Thể chế, công nghệ, thị trường và chuỗi cung ứng đang thay đổi nhanh. Bài toán với doanh nghiệp Việt vì thế không còn chỉ là thích ứng, mà là nâng năng lực nội tại, kết nối với nhau và tìm vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Đặng Hồng Anh, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó chủ tịch Tập đoàn TTC chia sẻ về tâm thế của doanh nhân Việt, những điểm nghẽn doanh nghiệp đang đối mặt và cách biến liên kết, thương hiệu thành động lực tăng trưởng.

Nếu dùng 3 từ để mô tả tâm thế của cộng đồng doanh nhân Việt Nam trong 9 tháng năm 2026, ông sẽ chọn những từ nào?

Tôi chọn ba từ: chủ động, đổi mới và trách nhiệm.

Chủ động, trước hết là chủ động thích ứng. Trong một môi trường kinh doanh thay đổi nhanh, doanh nghiệp không thể chờ mọi điều kiện thuận lợi mới hành động. Mỗi doanh nghiệp phải nhận diện sớm thay đổi và tự chuẩn bị để thích ứng. Theo Cục Thống kê, GDP sáu tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%; chỉ số sản xuất công nghiệp tám tháng tăng 11,9% so với cùng kỳ. Với tốc độ vận động như vậy, đứng yên thực chất là tụt lại.

Đổi mới cũng không còn là câu chuyện riêng của doanh nghiệp công nghệ. Với bất kỳ doanh nghiệp ở lĩnh vực nào, đổi mới đang trở thành yêu cầu tất yếu, từ mô hình kinh doanh, quản trị, công nghệ, nhân sự đến cách tiếp cận thị trường.

Trách nhiệm cũng ngày càng trở thành một phần trong năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: trách nhiệm với người lao động, khách hàng, đối tác, môi trường và cộng đồng; rộng hơn là trách nhiệm đóng góp vào sức cạnh tranh và sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Ba yếu tố này gắn chặt với nhau: chủ động để thích ứng, đổi mới để nâng cao năng lực cạnh tranh và có trách nhiệm để phát triển bền vững.

Với cương vị Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, đâu là dấu ấn khiến ông ấn tượng nhất về cộng đồng doanh nhân trẻ thời gian qua?

Dấu ấn rõ nhất, theo tôi, là doanh nhân trẻ ngày càng chủ động tham gia vào những vấn đề lớn của nền kinh tế, thay vì chỉ tập trung vào câu chuyện của từng doanh nghiệp. Từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh, họ quan tâm nhiều hơn đến môi trường kinh doanh, chính sách và những điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Một hoạt động thể hiện khá rõ tinh thần đó là Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026. Qua các phiên đối thoại, đại diện doanh nghiệp trực tiếp nêu những vấn đề phát sinh từ thực tiễn để trao đổi với chính quyền, cơ quan quản lý và chuyên gia. Điều chúng tôi theo đuổi không chỉ là thêm một diễn đàn, mà là một cơ chế đối thoại thực chất: doanh nghiệp nêu đúng vấn đề, chính quyền trả lời trực diện, chuyên gia gợi mở giải pháp, còn tổ chức Hội tiếp tục làm cầu nối và theo dõi sau đối thoại.

Tính đến đầu tháng 10.2026, VPSF đã triển khai các vòng đối thoại địa phương tại hầu hết các tỉnh, thành phố, cùng 2 phiên chuyên đề và 3 phiên bàn tròn kết nối nội lực ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam. Các vấn đề, kiến nghị đang tiếp tục được tổng hợp, hoàn thiện theo chủ đề “Đột phá thể chế - Hợp lực công tư” để chuẩn bị cho phiên toàn thể cấp cao sắp tới.

Điều đáng tự hào nhất không nằm ở số lượng chương trình, mà ở sự thay đổi trong tâm thế của doanh nhân trẻ: từ phản ánh khó khăn sang chủ động đối thoại, đề xuất giải pháp và cùng tham gia giải quyết những bài toán phát triển. Đó cũng là vai trò Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam muốn tiếp tục thúc đẩy.

Qua các phiên đối thoại, đâu là những vấn đề được hội viên Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam quan tâm nhiều nhất hiện nay, thưa ông?

Từ các cuộc đối thoại, ba nhóm vấn đề nổi lên khá rõ.

