9,25 điểm nhưng không biết làm bài tích phân đơn giản!: Tâm lý 'thi gì học nấy'

6 Thanh Niên
Nhiều giáo viên dạy môn toán ở bậc phổ thông cũng như giảng viên đại học cho biết không phản đối hình thức thi trắc nghiệm nhưng rất lo ngại cách chuẩn bị cho việc thi cũng như hình thức tổ chức thi hiện nay.
Học sinh ở tỉnh Thái Nguyên làm bài thi đánh giá năng lực (thi thử nghiệm) do ĐH Quốc gia Hà Nội tổ chức hồi tháng 3.2015 	 /// Ảnh: Ngọc Diệp Học sinh ở tỉnh Thái Nguyên làm bài thi đánh giá năng lực (thi thử nghiệm) do ĐH Quốc gia Hà Nội tổ chức hồi tháng 3.2015 - Ảnh: Ngọc Diệp
Học sinh ở tỉnh Thái Nguyên làm bài thi đánh giá năng lực (thi thử nghiệm) do ĐH Quốc gia Hà Nội tổ chức hồi tháng 3.2015
Ảnh: Ngọc Diệp
“Trắc nghiệm hóa” dạy và học
Gần 2 năm trước, khi phản đối việc Bộ GD-ĐT có dự định áp dụng hình thức trắc nghiệm đối với môn toán trong kỳ thi THPT 2017, GS Phùng Hồ Hải, Tổng thư ký Hội Toán học VN, lên tiếng: “Chúng tôi quan ngại nếu Bộ tổ chức thi THPT môn toán theo hình thức trắc nghiệm thì tất cả các kỳ đánh giá khác cũng sẽ trắc nghiệm theo. Kiểm tra một tiết, thi học kỳ... cũng sẽ trắc nghiệm theo, bởi ai còn làm tự luận nữa làm gì! Điều này ảnh hưởng sâu sắc tới việc dạy và học môn toán ở phổ thông”.
Quan ngại của Hội Toán học đã thực sự trở thành nguy cơ hiện hữu. Giáo viên một trường THPT ở Gia Lâm, Hà Nội cho biết: “Trước khi kết thúc học kỳ 1 năm học 2016 - 2017 (là năm học Bộ có chủ trương thi toán trắc nghiệm kỳ thi THPT năm 2017 - PV), Sở GD-ĐT Hà Nội có công văn yêu cầu đề thi học kỳ 1 lớp 12 phải là đề thi tự luận. Mục đích của công văn này là chống lại xu hướng “trắc nghiệm hóa” cách học. Nhưng nỗ lực này không ăn thua, bởi kết quả là trong số khoảng 600 học sinh (HS) lớp 12 của trường, có hơn 300 bài nộp giấy trắng, còn lại khoảng vài chục bài viết vài dòng ngắn ngủi. Hỏi sang các trường bạn, các đồng nghiệp cho biết tình hình cũng tương tự. Năm học vừa rồi chúng tôi không thấy Sở yêu cầu như thế nữa và hiển nhiên là các trường cho HS làm bài trắc nghiệm hết”.
Theo ông Bùi Mạnh Tùng, giáo viên toán Trường THCS Trưng Vương (Hà Nội), việc phối kết hợp kiểm tra trắc nghiệm vào quá trình học là rất tốt. Nhờ những câu hỏi trắc nghiệm nhỏ gọn mà người thầy sẽ kiểm tra được toàn diện các khía cạnh kiến thức của HS. Trong 90 phút, nếu làm tự luận thì chỉ kiểm tra được 5 bài tương ứng với 5 phân vị kiến thức; còn nếu làm trắc nghiệm, với 90 phút kiểm tra khoảng 20 phân vị kiến thức là bình thường. Nhưng hiện nay Bộ GD-ĐT thay thế hoàn toàn hình thức thi ĐH bằng trắc nghiệm, lại chỉ bằng hình thức trắc nghiệm chọn đáp án đúng (trong khi có tới 4 hình thức trắc nghiệm) thì lại gây hại nhiều cho việc dạy học môn toán ở trường phổ thông.

