CLB tập thể hình, thẩm mỹ  tại trung tâm thương mại cũng nằm trong danh mục cần thu tác quyền của VCPMC /// Ảnh: Ngọc Thắng
CLB tập thể hình, thẩm mỹ tại trung tâm thương mại cũng nằm trong danh mục cần thu tác quyền của VCPMCẢnh: Ngọc Thắng
Theo mẫu hợp đồng ủy quyền của Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN, trung tâm có thể được hưởng tới 25% thu nhập của nhạc sĩ.
Giữ lại tối đa 25%
Trang web của Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN (VCPMC) có đưa lên mẫu hợp đồng ủy quyền quản lý và khai thác quyền tác giả âm nhạc. Những người muốn ủy quyền cho VCMPC có thể tải mẫu này xuống, sau đó điền và ký kết hợp đồng. Trong đó, tại điều 5.5 có nội dung như sau: “Được sự đồng ý của Bên A và sự cho phép của các cơ quan quản lý nhà nước, Bên B (VCPMC - NV) giữ lại một phần thu nhập của bên A để dùng cho chi phí hoạt động. Tỷ lệ bình quân giữ lại tùy thuộc vào từng lĩnh vực sử dụng tác phẩm và từng thời kỳ, tối đa không quá 25%. Tỷ lệ này sẽ giảm dần theo thời gian và được thông báo rõ cho bên A”.
Trên trang web của VCPMC có ghi rõ nguyên tắc hoạt động của trung tâm, một trong những nguyên tắc ấy là: “Phi lợi nhuận. Hoạt động không nhằm kinh doanh sinh lợi nhuận mà vì mục đích bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tác giả và chủ sở hữu tác phẩm âm nhạc”. Trong mục hỏi đáp của trang web này, có câu hỏi: “Đã gọi là phi lợi nhuận sao còn trích lại % ở các lĩnh vực mà VCPMC thu (lĩnh vực biểu diễn 25%, lĩnh vực sao chép 5%...). Đó là mức phí do VCPMC đặt ra hay do điều khoản nào của luật pháp VN?”. Câu trả lời như sau: “Thu phí để duy trì các hoạt động kể trên, mức phí được quy định trên cơ sở tiêu chuẩn quốc tế và các điều luật trong Bộ luật Sở hữu Trí tuệ của Nhà nước CHXHCN VN và được sự đồng thuận của các nhạc sĩ trong nước và quốc tế, qua hợp đồng ủy thác của các cá nhân và các hợp đồng song phương với các tổ chức tương ứng tại các quốc gia khác. Mức phí đó được căn cứ theo mức độ lao động và các hoạt động kỹ thuật kèm theo, được minh bạch hóa trước các cơ quan chức năng và kiểm toán quốc tế”.
Trung tâm bảo vệ tác quyền âm nhạc cần minh bạch thu chi1
Bãi đỗ xe tại trung tâm thương mại cũng nằm trong danh mục cần thu tác quyền của VCPMC Ảnh: Ngọc Thắng
Cơ sở nào để giữ 25% ?
Về tỷ lệ 25% mà VCPMC giữ lại, luật sư Lê Quang Vinh, Công ty Bross và cộng sự, cho biết đây là một hợp đồng dân sự, một hợp đồng ủy thác và phía VCPMC nhận phí ủy thác để chi trả chi phí hoạt động văn phòng và con người. Nếu thu được ít thì thậm chí còn lỗ. Vì thế, vấn đề đặt ra là 25% của bao nhiêu tiền, vì nếu nhiều quá lại vượt ra khỏi ranh giới việc phi lợi nhuận. Ông Vinh cũng lưu ý việc thu chi cần minh bạch trong báo cáo tài chính để tránh việc nghi ngờ trung tâm có hoạt động phi lợi nhuận thật không.
Trung tâm bảo vệ tác quyền âm nhạc cần minh bạch thu chi - ảnh 2

Nếu VCPMC nói thu dựa trên thông lệ quốc tế, thì đề nghị cho biết dựa trên thông tin nào, ở đâu... Nói tham khảo quy định, thì dẫn ra quy định nào cho rõ ràng. Người phải trả phí có quyền được biết