Thứ nhất là chất lượng thực thi thể chế. Doanh nghiệp không chỉ quan tâm chính sách quy định gì, mà còn quan tâm chính sách được thực thi ra sao. Các vấn đề về đất đai, quy hoạch, đầu tư, cấp phép, thủ tục hành chính và sự phối hợp giữa các cơ quan vẫn là mối quan tâm lớn. Với doanh nghiệp, một chính sách tốt chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thực thi thống nhất, minh bạch và có thể dự đoán.

Thứ hai là khả năng tiếp cận nguồn lực, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Vốn, đất đai, hạ tầng, công nghệ và nhân lực đều quyết định khả năng mở rộng quy mô, nâng năng suất và sức cạnh tranh; nhưng với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây vẫn là những rào cản đáng kể.

Thứ ba là thị trường và khả năng liên kết. Nhiều doanh nghiệp đã có sản phẩm, năng lực và kinh nghiệm nhưng chưa tìm được đối tác phù hợp, chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng hoặc chưa tiếp cận được những thị trường lớn. Tám tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 374,84 tỷ USD, nhưng khu vực kinh tế trong nước mới chiếm 19,9%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 80,1%. Đó là khoảng trống rất lớn để doanh nghiệp Việt đi sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng phần giá trị do doanh nghiệp trong nước tạo ra.

Đây cũng là những vấn đề Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đang tiếp tục tập hợp từ thực tiễn doanh nghiệp để đưa vào các cuộc đối thoại, qua đó tìm kiếm những giải pháp cụ thể hơn cho doanh nghiệp và môi trường kinh doanh.

Từ những thực tế đó, Việt Nam cần làm gì để khu vực tư nhân không chỉ đông mà thực sự mạnh?

Theo tôi, mục tiêu không chỉ là có thêm doanh nghiệp, mà phải tạo điều kiện để doanh nghiệp có thêm dư địa và sự tự tin để phát triển. Tám tháng đầu năm 2026, cả nước có gần 206.400 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, nhưng bình quân mỗi tháng vẫn có khoảng 19.700 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Vì vậy, câu hỏi quan trọng là bao nhiêu doanh nghiệp có thể tồn tại, trưởng thành và cạnh tranh được?

Doanh nghiệp nhỏ cần có cơ hội tiếp cận tốt hơn với vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường. Nhưng quan trọng hơn, khi doanh nghiệp đã có sản phẩm, thị trường và năng lực quản trị, cần có điều kiện để mở rộng quy mô, nâng năng suất, chuyên nghiệp hóa và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị trong nước cũng như quốc tế.

Muốn vậy, cần hình thành một hệ sinh thái liên kết hiệu quả hơn giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ, giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành và giữa các địa phương. Doanh nghiệp lớn có thể mở rộng cơ hội cho nhà cung ứng trong nước; doanh nghiệp nhỏ có thể đi sâu hơn vào chuỗi cung ứng bằng cách nâng tiêu chuẩn, công nghệ và năng lực quản trị.

Tôi cho rằng tinh thần này phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp theo các tầng liên kết, bổ trợ lẫn nhau; tập trung phát triển lực lượng doanh nghiệp dẫn dắt, doanh nghiệp đầu chuỗi và nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt.

Ở góc độ Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, chúng tôi muốn thúc đẩy kết nối doanh nghiệp theo hướng thực chất hơn: không chỉ gặp gỡ, mà phải đi đến kết nối thị trường, chuỗi cung ứng, chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm và cơ hội đầu tư. Khi có nhiều doanh nghiệp Việt đủ sức lớn lên, liên kết với nhau và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, khu vực tư nhân sẽ không chỉ tăng về số lượng mà còn mạnh hơn về năng suất, năng lực cạnh tranh và sức chống chịu.

Với Giải thưởng Sao Vàng đất Việt, Hội nhìn nhận thế nào về giá trị của một danh hiệu đối với doanh nghiệp?

Sau nhiều năm đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, điều chúng tôi quan tâm là: sau khi được vinh danh, doanh nghiệp sử dụng giá trị của sự ghi nhận đó như thế nào và còn kỳ vọng gì ở giải thưởng?

Từ góc độ này, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam triển khai khảo sát doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc để lắng nghe trực tiếp ý kiến của các doanh nghiệp từng tham gia, từng được vinh danh cũng như những doanh nghiệp quan tâm đến giải thưởng.

