Website quảng bá du lịch Xuân Phú, mô hình du lịch nông nghiệp quá cảnh Agri-Transit, “Vườn làm việc số” Digital Nomad Orchard, “Bảo tàng sống” Living Museum, giải pháp chuyển đổi phế phụ phẩm nông nghiệp thành tài nguyên, máy bán nước ép nông sản tự động theo hướng Zero-Waste, mô hình “nông dân ảo” ứng dụng IoT,... là những sản phẩm tiêu biểu do sinh viên phát triển từ bài toán du lịch nông nghiệp bền vững tại xã Xuân Phú, tỉnh Đồng Nai.

Cùng xuất phát từ một địa phương, nhưng mỗi nhóm lại chọn một lát cắt riêng để nhìn ra tiềm năng và đề xuất lời giải. Có nhóm đi từ trải nghiệm du lịch, có nhóm khai thác câu chuyện văn hóa, có nhóm tập trung vào nông sản bản địa, cũng có nhóm đưa công nghệ vào quá trình tiêu thụ và tổ chức dịch vụ.

Đằng sau những sản phẩm ấy là quá trình học bắt đầu từ thực địa. Các bạn đến xã Xuân Phú khảo sát, quan sát không gian sản xuất và đời sống địa phương, lắng nghe câu chuyện của người dân để hiểu rõ hơn những lợi thế sẵn có, những nét đặc trưng bản địa và cả những tiềm năng còn bỏ ngỏ. Từ những gì ghi nhận được trong chuyến đi, các nhóm trở về xử lý thông tin, hệ thống dữ liệu, phân tích vấn đề và xác định hướng giải pháp phù hợp với bối cảnh địa phương.

Sau đó, ý tưởng được hiện thực hóa bằng poster và mô hình minh họa. Ở phiên Poster show “Phát triển du lịch nông nghiệp bền vững tại xã Xuân Phú, tỉnh Đồng Nai”, các nhóm trực tiếp trình bày dự án trước đại diện địa phương cùng hội đồng chuyên môn. Việc được chính đại diện địa phương đến lắng nghe, góp ý và ghi nhận khiến buổi công bố trở thành điểm nối giữa lớp học và thực tế, góp phần hoàn thiện các ý tưởng khởi nghiệp trẻ, đồng thời hiện thực hóa các sản phẩm thực tế, hữu ích cho địa phương.

Cũng chính trong khuôn khổ hoạt động này, Nhà trường, UBND xã Xuân Phú và Cộng đồng Design Thinking - Techfest Việt Nam cũng ký kết hợp tác, mở ra khả năng để các ý tưởng của sinh viên tiếp tục được kết nối với nhu cầu thật của địa phương.

Các dự án về Xuân Phú chỉ là số ít trong hàng trăm dự án mà sinh viên HUTECH đã thực hiện qua nhiều năm trong hai học phần Tư duy thiết kế dự án, Đổi mới sáng tạo và tư duy khởi nghiệp. Điểm nhấn của hai học phần này chính là sự tham gia của sinh viên thuộc hơn 60 ngành đào tạo tại trường, thúc đẩy tính liên ngành trong thực hiện dự án.

Mục tiêu cốt lõi của mô hình không nằm ở việc làm ra một poster đẹp hay một ý tưởng mới lạ, mà ở cách các bạn trẻ được dẫn dắt đi trọn một quy trình học tập rõ ràng: từ quan sát đời sống, nhận diện vấn đề, khảo sát thực tế, phân tích dữ liệu, phát triển giải pháp đến trình bày giải pháp ấy trước cộng đồng.

Chủ đề mà sinh viên tiếp cận cũng rất rộng, từ phát triển mô hình du lịch nông nghiệp bền vững, phát triển nền kinh tế sức khỏe, phát triển mô hình du lịch xanh đến bảo tồn phát huy nghề truyền thống ở Việt Nam.

Trong năm học đầu tiên, sinh viên tiếp cận học phần “Tư duy thiết kế dự án” như một bước khởi động để thay đổi cách học. Các bạn được khuyến khích quan sát cuộc sống xung quanh, nhìn ra những “điểm nóng” của xã hội, xác định nhu cầu thật của con người và học cách dùng tư duy logic để hình thành lời giải. Nhờ vậy, kiến thức không dừng ở lý thuyết, mà dần chuyển thành năng lực hành động: biết quan sát, biết đặt câu hỏi, biết phản biện và biết đi đến cùng với một vấn đề.

Khi lên năm hai, các bạn tiếp tục với học phần “Đổi mới sáng tạo và tư duy khởi nghiệp”. Lúc này, ý tưởng không còn dừng ở mức “nghĩ ra” mà phải đi thêm một bước nữa: làm sao để giải pháp ấy tạo ra giá trị trong đời sống. Sinh viên được đẩy sâu hơn vào việc phát triển dự án, nghĩ đến khả năng ứng dụng, khả năng mở rộng, thậm chí là thương mại hóa thành một mô hình kinh doanh.

Sau quá trình học trên lớp là những đợt khảo sát, thu thập thông tin, đi thực tế, kết nối cộng đồng rồi quay trở lại trường để phân tích dữ liệu, hoàn thiện poster, mô hình hoặc sản phẩm thử nghiệm. Đến cuối cùng, “Poster Show” trở thành một mắt xích quan trọng: sinh viên công bố dự án, thuyết trình, nhận phản biện và nhìn thấy ý tưởng của mình bước ra khỏi phạm vi lớp học. Ở đó, một poster chính là cách người học giới thiệu toàn bộ quy trình làm việc: vấn đề là gì, giải pháp dành cho ai, có ích ở đâu và có khả thi hay không.

Từ khởi điểm ấy, nhiều dự án đã tiếp tục tỏa sáng ở các sân chơi lớn hơn. Tiêu biểu là Cuộc thi “Ý tưởng đổi mới sáng tạo các trường đại học vùng Đông Nam Bộ”, quy tụ hơn 70 đội thi đến từ 12 trường đại học trong khu vực miền Nam với nhiều ý tưởng độc đáo. Trong đó, sinh viên HUTECH giành giải Nhì với dự án “Giàn phao chống lũ cho cây trồng”. Mô hình sử dụng hệ thống cảm biến thông minh, có khả năng tự động nâng phao theo mực nước khi xảy ra ngập úng, giúp cây trồng không bị úng rễ và vẫn sinh trưởng ổn định. Giàn còn tích hợp ứng dụng theo dõi từ xa qua điện thoại, cho phép người nông dân kiểm soát tình trạng cây trồng theo thời gian thực.