Ông Tùng phân tích: “Trước hết là bởi tâm lý của người học VN là thi thế nào học thế đấy. Nếu thi là chọn 1 trong 4 đáp án đã cho thì việc học của HS là không cần nắm rõ bản chất, chỉ cần lựa chọn đáp án đúng trong những đáp án mà người ta đưa ra, mà đó không phải là mục tiêu của việc dạy và học toán. Vì thế với môn toán, việc học không đi vào bản chất nữa, mà là học chiến thuật chiến lược để các em có cách thức để làm bài kiểm tra vừa nhanh vừa hiệu quả”.
Ông Đặng Văn Tùng, giáo viên một trung tâm luyện thi ở Hà Nội, cũng tâm sự: “Tâm lý phụ huynh và HS chỉ muốn học theo kiểu “mì ăn liền”. Khi gửi con học, họ chỉ muốn giáo viên ôn luyện chiến thuật làm bài để đạt điểm cao”.
Tác động lâu dài đến giáo dục phổ thông
Vũ Đình Hồng Phúc, sinh viên năm thứ 4 Khoa Vật lý (lớp cử nhân tài năng), Trường ĐH Khoa học tự nhiên Hà Nội, đồng thời trải nghiệm cả thi tự luận lẫn trắc nghiệm môn toán (do dự kỳ thi đánh giá năng lực mà ĐH Quốc gia Hà Nội tổ chức). Trao đổi với PV Thanh Niên, Phúc nhận xét: “Dù em đạt kết quả cao trong bài thi, em cũng đã góp ý không tán thành thi trắc nghiệm. Ưu điểm mà em thấy được rõ nhất của thi trắc nghiệm là số câu hỏi lớn. Tuy nhiên, em thấy cái ưu điểm này không thật sự đáng để đánh đổi sự chặt chẽ của toán học”.
Ông Nguyễn Cảnh Duy, giáo viên toán Trường THPT Khoa học giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội, cho biết nguy hại của việc thi toán trắc nghiệm trong kỳ thi THPT là tác động lâu dài tới nền giáo dục phổ thông. Từ trước đến nay, chương trình đào tạo ngành sư phạm toán của các trường ĐH chủ yếu là toán cao cấp. Gần đây có Trường ĐH Sư phạm Hà Nội đưa vào một ít nội dung toán sơ cấp (là kiến thức mà giáo viên sẽ dùng để dạy ở phổ thông). Vì thế, khi ra trường làm nghề, giáo viên toán chủ yếu sử dụng kiến thức tự học cộng với kiến thức tích lũy được khi còn là HS phổ thông. Vì thế chất lượng dạy học của họ thế nào cũng có sự tác động rất lớn của thời kỳ phổ thông. Nhưng với kiểu dạy để chạy theo việc thi trắc nghiệm môn toán như hiện nay, trường phổ thông sẽ cung cấp cho các trường sư phạm những lứa sinh viên không quan tâm đúng mức tới quá trình giải quyết vấn đề mà chỉ quan tâm tới hiệu quả.
Ý KIẾN
Trắc nghiệm không tốt với trường yêu cầu cao về môn toán
Với các trường ĐH có yêu cầu cao về năng lực tư duy toán của người học, lấy kết quả môn toán làm cơ sở quan trọng để tuyển chọn đầu thì vào thi trắc nghiệm môn toán sẽ không chọn được tốt như thi tự luận.
Tiến sĩ Phạm Thanh Hà (Trưởng phòng Đào tạo, Trường ĐH Giao thông vận tải)
Không thể so sánh VN với Mỹ
Không thể so sánh mình với Mỹ được, bởi đặc trưng tâm lý và cách tổ chức xã hội của VN, từ đó tác động vào giáo dục, khiến cho hoạt động dạy học trong trường phổ thông bị chi phối bởi quỹ đạo “thi thế nào học thế ấy”. Còn ở Mỹ, việc dạy học trong trường phổ thông hoạt động rất độc lập, người dạy có nhiệm vụ dạy theo mục tiêu chương trình đặt ra, còn tổ chức thi và đánh giá dựa trên những tiêu chí nào là việc của bên thi.
PGS Nguyễn Cảnh Lương (Trường ĐH Bách khoa Hà Nội)

(còn tiếp)

Bình luận 6

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
A Tèo

A Tèo

Theo quan điểm cá nhân tui, phương pháp dạy học ở VN hiện tại lại dạy để học sinh, học viên làm bài thi chứ không hẳn là dạy kiến thức. Đơn cử như tiếng Anh, dễ dàng bắt gặp những quảng cáo kiểu như "Luyện thi TOEFL, IETLS, TOEIC, v.v." và người học cũng mang mang tâm lý là học để đi thi chứ không phải học một ngôn ngữ. Các môn khác cũng tình trạng tương tự.
Khi nào thay đổi được tư duy giảng dạy và nhu cầu người học khác đi thì mọi chuyện mới khác được.
Trần Công Bảo

Trần Công Bảo

Tôi không tán thành việc thi Toán (Lý, Hóa,...) bằng hình thức trắc nghiệm. Bởi vì nó sẽ làm mất đi khả năng tư duy Toán học, mất đi tính sáng tạo trong việc giải bài Toán. Vậy thì môn Toán đâu còn ý nghĩa gì nữa.
Mong rằng các cấp chức năng nên xem xét lại vấn đề một cách thấu đáo sự việc này.
Vinh

Vinh

Mấy cái môn đó học cho biết thôi. Nên các em học vẹt vậy mà điểm cao thì tốt rồi. Nên học hiểu mấy cái mà các em thích và đam mê là đc rồi.
nguyen phuoc hoa

nguyen phuoc hoa

phụ huynh thì muốn con em mình làm bác sĩ, kỹ sư nhưng lại đi ủng hộ cách học "cho biết thôi"
Lê Phát Anh Duy

Lê Phát Anh Duy

Các môn toán, lý hóa mà chỉ học cho biết thôi ??? Tư duy của bạn rất kỳ hoặc !
Lê Diệp

Lê Diệp

Mấy vị phản đối ý kiến của anh Vinh chắc muốn con học để thi, trong khi cả thế giới đều muốn học để biết (theo UNESCO).

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

những ngày ngày học sinh học trực tuyến cùng các thầy cô /// Ngọc Dương

Phòng chống Covid-19: Nghỉ học đến bao giờ?

Việc cho học sinh, sinh viên nghỉ học dài ngày để phòng chống dịch đang trở thành vấn đề gây tranh cãi do rất nhiều những ảnh hưởng tới cộng đồng, tới nền kinh tế...