Trung tâm bảo vệ tác quyền âm nhạc cần minh bạch thu chi - ảnh 3

Luật sư Lê Quang Vinh

Hiện tại, theo báo cáo của VCPMC: “Trong năm 2016, tổng số tiền thu được đã trừ thuế là: 72.978.381.582 đồng, tăng 6,1% so với năm 2015”. Luật sư sở hữu trí tuệ Trần Anh Dũng nhận xét: “Nói chung, cần phải hiểu rằng mức phí là do VCPMC đưa ra, chứ không phải được luật định. Còn căn cứ và cơ sở nào để xây dựng mức phí cũng như mức trích thù lao thì chỉ có VCPMC mới giải trình được. Tuy nhiên, trả lời như trên thì không rõ VCPMC đã xây dựng trên cơ sở nào. Việc kiểm toán chỉ rõ ở vấn đề minh bạch thu chi, chứ không phải là cơ sở xây dựng các mức thu này”.
Về điều này, luật sư Lê Quang Vinh cũng cho rằng: “Nếu VCPMC nói thu dựa trên thông lệ quốc tế, thì đề nghị cho biết dựa trên thông tin nào, ở đâu. Đại diện trung tâm nói tham khảo quy định, thì dẫn ra quy định nào cho rõ ràng. Người phải trả phí có quyền được biết, đó mới là minh bạch”.
Phải chứng minh tư cách pháp lý khi được ủy quyền
Trang web của VCPMC còn có biểu giá thu tác quyền, trong đó có nhiều mục thu khác nhau với các đối tượng khác nhau. Chẳng hạn, có việc thu tác quyền với các ti vi trong phòng khách sạn. Việc thu tác quyền này mới đây đã bị Cục Bản quyền (Bộ VH-TT-DL) yêu cầu dừng lại cho đến khi hoàn thành một số thủ tục pháp lý.
Cũng trong biểu giá này có mức thu phí với các trung tâm thể dục thể thao, phòng họp khách sạn, bãi đỗ xe có sử dụng nhạc nền thông qua bản ghi âm, ghi hình. Chẳng hạn phòng hội thảo, hội nghị sẽ phải trả phí theo sức chứa. Phòng có 1 - 100 chỗ ngồi sẽ phải trả 3,5 triệu đồng/năm; mỗi chỗ ngồi tăng thêm phải trả 30.000 đồng/chỗ ngồi/năm. Hay các CLB, trung tâm thẩm mỹ, trung tâm chăm sóc sức khỏe diện tích từ 1 - 100 m2 trả 2 triệu đồng/năm, mỗi 50 m2 gia tăng sẽ phải trả 700.000 đồng/năm.
Trong biểu giá bản quyền âm nhạc còn có đoạn: “Mức nhuận bút sử dụng tác phẩm âm nhạc này còn được tiếp tục bổ sung các mức nhuận bút áp dụng cho các lĩnh vực chưa đề cập ở trên. Đối với các hình thức sử dụng chưa được cập nhật trong Bảng mức nhuận bút sử dụng tác phẩm âm nhạc này, VCPMC sẽ căn cứ vào lĩnh vực sử dụng, hình thức sử dụng, quy mô sử dụng... để đưa ra mức nhuận bút phù hợp với thực tế sử dụng”. Có nghĩa là ngoài các mục trên, nhiều hoạt động khác cũng có thể bị thu tác quyền âm nhạc. Mới đây, trong một cuộc trao đổi với báo chí, ông Phó Đức Phương, Giám đốc VCPMC, cũng cho rằng mình có quyền thu tác quyền với các bệnh viện có sử dụng âm nhạc.
Luật sư Trần Anh Dũng cho rằng về nguyên tắc, việc sử dụng âm nhạc để kinh doanh thì phải trả tiền tác quyền cho tác giả sáng tác, tuy nhiên cách thức thu như thế nào lại là vấn đề. Ví dụ, đơn vị không sử dụng nhạc của tác giả ủy quyền cho VCPMC thì đâu có nghĩa vụ phải trả tác quyền cho VCPMC. “Đây là một giao dịch dân sự bình thường và đương nhiên người sử dụng có quyền yêu cầu chứng minh tư cách pháp lý của đơn vị được ủy quyền. Cũng nên nhớ, không phải mọi tác giả đều ủy quyền cho VCPMC”, ông Dũng nói.

