ông chồng người Nhật tên là Suzuki mở võ đường dạy karate ở chân cầu Đông Ba, là thầy của nhiều võ sư có tên tuổi ỏ Huế trước năm 1975. Có thể nói rằng môn võ Karate du nhập vào Việt Nam là nhờ ông Suzuki.

Trần Tứ Liên Hùng

Vậy là bà Xuân cũng được gặp lại chồng 1 lần. Tôi biết đến những cuộc chia ly, vợ chồng không được nhìn nhau lấy một lần trước khi chết. Cuộc đời thật nhiều nỗi gian truân.

Bình luận