Kết quả từ nhóm doanh nghiệp từng được vinh danh cho thấy 87,5% doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá giải thưởng góp phần nâng cao uy tín và nhận diện thương hiệu; 93,7% cho biết doanh thu doanh nghiệp có tăng sau khi đạt giải thưởng.

Hai con số này đáng chú ý, nhưng cần được nhìn đúng bản chất của khảo sát. Không thể chỉ từ đó khẳng định giải thưởng trực tiếp tạo ra mức tăng doanh thu. Điều có thể thấy là nhiều doanh nghiệp xem Sao Vàng đất Việt là một yếu tố có giá trị trong quá trình xây dựng thương hiệu và phát triển kinh doanh.

Vì vậy, chúng tôi muốn Sao Vàng đất Việt không chỉ dừng ở khoảnh khắc vinh danh. Một danh hiệu chỉ thực sự có sức sống khi giá trị của sự ghi nhận tiếp tục được chuyển hóa thành lợi thế cụ thể: tăng nhận diện trên thị trường, tiếp cận đối tác, mở rộng xúc tiến thương mại và kết nối sâu hơn vào hệ sinh thái doanh nghiệp.

Với chúng tôi, giá trị của giải thưởng không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp được gọi tên, mà ở chỗ sự ghi nhận đó có thể trở thành một phần trong hành trình xây dựng thương hiệu và phát triển lâu dài.

Vậy doanh nghiệp cần chuẩn bị gì từ hôm nay nếu muốn xây dựng thương hiệu đủ sức tăng nhận diện, tiếp cận đối tác và mở rộng thị trường?

Trước hết vẫn là chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Thương hiệu chỉ có giá trị lâu dài khi được xây dựng trên một sản phẩm tốt, chất lượng ổn định. Cùng với đó là năng lực quản trị, tiêu chuẩn, công nghệ, nhân sự và cách doanh nghiệp xây dựng, quản lý thương hiệu một cách bài bản.

Doanh nghiệp cũng cần quan tâm sớm đến sở hữu trí tuệ và khả năng bảo vệ thương hiệu. Khi mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường quốc tế, việc đăng ký và bảo vệ thương hiệu, hiểu biết về pháp lý, tiêu chuẩn và các quy định tại thị trường mục tiêu là rất quan trọng.

Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn về thương hiệu. Thương hiệu không chỉ để được biết đến, mà phải giúp doanh nghiệp được tin tưởng và được lựa chọn. Vì vậy, không nên đợi đến khi có nhu cầu xuất khẩu hay mở rộng thị trường mới bắt đầu xây dựng thương hiệu. Ngay từ hôm nay, doanh nghiệp cần có tư duy thị trường rộng hơn, kể cả thị trường quốc tế, để chuẩn bị sản phẩm, tiêu chuẩn, quản trị và thương hiệu phù hợp với những thị trường mình muốn hướng tới.

Một thương hiệu mạnh không được tạo nên chỉ bằng truyền thông hay quảng bá. Nền tảng của thương hiệu phải là chất lượng, năng lực và uy tín của chính doanh nghiệp. Khi những yếu tố đó được tích lũy đủ lâu, thương hiệu sẽ trở thành một tài sản thực sự, giúp doanh nghiệp mở rộng quan hệ đối tác và đi xa hơn trên thị trường.

Nếu gửi một thông điệp tới cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam lúc này, ông sẽ nói điều gì?

Tôi nghĩ điều quan trọng nhất là đừng chờ cơ hội hoàn hảo mới bắt đầu thay đổi. Tôi mong cộng đồng doanh nghiệp nhìn rộng hơn ra ngoài phạm vi của chính mình. Khi mỗi doanh nghiệp mạnh hơn, liên kết tốt hơn, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và cùng xây dựng thương hiệu Việt, sức mạnh của khu vực tư nhân cũng sẽ lớn hơn.

Với doanh nhân trẻ, tôi muốn nhắn gửi thêm một điều: hãy dám làm, dám đổi mới và dám đi xa. “Đi xa” không chỉ có nghĩa là đưa doanh nghiệp ra thị trường quốc tế, mà trước hết là xây dựng những doanh nghiệp Việt Nam có năng lực cạnh tranh, có thương hiệu, có khả năng phát triển lâu dài và tạo ra giá trị cho xã hội.

Nếu mỗi doanh nghiệp chủ động nâng mình lên một bước, đồng thời liên kết tốt hơn với cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc hơn cho khu vực kinh tế tư nhân và cho sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

Trân trọng cảm ơn ông!