Trinh Nguyễn

Bạn đọc phản hồi (8 nhận xét)

Trương Thịnh

Lại lạm quyền vô lý nữa rồi. Nếu tôi mua đĩa gốc về thì tôi có thể dùng cho việc gì tùy ý của tôi chứ, làm gì có chuyện đóng thêm tiền bản quyền sử dụng nữa. Mấy ông này chắc hết khả năng sáng tác rồi nên băt đầu đi kiếm chuyện để thu tiền nè. Còn nếu đã thu tiền bản quyền thì phải thu đúng từng bài của từng người sử dụng, chứ không có chuyện tính bình quân trong chuyện này được. Quán cafe của tôi toàn mở nhạc nước ngoài thì tại sao lại đóng tiền bản quyền cho mấy ông nhạc sĩ VN ???

Vân Anh

Quán của bạn dùng nhạc nước ngoài thì đóng tiền bản quyền để trả cho tác giả nước ngoài. Các nước đều có hợp tác với nhau về lĩnh vực này rồi bạn ạ! Bạn yên tâm nhé! Ở Mỹ các k/v kinh doanh hay chương trình biểu diễn mà dùng nhạc VN thì Mỹ cũng thu và trả về cho tác giả Việt Nam. Cần có các tổ chức đại diện tập thể quyền ở mỗi nước cũng vì mục đích tốt đẹp đó bạn ah!

Nguyễn Dũng

Rõ ràng VCPMC đã lạm quyền, làm việc không minh bạch, tự đặt giá thu bình quân tất cả các cơ sở công cộng dựa trên cơ sở nào? lấy quyền gì? ai cho phép? Chỉ cần nói thay mặt cho một số tác giả, nhạc sĩ là có quyền thu tiền sao? Rồi các tụ điểm, nhà hàng, quán nước ... chỉ để nhạc nước ngoài hay của các tác giả không ủy quyền thì VCPMC cũng thu à? Hơn 72 tỷ trong năm 2016 là một số tiền lớn và họ đã thu chi thế nào với số tiền này? Đề nghị các tác giả và gia đình của các tác giả ủy quyền cho VCPMC công khai lên tiếng mỗi năm họ được trả bao nhiêu tiền tác quyền. Nếu VCPMC được phép tồn tại thì họ phải được quản lý bởi một cơ quan nhà nước và phải được kiểm toán hàng năm (tốt nhất là bởi một công ty kiểm toán quốc tế có uy tín) chứ không thể để họ tự tung tự tác như vậy được.

Ánh Tuyết

Bạn xem lại ý tưởng của mình có xâm phạm quyền riêng tư của nhạc sĩ không nhé! Còn kiểm toán là chuyện bình thường ai cũng làm. Chẳng lẽ 15 năm không kiểm toán mà sống được ah?

Thảo Vân

Thực ra tôi thấy VCPMC làm rất đúng luật. Chỉ là do người sử dụng âm nhạc chưa tìm hiểu đầy đủ quy định của pháp luật về bản quyền tác giả. Theo tôi, VCPMC cần tuyên truyền thêm. Các tổ chức/cá nhân cũng nên bỏ thời gian để tìm hiểu, vì trước sau cũng phải thực hiện khi mà pháp luật đã có quy định.

anh Tuấn

Pháp luật gì. Nói năng chung chung. Cố thu để bỏ túi riêng thì có.

Trần Lành

Theo tôi nghĩ việc này dễ hiểu mà sao các luật sư, nhà báo cứ thắc mắc hoài giống như ganh tị với VCPMC. Đã nói là thỏa thuận dân sự rồi thì anh thích mua với giá đó thì tôi bán cho anh, còn nếu anh chê đắt thì đừng mua và đừng sử dụng. Nếu tôi không bán mà anh vẫn cố tình lấy để sử dụng thì xin lỗi anh, mình hẹn gặp nhau ở Tòa án nhé. Chẳng lẽ anh đi mua một ký thịt heo anh phải yêu cầu người bán chứng minh heo này được nuôi từ nhà ai, cho ăn thức ăn gì, giá bán từ gốc là bao nhiêu và người bán giá gốc quy định cho phép anh phải bán cho tôi bao nhiêu à. (Xin lỗi anh anh thích thì anh mua không thích thì thôi, tiền của anh nó vẫn nằm ở trong túi của anh chứ tôi đâu có lấy đâu). Còn nếu anh nghi ngờ nguồn gốc không rõ ràng thì báo cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý.

nông dân

Đề nghị báo chí làm rõ tư cách pháp nhân của cái trung tâm này Ai sinh ra nó ,vai trò, chức năng nhiệm vụ, quyền hạn . Quan trọng là ai cho phép tổ chức này "Quền bảo vệ" tác quyền cho nhạc sĩ Việt Nam và cả thế giới nữa

Bình luận