Thực hiện Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, năm nay, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cho biết đã ưu tiên nguồn lực, tập trung đẩy mạnh công tác đầu tư xây dựng.

Tinh thần đó đang được thể hiện rõ qua tiến độ đầu tư xây dựng trong năm nay. 9 tháng đầu năm, EVNSPC đã khởi công 46 công trình lưới điện 110kV và đóng điện 64 công trình lưới điện 220kV, 110kV; giá trị giải ngân 13.278,3 tỷ đồng, bằng 76,9% kế hoạch, trong đó đầu tư thuần đạt 11.266,3 tỷ đồng, bằng 77,2% kế hoạch. Những con số này cho thấy nguồn lực đang được tập trung mạnh cho hạ tầng điện tại các khu vực có tốc độ phát triển phụ tải cao.

Những con số biết nói trên được thực hiện trong bối cảnh Tổng công ty luôn đối diện nhiều khó khăn khi triển khai dự án. Khó khăn lớn nhất là giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, cung ứng vật tư thiết bị và điều kiện thời tiết khá khắc nghiệt. Đó là chưa nói trong giai đoạn đứt gãy nguồn cung dầu, nhiều công trình điện luôn đối diện bị thiếu hụt nhiên liệu để chạy máy, xe thi công. Thế nhưng, để bảo đảm tiến độ, các đơn vị thuộc EVNSPC đã tập trung nguồn lực, phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan, tổ chức thi công quyết liệt, kể cả trong những ngày nghỉ, ngày lễ.

Trao đổi với Thanh Niên, lãnh đạo EVNSPC cho hay, mục tiêu của đầu tư nguồn, lưới, trạm của Tổng công ty không chỉ là bổ sung công suất cho hệ thống mà còn nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, giải tỏa công suất, giảm nguy cơ quá tải và tạo điều kiện để các địa phương tiếp tục thu hút đầu tư. Bước vào kỷ nguyên mới của đất nước với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, yêu cầu đối với hạ tầng điện tại khu vực phía nam ngày càng lớn. Nhiều khu công nghiệp mở rộng, đô thị phát triển, hoạt động dịch vụ - du lịch tăng tốc cùng sự xuất hiện của những phụ tải mới đòi hỏi hệ thống điện không chỉ đủ công suất mà còn phải có độ tin cậy cao. Và không chỉ giải quyết các điểm nghẽn trước mắt mà còn tạo dư địa cho nhu cầu trong những năm tiếp theo.

"Một hệ thống điện đủ năng lực trở thành một trong những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất, các khu công nghiệp tiếp nhận dự án mới và các đô thị, trung tâm dịch vụ phát triển", đại diện EVNSPC nhấn mạnh.

Một trong những dấu ấn nổi bật của công tác đầu tư năm nay của EVNSPC là cụm công trình điện trọng điểm tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Cuối tháng 8 vừa qua, EVNSPC phối hợp với Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam (SSO) và các đơn vị liên quan đóng điện, đưa vào vận hành Đường dây 110kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc. Công trình này đồng thời là dự án huyết mạch để chuyển đổi cấp điện áp vận hành của Đường dây 220 kV Kiên Bình - Phú Quốc lên 220 kV. Trước đó, ngày 16.8, dự án Đường dây 110 kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc được đóng điện; ngày 19.8, Trạm biến áp 220 kV Phú Quốc cũng chính thức vận hành.

Cả 3 công trình quan trọng trên có tổng mức đầu tư gần 2.165 tỉ đồng. Đáng nói, cả 3 công trình quan trọng này đều về đích sớm gần 1 năm so với yêu cầu chung phục vụ APEC 2027. Đáng nói hơn khi các dự án này được thi công trong điều kiện khá khó khăn. Phải huy động lực lượng công nhân kỹ sư lớn, làm việc ngày đêm trong thời tiết nắng nóng khắc nghiệt. Trước khi có được nguồn đất sạch để dựng những trạm biến áp, cột điện thì đơn vị gặp không biết bao nhiêu khó về giải phóng mặt bằng, rồi sau đó là các công tác vận chuyển vật tư, thiết bị, nhiên liệu, nhân lực… Với quyết tâm cao, EVNSPC đã huy động nguồn lực, tổ chức thi công quyết liệt để đưa cả ba công trình về đích sớm đáng ngạc nhiên.

Thực tế, việc hoàn thành các công trình điện trước thời điểm diễn ra Hội nghị Cấp cao APEC 2027 khoảng một năm giúp EVNSPC có thời gian vận hành, theo dõi, kiểm tra và hiệu chỉnh toàn diện hệ thống, đồng thời xây dựng các phương án xử lý tình huống, diễn tập sự cố. Không chỉ phục vụ APEC 2027, hệ thống điện mới còn tạo thêm năng lực cấp điện cho Phú Quốc trong giai đoạn phát triển tiếp theo, khi nhiều dự án lớn về du lịch, dịch vụ, đô thị và hạ tầng đang được triển khai đồng loạt.

Tại các địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp cao, cách tiếp cận tương tự cũng được EVNSPC triển khai. Tỉnh Tây Ninh là một ví dụ. Trong 6 tháng đầu năm nay, GRDP của tỉnh tăng 10,12%, trong khi điện thương phẩm tăng 9,47% so với cùng kỳ năm 2025. Để đáp ứng nhu cầu phụ tải tại địa phương này, EVNSPC đã đưa vào vận hành nhiều công trình như Trạm biến áp 110 kV Tân Trụ và đường dây đấu nối, Trạm biến áp 110 kV Tân Thạnh, Trạm biến áp 110 kV KCN Phước Lý và đường dây đấu nối; lắp máy biến áp thứ 2 tại các Trạm 110 kV Thành Công 2 và Cần Giuộc.

Tại thành phố Đồng Nai, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 6 tháng đầu năm tăng 12,67%. EVNSPC cũng kịp thời đưa vào vận hành nhiều công trình phục vụ các phụ tải mới và tăng trưởng như Trạm biến áp 110 kV Phước Tân và đường dây đấu nối; nâng công suất máy T1 Trạm 110 kV Giang Điền; xuất tuyến Trạm 220 kV KCN Nhơn Trạch; xây dựng mạch 2 đường dây 110 kV Xuân Lộc - Xuân Trường; lắp máy biến áp thứ 2 Trạm 110 kV Tân An, máy biến áp thứ 3 Trạm 110 kV An Phước...

Cùng với đó, nhiều công trình cấp bách khác được đưa vào khai thác tại các địa bàn phía nam như: Trạm biến áp 110 kV Lại Sơn; Đường dây 110 kV Phú Thuận - Bình Đại; Đường dây 110 kV Tân Thành - Trạm 220 kV Hàm Tân; Đường dây 110 kV Hồng Ngự - Vĩnh Hưng, Trạm 110 kV Tân Hồng và đường dây đấu nối; nâng công suất Trạm biến áp 110 kV Khu công nghiệp Tân Phú Thạnh; Trạm biến áp 110 kV Cổng Xanh và đường dây đấu nối...

Mỗi công trình trên đều có một mục tiêu riêng, song tất cả cùng hướng đến mục đích quan trọng là tăng năng lực cấp điện tại những khu vực có tốc độ phát triển phụ tải nhanh ở phía nam.

Đó là khẳng định của ông Bùi Quốc Hoan - Phó tổng giám đốc EVNSPC - khi trao đổi với chúng tôi về nỗ lực đầu tư của doanh nghiệp trong thời gian qua. Ông Hoan nói, yêu cầu đối với đầu tư lưới điện hiện nay không chỉ là hoàn thành đúng tiến độ các công trình đã được phê duyệt mà quan trọng hơn là phải dự báo trước nhu cầu, chuẩn bị hạ tầng từ sớm để đồng hành với tốc độ phát triển kinh tế. APEC 2027 sẽ diễn ra vào cuối năm 2027. Thế nhưng quyết tâm phải hoàn thành các công trình điện ngay trong năm 2026 đã được lãnh đạo Tổng công ty đặt ra từ đầu năm, nhằm tạo điều kiện để ngành điện có thời gian vận hành, kiểm tra, theo dõi và hiệu chỉnh toàn diện hệ thống trước sự kiện.

"Trong thực tế, đặc khu Phú Quốc không chỉ có nhu cầu phục vụ APEC mà đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với nhiều dự án lớn được triển khai đồng loạt. Khi các dự án này đi vào hoạt động, nhu cầu điện sẽ tăng nhanh cả về quy mô và yêu cầu về độ tin cậy. Vì vậy, các công trình 220 kV và 110 kV được hoàn thành từ năm nay không chỉ nhằm phục vụ một sự kiện cụ thể mà còn tạo nền tảng điện cho quá trình phát triển lâu dài của đặc khu", ông Bùi Quốc Hoan nhấn mạnh.

Tinh thần này cũng được EVNSPC áp dụng tại các địa phương có tốc độ tăng trưởng công nghiệp và phụ tải cao. Khi một khu công nghiệp mở rộng, một dự án sản xuất lớn được triển khai hay một đô thị mới hình thành, hạ tầng điện cần được chuẩn bị trước để doanh nghiệp không phải chờ đợi. Trong thực tế, đầu tư lưới điện có đặc thù là cần thời gian dài để hoàn tất các bước từ chuẩn bị đầu tư, thủ tục, giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu đến thi công và nghiệm thu. Do đó, nếu chỉ bắt đầu triển khai khi phụ tải đã tăng mạnh, nguy cơ quá tải và thiếu dư địa cấp điện có thể xuất hiện trước khi công trình mới hoàn thành.

Thế nên, phương châm "điện đi trước một bước" vì thế trở thành yêu cầu xuyên suốt trong cách EVNSPC tổ chức đầu tư, quản lý, vận hành. Được biết, EVNSPC đang tập trung nguồn lực để đưa các dự án về đích, tạo thêm năng lực cho hệ thống điện.

Trong bối cảnh các tỉnh, thành phố phía nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, hạ tầng điện không chỉ là điều kiện bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn là một phần của năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Với EVNSPC, đầu tư đi trước chính là cách để hệ thống điện đồng hành cùng những động lực tăng trưởng mới, bảo đảm điện luôn sẵn sàng trước khi nhu cầu thực sự xuất hiện.